Култура
Хитлер го измислија западните банкари
Нацистичкиот лидер бил психопат и монструм, но на власт дошол благодарејќи им на моќните бизнисмени и другите кои го поддржувале неговиот план за уништување на комунизмот и контрола врз работниците
Ова во понеделник го изјави режисерот Оливер Стоун, кој во моментов работи на документарен филм во десет продолженија за 20-ти век по работен наслов „Тајната историја на Соединетите Држави од Оливер Стоун“. Тој минатата седмица рече дека неговиот десетчасовен документарен серијал за историјата претставува „противотров за неточноста и предрасудите кои се присутни во конвенционалната историја“ која се учи во американските училишта и која „е пропагирана од комерцијалните медиуми“.Стоун денеска го привлече медиумското внимание со изјавата дека појавата на Адолф Хитлер ја овозможиле западните банкари и дека тој успеал да го „заведе“ германскиот воено-индустриски комплекс.„Хитлер е чудовиште. За тоа нема дилема. Воопшто немам сочувство за него. Бил луд психопат“, вели славниот режисер.„Меѓутоа, како што Франкенштајн бил чудовиште, така постоел и докторот Франкенштајн. Тој е производ на своето време“, изјавил Стоун, образложувајќи го својот став за Хитлер. Стоун во понеделник го рече ова во Банког, по одржувањето на предавањата пред гимназијалци за придонесот на неговиот филм во изградбата на мирот, во организација на Меѓународната мировна фондација со седиште во Виена.Всушност, тоа е дополнување на прес-конференцијата од петокот во Пасадена на која се соочи со телевизиски критичари, кога Стоун ги појасни своите ставови во врска со темата, кога тој најави дека серијалот ќе започнува со приказната за Хитлер. „Хитлер во текот на целата историја беше ‘жртвено јагне’ и неговиот лик е користен на ефтин начин. Сталин е друга приказна. Тој повеќе од кој и да е друг се бореше против германската воена машинерија“, рече тогаш носителот на три Оскара за режија кој ја подготвува историската документарна серија која при крајот на годината ќе се емитува на американскиот канал Showtimes.Од сите потенцијални бури кои би можеле да настанат околу документарецот, епизодата за Хитлер засега делува како најконтроверзна. Режисерот навести дека „не можеме да ги карактеризираме луѓето само како ‘добри’ или ‘лоши’. Хитлер е производ на низа дејствувања“.Во документарецот освен горенаведените ќе бидат претставени и Мао Це Тунг, Џозеф Маккарти и Хари Труман, во чиј претседателски мандат во 1945 г. беше фрлена атомската бомба.Останува да видиме дали Оливер Стоун ќе успее да ни ја прикаже човечката страна на Хитлер.И претходно Стоун во својата 40-годишна кариера, многу политички контроверни личности уметнички ги овековечи. Така, ги вознемири конзервативците со начинот на кој ги прикажа Фидел Кастро, Хуго Чавез и Џорџ Буш, а демократите со своите теории за заговор за атентатот врз Џон Ф. Кенеди.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

