Култура
Утре на Биенале – музика низ седумте порти
И во последните денови на Биеналето музиката и литературата продолжуваат да бидат протагоности во прекрасната рамка на применетите и визуелните уметности. Утре, 10 септември, на Биеналето на малди уметници од Европа и Медитеранот следуваат неколку музички и литературни настани
Повеќето концерти ќе се одржат покрај Кејот на реката Вардар. Помеѓу многуте музичари и бендови што во наредните денови ќе ја забавуваат публиката е и ирскиот бенд „Fidil“ кој ќе настапува во 18:30 часот. Тие брзо добиваат добра репутација со нивната воодушевувачка музика од нивниот регион богат со културно наследство – означен со интригирачки и интелегентен пристап кој го задржува елементот на огнено изобилство, заштитен знак на традиционалната музика на Donegal. Ова е традиционална музика на 21-от век, која не ги заборава своите корени, а во исто време Ви го одзема здивот со своето претставување. Во 20 часот, во Даут пашин амам, група на писатели ќе имаат мултијазично читање на своите дела, но нивната поезија и талент може да се почувствуваат надвор од сите граници. Така, не гушкаат стиховите на Tiago Patricio, од Португалија очајни пишувања за човек кој ја изгубил меморијата. Ова не е очајно пишување на човек кој се соочил со смртта, туку човек кој го придружуваат штурци низ ветровитите делови на градот. Што се однесува до применетата уметност, Томислав Ѓурѓевиќ од Хрватска, во форма на колекција на мажи како модели, ја истражува областа на т.н. секојдневна мода, со делови од воена облека. Неговите ликови потсетуваат на урбани воини, но во сето ова има и малку иронија, во однос на вратоврските што обично бизнисмените ги носат. Томислав Ѓорѓевиќ го користи јазикот на стереотипните форми на уличната мода, која ја обработува максимално, со што овие модели ги прави сложена урбана машина за преживување. Од 19:30 до 20:30 ќе се одржи дебата за „Eurollywood“ во ЕУ Инфо Центарот, финансиран од Делегацијата на Европската комисија во Македонија, чија што цел е да го зголеми протокот на информации за ЕУ во јавноста. „Eurollywood“, издадена од ARCI Nazionale (ITA), е книга за трансформацијата на европската култура во изминатите 50 години, додека новата технологија го нарушува патот на создавање и ја впива културата. Luciana Castellina, писателка, новинар и поранешен ЕУ-пратеник ќе ја претстави својата книга. Во 20 часот на главната сцена, на плоштадот Македонија ќе се одржи доделувањето на наградите Res Artists. За време на одржувањето на Биеналето Res Artists мрежата соработуваше со BJCEM и ќе додели 9 награди на уметници, учесници на Биеналето, со цел да им даде шанса да работат и творат во странство. Жирито избра 9 уметници од учесниците на Биеналето, кои што ќе добијат награда – целосно финансиран престој во ателје во странство. Добитниците ќе бидат објавени вечерта.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

