Култура
Македонска филмска магија на американски терен
Го искористивме престојот на Дејвид Милер, режисер од САД, во Скопје, кој е дојден во работна посета на студиото Фx3x со кое веќе подолго време успешно соработува. Со него зборувавме за досегашните искуства од соработката со скопските “анимајстори” и за идните планови со Фx3x
Студиото Фx3x го сработи анимираниот филм за деца Холи и Хал во траење од 50 минути за потребите на американски синџир на продавници на играчки Билда беар. Филмот беше наменет за интернет-пазарот, но позитивните реакции му доделија почесна премиера на американската телевизија Еј-Би-Си која е сопственост на Дизни. Премиерата е најавена за 24 ноември, на Денот на благодарноста, во ударен термин во 19 часот. Филмот е во режија на американскиот режисер и продуцент Дејвид Милер, а во Македонија се изработи комплетната анимација и монтажа на звукот, што значи речиси цел филм е завршен тука. Покрај ова, Фx3x редовно работат на реклами за познати брендови за американскиот пазар, а во изработка е и нова анимирана серија. Тимот Фx3x предводен од Кристијан Даниловски ја има и единствената номинација за Македонија на наградите “Еми” за телевизиската серија Патеката до 11 септември.Интересната комбинација од Дејвид Милер, режисер кој работел исклучиво на долгометражни филмови, и креативноста на веќе познатото македонско студио Фx3x, предводено од Кристијан Даниловски, го обележа патот кон успехот. Првата нивна соработка е на анимирана серија со музичка содржина. Во приказната станува збор за музички инструменти кои имаат свои карактери, карактер на виолината, карактер на тапанот, карактер на трубата… “Секој инструмент е посебна личност. Приказната е за деца на возраст од три до седум години. На таа возраст може да се влијае на децата за да се оформат како музички креативни личности, но и да научат од каде доаѓа музиката, кој ја создава, затоа музичките инструменти се одбрани како главни ликови. Приказната негува хармонија што треба да е присутна во музиката. Целата приказна е базирана на музика која всушност е интернационална и инструментите се од целиот свет”, ни раскажа Милер. На прашањето како дојде до оваа идеја за да се направи една ваква анимирана серија, тој одговори: “Публиката за којашто е наменета оваа серија, односно децата, многу често знаат да речат дека млекото и сирењето се од супермаркет, а не од животните. Па, поради тоа треба да им се покаже од каде доаѓа и музиката и кој ја создава”, објасни режисерот.Инаку, Дејвид Милер и Кристијан Даниловски соработуваат веќе пет години и заедно имаат работено на многу проекти.“Пред околу пет години се запознав со Кристијан преку некои продуценти од филмската индустрија. Јас работев на проект во Холандија, работев на развивање на моите ликови и тогаш ми беа претставени луѓето од Македонија за кои ми рекоа дека се заинтересирани, работат со 3Д-анимација, дека работат на развивање ликови и така се запознавме”, рече Милер и додаде: “Македонците се ентузијасти и воедно се и големи професионалци, па по извесно време почнавме да работиме заедно на креирањето на материјалот. Заедно сме пет години и работевме на многу проекти”, заврши Милер. Македонското студио Фx3x работеше и на реклами на многу познати брендови, како што се Shell Oil, Теlмеx – Теlеcом Меxicо, Фанта и АТ&Т, но она што е најинтересно и што беше изненадување за сите е работата на филмски гиганти како Терминатор, претходно Авијатичарот, како и на Златниот компас, филм што го освои “Оскарот” за визуелни ефекти. Но, сепак, за свој најголем успех ја сметаат номинацијата за “Еми”, за телевизиската серија Патот до 11 септември. Дејвид Милер за Форум откри интересни податоци околу неговата работа. Започнал уште во раните деведесетти години, како режисер на фотографија и дизајнер на продукција во индустријата за долгометражни филмови, вклучувајќи го и интегрирањето на забавните паркови во тие визуелни проекти и нивно дизајнирање. Имајќи предвид дека во тоа време технологијата и компијутерите за таа работа не биле доволно усовршени, Милер сепак наоѓал начини да ја заврши работата најдобро што може. Дејвид Милер важи за извонреден светски режисер и продуцент во филмската индустрија на светско ниво, а тоа го докажува и најинтересната случка што тој ја сподели со Форум. “Во 1993 г. на снимањето на Симпл мајндс и на Дејвид Стјуарт ги испраќавме визуелните ефекти од Лос Анџелес директно на сцената во Париз за да добиеме ефект на прашина директно на нивниот концерт. Значи, во не многу совршени услови работевме од Лос Анџелес, а прашината ја создававме на сцената во Париз”, се присети Дејвид на успешната работа во раните деведесетти години кога технологијата и условите и не биле доволно поволни за нивната работа. Во тој период, Кристијан Даниловски заедно со неговиот партнер Миливоје Ѓорѓевиќ ја основаат Фx3x, а претходно и двајцата работеле на анимации и ефекти. Нивна главна желба и тајната до успехот е што обајцата сакале да работат во областа на визуелните ефекти и самите да креираат ефекти како оние во популарните филмови на тоа време, Терминатор 2 и Паркот Јура. “Дванаесет години подоцна, по многу работа, дел од желбите ни се исполнија. Со партнерот решивме да понудиме соработка со Холивуд и така почна сè”, вели Кристијан за неговите почетоци кон успехот.
Во Македонија подобро се работи отколку во Кина“Сум работел во земји низ целиот свет, развивајќи ги визуелните ефекти. Сум работел во Шангај, во Индија и на многу други места, но сепак Македонија е нашиот избор.Македонија има разбирање за културата која денес заработува на светскиот пазар. Американската филмска индустрија е таа која прави пари и го има приоритетот, но и Македонците имаат чувство за тоа и се прилично успешни на тоа поле”, рече Милер.“Кинезите имаат посебно сфаќање за забавата. Понекогаш работат нешто сосема различно. Не станува збор за подобро или полошо, едноставно е различно. Ако сакате да направите нешто што ќе му се приближи на Дизни или Дрим воркс, треба да се има посебно чувство за тоа, особено во индустријата за анимација, а моментно на тоа наидувам само во Македонија”, нагласува Милер.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Македонскиот народен театар со разнолик репертоар- од сценски спектакл, преку драми, до стендап
Македонскиот народен театар, 2026 година ја започнува со силен уметнички интензитет и разновидна театарска програма. Првиот месец во годината носи богат репертоар, кој опфаќа сценски спектакли, современи и класични драми и стендап-изведби на големата и малата сцена.
Програмата започнува на 15 и 16 јануари со големиот сценски спектакл „Сонцето, колку е блиску сонцето“. Поради големиот интерес на публиката, двете изведби се целосно распродадени.

На 17 јануари, публиката ќе има можност да избере: драмската претстава „Бели ноќи“ на малата сцена, со почеток во 20 часот и стендап-настапот на Сашко Коцев „Широк дијафазон“, кој ќе се одржи на големата сцена со почеток во 20:30 часот.
Репертоарот продолжува на 20 јануари со претставата „Народен пратеник“, а на 21 јануари следува монодрамата „Торонто експрес“. На 22 јануари ќе биде изведена драмата „Варвари“, а на 23 јануари на репертоарот е претставата „Кец на десетка“.

На 24 јануари, големата сцена е резервирана за претставата „Бог на колежот“, со почеток во 20 часот, а истата вечер, на малата сцена во 21 часот, ќе се одржи новогодишното стендап-шоу „На терапија“ со Александар и Антонио.

На 26 јануари на репертоарот е „Мој термин“, а на 28 и 29 јануари се изведбите на претставата „12“.
Јануарската програма ќе биде заокружена на 30 јануари со претставата „Марта Верна“ и на 31 јануари со „Замисли нов свет“.
Култура
Балетскиот спектакл „Госпоѓа Бовари“ на 23 јануари во Националната опера и балет
Балетскиот спектакл во два чина „Госпоѓа Бовари“ ќе се изведе на 23 јануари со почеток во 19.30 часот на сцената на Националната опера и балет.
На 23 јануари со почеток во 19.30 часот на сцената на Националната опера и балет ќе се изведе балетскиот спектакл „Госпоѓа Бовари“, дело поставено во два чина, инспирирано од безвременскиот роман на Г. Флобер.
Балетот ја прикажува внатрешната борба на жената меѓу копнежот по страст и слобода, и стегите на општествените норми – тема која останува актуелна и денес.
Диригент е гостинот од Ерменија, Едуард Амбарцумјан, додека кореографијата ја потпишува Виктор Ишчук од Украина, кој со прецизен и суптилен современ израз го доловува духот на 19 век и емотивната комплексност на главниот лик. Музичката подлога е составена од дела на Камиј Сен-Санс, Морис Равел, Жил Масне, Феликс Менделсон и Георг Фридрих Хендл, со сценографија и костимографија на Андреј Злобин и Гана Ипатиева (Украина). Светло-дизајнот е на Милчо Александров, концерт-мајстор е Јане Бакевски, пијанист – Андреја Наунов, а менаџер на проектот е Киро Павлов.
Во главната улога на Ема Бовари ќе настапи примабалерината Марија Кичевска Шокаровска, во улогата на Шарл Бовари, Франциско Хименез Руиз, Балаж Лочеи како Рудолф Буланже, заедно со солистите, балетскиот ансамбл и оркестарот на Националната опера и балет.
„Госпоѓа Бовари“ ја претставува сложената психологија на главниот лик преку балет, музика и сценска уметност. Со внимателно избрани музички партитури и динамична кореографија, постановката ја доловува борбата на Ема Бовари меѓу личните желби и општествените ограничувања. Секоја сцена е внимателно дизајнирана да ја истакне емоционалната длабочина, визуелниот сјај и современиот пристап кон класичната приказна, создавајќи незаборавно сценско искуство.
Култура
Објавена книгата „Семантиката на македонскиот роман на преминот од ХХ во XXI век“ од Марина Димитриева-Ѓорѓиевска
„Македоника литера“ неодамна ја објави книгата од областа на теоријата на литературата „Семантиката на македонскиот роман на преминот од ХХ во XXI век“ од Марина Димитриева-Ѓорѓиевска.
Во првиот (воведен) дел од овој труд авторката ја третира теоријата на романот, почнувајќи од историскиот развој до постмодерните и метафикциските парадигми. Се задржува на дефинирање на романот и неговото место во книжевната теорија, видовите и типологии на роман, теориските дијалози со романот и на концептите на фикцијата и метафикцијата.
Во вториот дел пишува за дескрипциите и моделите на македонски романи на преминот од ХХ во XXI век, осврнувајќи се на македонскиот роман и неговата класификација и на дескрипцијата на македонски романи во овој период. Потоа, во најобемниот дел од овој труд, се задржува на дескрипција на неколку романи, и тоа: „Нишан“ од Блаже Миневски, „Скриена камера“ од Лидија Димковска, „Братот“ од Димитар Башевски, „Тунел“ од Петре М. Андреевски, „Опишувач“ од Ермис Лафазановски, „Пророкот од Дискантрија“ од Драги Михајловски и „Сестрата на Сигмунд Фројд“ на Гоце Смилевски.
– Романот е најинтересната проза за читање. Содржи доволно настани и ликови со кои како читател може во секое време да си направите дијалог, а во романот секогаш има доволно материјал за промисла и размисла. Македонскиот роман ги има токму овие карактеристики и можности за дијалог. Тој е тематско-мотивски разнообразен, од женски приказни одгледани во патријархално семејство и осудени од јавноста (`Тунел`), преку општествено неодговорни функционери и братска љубомора („Братот“), до потресни патишта за човечка, женска љубовна нереализираност и потиснатост под налетот на доминантниот брат („Сестрата на Сигмунд Фројд“), како и историски и верски теми завиткани во лични приказни („Пророкот од Дискантрија“), игри и дијалог со писателскиот занает и современиот свет во кој сите сè гледаат и слушаат („Скриена камера“ и „Опишувач“) или пак продуцираат реалност која е лажна и постои само во свеста на ликот („Нишан“). Тематска разнообразност беше едниот поттик за анализа, а вториот поттик беше разнообразноста во начинот на конструирањето на приказните. Првата деценија од веков беше само временската одредница во која сакавме да истражиме како се движи уметничкиот збор во романот. Се обидовме да покажеме чувствителност за различните автори и нивните поетики, да ги коментираме некои од слоевите во дискурсите, да ги обединиме во смисловна целина, во која постмодернистичкиот пристап им е доминантен, задржувајќи критичка дистанца и научна мерка – пишува Марина Димитриева-Ѓорѓиевска за овој свој труд
Марина Димитриева-Ѓорѓиевска ( 1978) дипломирала на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ – Скопје, на студиската група Македонска книжевност и јужнословенски книжевности со македонски јазик, каде што подоцна завршила и магистерски и докторски студии. Оваа книга е адаптирана верзија на нејзиниот докторски труд.
Професионалната кариера ја започнува како новинар и уредник во редакција за култура, потоа повеќе од една деценија работи како наставник по Македонски јазик. Во моментов е советник по предметот Македонски јазик во Бирото за развој на образованието. Автор е на повеќе научни трудови, прирачници и литературни дела, меѓу кои „Фрагменти од писма што никогаш нема да бидат пратени“ (2024) и „Еден ден со децата од Шареното маало“ (2024).

