Култура
22 уметници од земјава и странство дел од уметничкото лето на Центарот за современа ликовна уметност

Градоначалникот на Прилеп, Илија Јованоски, денеска го посети Центарот за современа ликовна уметност каде што во рамките на Прилепското уметничко лето учествуваат 22 уметници од земјава и странство. Во рамките на уметничкото лето, кое оваа година завршува на 10 јули, се одржуваат традиционалните ликовни манифестации: 62. Интернационална сликарска колонија, 56. интернационален скулпторски симпозиум „Мермер“, 48. Интернационално студио за пластика во дрво, 35. Интернационално ателје за скулптура во метал и Интернационално студио за уметничка фотографија.
Радослав Симеонов од Софија, Бугарија, е првпат дел од уметничкото лето и работи во Интернационалното студио за пластика во дрво.
„Професор сум на Академијата за ликовни уметности во Софија и скулптор. Овде има уметници од повеќе земји, сликари, скулптори кои работат во метал, јас работам во дрво, но има и такви кои работат во камен. На овој начин се создава еден творечки момент помеѓу колегите, помеѓу различните култури. Работам апстрактна композиција висока три метри која не може да се види бидејќи се работи во посебна работилница каде што има услови. Се надевам дека до крајот на колонијата ќе биде готова и изложена во галеријата“, истакна скулпторот Симеонов од Софија, Бугарија.
Посебен акцент годинава ќе биде ставен на 35-годишното опстојување на Интернационалното ателје за скулптура во метал, кое со работа почнало во 1984 година и трае до денес. Во Интернационалното ателје за скулптура во метал учествуваат прилепски скулптор Марјан Стојаноски, како и скулпторите Џорџе Арнаут и Драгољуб Здравковиќ од Белград, Србија.
„Ја прифатив поканата да присуствувам на овој симпозиум во метал , не ми е првпат да бидам дел од вакви настани и сакам да учествувам поради средбите со колегите од другите средини. Кога е металот во прашање се обидувам да изведам нешто што сум го правел и порано, но бидејќи нашиот престој и временски е ограничен, се надевам дека истото ќе им се допадни на организаторите“, истакна скулпторот Џорџе Арнаут од Белград.
Драгољуб Здравковиќ, скулптор од Белград, вели дека првпат учествува на колонијата и ова му е прва посета на Прилеп. Најмногу од сè овде е бидејќи сака да собери нови искуства и да воспостави соработка со колеги од странство.
Интернационалната сликарска колонија со дела ќе ја збогатат сликарите Алех Клос од Канада, Мишел Банасик од Полска, Џош Санчез Руиз од Шпанија, Светлана Соло од Москва, Русија, како и прилепските сликари Наде Тоскоска, Драшко Михајлоски-Пижа, Лепа Милошеска, Марта Макеска, Кристијан Јованоски, Александар Џинго, Павлина Илиеска, Васил Костов, Сања Јездиќ, Тони Трајкоски, Ферди Булут, Тања Дмитриоска и Славчо Поповски.
„Многу сум среќен што сум тука, јас сликам фигуративна уметност и ова е позитивно искуство за мене“, истакна Мишел Банасик од Полска.
Алех Клос од Канада вели дека интересно е тоа што има луѓе од различни места, кои додека работат се во ист простор каде имаат можност за размена на искуства и меслења.
„Втора година сум присутен на колонијата и ова е добра шанса бидејќи има уметници од цел свет со што се отвора можноста да погледнеме и други искуства и да ги примениме“, рече Ферди Булут од Прилеп.
Во симпозиумот во мермер оваа година ќе учествуваат Албулен Незири – Приштина, Косово и Каролина Палмеро – Кордоба, Аргентина. Во текот на своето 62-годишно постоење ЦСЛУ-Прилеп токму преку овие работилници создаде повеќе од 1200 различни уметнички дела од уметници од повеќе од 50 држави од светот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Култура
Објавен првиот том на Правописно-нормативниот речник на македонскиот стандарден јазик

Во издание на „Бата прес“ објавен е првиот том на Правописно-нормативниот речник на македонскиот стандарден јазик, на кој автори и редактори се осум универзитетски професори. Објавувањето на речникот е поддржано од Министерството за култура како проект од национален интерес за 2024 година.
Својата прва промоција речникот ќе ја има на годинешниот Саем на книгата во арената „Борис Трајковски“, на штандот на издавачот, во вторник, во 11.30 часот. Речникот ќе го претстават рецензентката проф. д-р Весна Костовска и авторката редактор проф. д-р Елизабета Бандиловска.
Во првиот том се поместени зборовите од буквата А до буквата Ж, а авторите (универзитетските професори) и соработниците постојано работаат, така што во наредните изданија ќе бидат обработени зборовите до буквата Ш, и правописно-нормативниот речник како плод на повеќегодишен труд ќе биде комплетиран.
Овој капитален лексикографски зафат се надоврзува на повеќето изданија од овој вид, почнувајќи првиот македонски правописен прирачник Македонски правопис со правописен речник од Блаже Конески и Крум Тошев (1950) до Правопис на македонскиот јазик во издание на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“ и издавачката куќа „Култура“ (2015 и 2017 година).
Автори и редактори на изданието се: Лидија Аризанковска, Елизабета Бандиловска, Снежана Велковска, Виолета Јанушева, Елена Јованова-Грујовска, Искра Пановска-Димкова, Симон Саздов, Људмил Спасов.
Соработници на проектот се Марија Антевска, Филип Белчев и Македонка Додевска.
Култура
Изложба ,,Менче Спировска – Визуелна фасцинација со Загреб“ во Загреб

Во македонскиот КИЦ во Загреб во рамките на програмата по повод 145-годишнината од постоењето на Музејот на уметности и занаети – Загреб, на 13-ти мај ќе биде отворена изложбата ,,Менче Спировска – Визуелна фасцинација со Загреб“ на една од најзначајните македонски графичарки, Менча Спировска. На изложбата ќе бидат претставени речиси непознати дела за хрватската јавност создадени во 1950-тите години во Загреб.
Изложбата се реализира како заеднички проект на загребскиот Музеј на уметностите и занаетите и македонскиот Културно-информативен центар во Загреб по повод 145-годишнината од основањето на загребскиот Музеј за уметности и занаети. Директорката на македонскиот Културно-информативен во Загреб, Мими Ѓоргоска Илиевска, ги потврди заложбите на директорот на Музејот за уметности и занаети, Сањин Михелиќ дека со оваа изложба се промовираат вредностите на меѓународната соработка и културните врски меѓу Хрватска и Македонија, кој потенцираше дека во годината кога ја одбележуваат 145-годишнината од постоењето на Музејот ќе следи уште една исклучителна изложба на фотографии од студиото на семејството Арсовски во соработка со македонскиот Културно-информативен центар во Загреб и Музејот на Град Скопје.
Изложбата насловена ,,Менче Спировска – Визуелна фасцинација со Загреб“ за првпат го претставува комплетниот уметнички опус на Менче Спировска создаден за време на нејзиното студирање во Загреб, кој што се чува во фондовите на Музејот на уметности и занаети. Централно место на изложбата е нејзиното до сега неизложено дело од областа на графичкиот дизајн, „Концептуален дизајн за рекламна туристичка брошура на Загреб“, кое сега за првпат ќе биде изложено во целост, создадено за време на нејзините студии на поранешната истакната Академија за применети уметности во Загреб, којашто оставила значаен траг во развојот на уметноста, дизајнот и визуелната култура во Хрватска.
Изложбата го прикажува и придонесот на македонските студенти на загрепската уметничка сцена во 1950-тите, а Менче Спировска зазема посебно место како посредник на културните и естетските вредности на двете земји.
Култура
Ретроспективна изложба на Анета Светиева во Даутпашиниот амам

Националната галерија го најавува претставувањето на творештвото на Анета Светиева. Изложбата ќе биде поставена во Даут пашиниот амам до крајот на месец август, а официјалното отворање ќе биде на 21 мај 2025 (среда), во 20 часот.
Ретроспективната изложба на Анета Светиева е дел од програмата на Националната галерија за сеопфатно презентирање на македонските современи уметници кои ја креираа нашата ликовна сцена. Проектот ја следи монографијата за Светиева издадена 2023 година, со што се заокружува долгогодишното следење и истражување на богатиот творечки опус на еден од најзначајните македонски скулптори.
Сложеното, комплексно, иновативно и креативното творештво на Анета Светиева, го поставува нејзиното дело на самиот врв не само на македонската ликовна сцена, туку и на една пиширока платформа која ги преминува границите на регионот.
Во почетокот на седумдесеттите , поинаквите видувања не само на формата, на појавниот облик, туку и на некои суштински прашања во однос кон делото, беа причина критиката да ги дефинира скулптурите на Анета Светиева (веќе во нејзините првични настапи) како дела со јасен концептуален и изведувачки проседе, вон од тогашните вообичаени јазички модели. Тие блескави мигови вон од општите стилски движења и веќе контурирани шеми, создаде еден индивидуален пробив во скулпторската материја. Нејзиниот самостоен пластички исказ кој се наметна со силината на автентичноста надвор од главните актуелни текови, го иницира внатрешното битие на делото, неговата вибрација што реагира на живиот дух на времето како знак на современоста. Внатрешните диктати се генерирани од изворите на нејзиниот интерес за етносот, фолклорот и печената земја како исконските артефаки, како прилози на делување на еманципираниот човечки дух. Нејзиното творештво е во темелен дијалог со етнолошката ризница и обичаите на Балканот и пошироко, врз кои што ги гради сопствените митолошки пејзажи и ги воскрснува колективните митови до степен на универзалното. Во нејзините форми, материјализираната идеја се наметнува со убедливо сведоштво за густо, слоевито преплетување на уметноста на сегашниот миг и оние слоеви кои можат да се разбудат во секој творец. Тој спој е кај Анета реализиран и нагласен и во него е содржан и одговорот на круцијалното прашање за потеклото и слоевитото значење на нејзиното дело. Во каталогот за изложбата во Белград, 1984, Анета кажува : “Моите размислувања, некој флуид …и порано, веке во првите чекори, беа насочени кон овој свет на митот како автохтоност, автентичност, како мој идентитет искажан со синтагми, со секвенци од разновидните области и начини на сфаќањето на животот на мојот народ, на мојата почва и поднебје. Се е поврзано на некој начин.”