Култура
„LocoMotion“ – фестивал за современ танц по вторпат во Скопје
Под мотото „Движењето како значење“ од 29 октомври до 7 ноември по вторпат во Скопје ќе се одржи фестивалот на современ танц „LocoMotion“, во организација на „Локомотива“ – Центар за нови иницијативи во културата и уметноста
Годинава програмата на фестивалот опфаќа актуелни и иновативни дела од кореографи и танцови групи од Германија, во соработка со Франција, Швајцарија, Словенија, САД, Бугарија и Македонија.Преку овој фестивал за првпат кај нас ќе се презентира социјалниот аспект на современиот танц и улогата на современиот танц како медиум кој може да придонесе во развојот на културните институции, како професионализација на современиот танц во Западен Балкан. „Движењето како значење“ е одбрано како мото на „LocoMotion“ за да се истакне дека современиот танц е уметност која комуницира во различни концепти и на повеќе нивоа. Фестивалот ќе биде отворен со работилнивата „Fast forward – Skopje“ во прес сaлата на Македонската опера и балет, на која гостин-презентер ќе биде Хелен Ларсон, културен аташе на Амбасадата на Кралството Шведска во Белград и Корина Опреа, координатор на Black/North SEAS. Во петок, 30 октомври, на сцената на МНТ-Центар, ќе биде изведена „Still Lives – Skopje“ („Мртва природа“) на кореографката Изабел Шад од Германија. Овој проект е дел од „Германските недели 2009“, кои завршуваат оваа седмица и е поддржан од Гете-институтот и Францускиот културен центар. Овој проект ќе ја доживее својата премиера кај нас и претставува еден вид благодарност на кореографката Шад кон градот Скопје кој шест недели беше дел од германските денови на културата. Инаку, „Мртва природа“ е проект кој веќе неколку години се реализира во повеќе градови низ Европа (Букурешт, Хале, Берлин…) и е процес кој ги црпи специфичностите на секој град. Изабел Шад, заедно со своите соработници Бруно Пошерон и Бен Андерсон го започнале овој проект во 2003 година. На улиците во секој град од минувачите се бараат мислења и коментари за една фотографија од авторот Џеф Вал која претставува мизансцен на сцена, но и дел од реалноста. Она што го гледаат ги тера луѓето да се позицинираат, да се поврзат со нешта кои ги доживуваат и самите стануваат дел од фотографијата. Токму одговорите на случаните минувачи ја сочинуваат музиката за „Мртва природа“.Во наредните денови ќе можат да се погледнат: „Ателје“ во кореографија на Бара Коленц од Словенија (1 ноември, Младински културен центар, 21 часот), „Ulysses“ на Јуриј Коњар од Словенија (3 ноември, Младински културен центар, 20 часот), вечерта на млади автори „Кратки резови“, каде ќе настапуваат студентите кои беа дел од НОМАД танц академијата – „Чаша љубов“ на Жана Пенчева од Бугарија, „Близу“ на Кире Миладиноски и „Хајди“ на Александар Георгиев од Македонија и „Боже, само ѓаволот да не го украде ритамот!“ на Илаја Рубин Мрак Блумберг од САД, а последната вечер на 7 ноември ќе се случува „Три во едно“ со трупата Линга од Швајцарија , мултидисиплинарна вечер на изведувачки уметности: видео, современ танц и хип-хоп музика.Фестивалот се реализира во рамките на проектот Градина на Европа, како дел од активностите на НОМАД танц академија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

