Култура
„Името Македонија-историја, право и политика“
Претставниците на меѓународната заедница се однесуваат прилагодливо, па кога се во Грција даваат изјави кои ги задоволуваат Грците, а кога се во Македонија даваат други изјави кои се пријатни за увото на Македонецот.Лобирањето пак на Меѓународната заедница во голема мера го усложнува прашањето.
Ова се оценките на амбасадорот Виктор Габер во неговата книга „Името Македонија историја, право, политика“, што денеска беше промовирана од Советот за глобална соработка.Ова дело се бави со најболната политичка, економска и социјална пречка за севкупниот развој на самостојна и суверена Република Македонија, а тоа е грчко-македонскиот спор. „Книгата не е посветена на конкретните политички и историски настани. Во неа зборувам за менталитетот, за климата, психологијата која што 20 година не следи на она што е наше автономно, историско и што произлегува од нашата традиција и култура. Такви сцени секако дека не придонесуваат за подобрувавме на климата што е неопходна при секоја тензија на меѓународен план, за да некој проблем се реши“, рече Габер за своето дело.Авторот Габер истакна дека во ова дело се обидел да даде историско-правен и политички поглед за настанувањето и одржувањето на спорот за името со избалансиран пристап кон секоја од инволвираните страни. Една од темите што ги нуди за размислување во својата петта книга, вели е и фактот што Македонија како сукцесор на поранешна Југославија е и основач на Обединетите нации, како и општоприфатената вистина дека улогата на големите сили кои го создаваат меѓународното право има тежина да им ги насочува судбините на малите народи. „Во Грција досега се издадени 25 публикации за грчко-македонскиот спор за името, а потребни се повеќе вакви публикации и во Македонија, кој е оптимист дека и во Македонија ќе биде посигнат хомоген став за проблемот“, посочува Габер. Тој во оваа книга укажува на тоа дека спорот ја враќа Република Македонија назад, ја блокира и создава неизвесна иднина.„Амбасадорот Габер независно од национална определба објективно ги согледува и анализира постапките на двете страни во спорот. Особена е фасцинантна неговата анализа за грчкото општество. За политичката одговорност авторот дава доволно аргументи за помисла, за местото на политиката во третирањето на овој децениски спор“, рече Трифун Костовски, претседател на Советот за глобална соработка, кој воедно беше и еден од промотерите на делото на Габер.Тој посочи дека за потребите на државата оваа книга треба да се испечати на сите светски јазици..Љубомир Цуцуловски професорот од Филозофски факултет се осврна на делот од книгата во кој се зборува за лобирањето на Меѓународната заедница констатирајќи дека тоа внесува забуна особено кај нас Македонците.САД не признаа под уставното име, меѓутоа нивните амбасадори секојдневно не убедуваат дека треба разумно да постапиме и да прифатиме компромис. Од една страна не признаваат под нашето уставно име, а од друга страна сметаат дека би било добро да го смениме нашето име“, укажа Цуцуловски.Според него исто така битен елемент кој се спомнува во книгата на Габер е суштинската разлика помеѓу поимот име и референца.„Често пати овие поими за жал се поистоветуваат, една од слабостите што Македонија ја манифестира“, истакна Цуцуловски.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Герасимовски со ансамблот „Орце Николов“: Македонската традицијата е дел од нашата програма
По повод 80 години постоење на Ансамблот за народни игри и песни „Орце Николов“, градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски, се сретна со раководството на културно-уметничкото друштво.
На средбата се разговараше за тековните културни активности во општината и можностите за понатамошна соработка меѓу Општина Центар и ансамблот.
„Со Ансамблот имаме одлична соработка. Во рамки на програмата за култура, ансамблот доби и финансиска поддршка за проектот „80 години волшебен свет на фолклорот“, со што продолжуваме да вложуваме во негувањето на народната уметност“, порача градоначалникот Герасимовски.
Тој нагласи дека локалната самоуправа е силен поддржувач на културата и народното творештво.
„Во изминатиот период значително ги зголемивме вложувањата во културата, а за 2026 година буџетот за култура изнесува 26 милиони денари. Преку бројни манифестации овозможуваме културни содржини што ги обединуваат граѓаните од сите возрасти. Културата е и ќе остане наш приоритет“, рече Герасимовски.
Култура
Софија Стојанова – автор на најдобрата беседа на конкурсот во чест на Прличев
Годинашен добитник на наградата за најдобра беседа за 2026 од конкурсот што го распиша НУ Библиотека „Григор Прличев“ на тема: „По песната птиците се разликуваат“е Софија Стојанова. Таа е ученичка во втора година во гимназијата „Јане Сандански“во Струмица.
Нејзината беседа беше под шифра „Тивериопол“, таа го докажа авторството, а Библиотеката доби потврда и од нејзината професорка по македонски јазик и литература Боркица Филева.
„Добивањето на наградата на конкурсот распишан од Библиотеката во Охрид за мене претставува исклучително значајно признание и длабока лична радост. Овој успех не го доживувам само како потврда за мојот труд, туку и како охрабрување да продолжам уште посветено да се надградувам и да го следам патот на знаењето. Ова признание претставува поттик да бидам уште поодговорна кон сопствените цели и уште похрабра во остварувањето на своите соништа“, изјави Стојанова за веб страницата на Библиотеката.
Дека Софија е млад веќе изграден автор сведочат и наградите кои само во изминатите две години ги освоила на полето на литературата:
2025 – Диплома за прво место на литературниот конкурс ,,Со својот живот Ацо Шопов опеал дело, а во своите дела, го опеал животот”- Оштина Штип
2025 -Прва награда на литературниот конкурс ,,Топли гнезда”- Општина Струмица
2025 – Диплома за прво место на конкурсот ,,Дигитални човекови права и приватност во ерата на технологијата”- Општина Струмица
2025 – Прва награда на литературниот конкурс ,,Моето посебно другарче”- Општина Струмица
2024- Диплома за прво место на конкурсот ,,Тишината понекогаш зборува најгласно и најдобро за делата и поетот Ацо Шопов”- Општина Штип
На младата Софија Стојанова автор на најдобрата беседа на шести февруари во рамките на манифестацијата „Прличеви беседи“ во Охрид ќе и биде доделена парична награда од 9.000 денари и признание со ликот на Прличев.
Култура
Кинотеката ја објави програмата за февруари: тивки гласови, силни приказни и филмот како чин на сеќавање
Програмата на Кинотека на Македонија за февруари 2026 година претставува внимателно изграден мозаик од современи авторски визии и значајни европски остварувања, кој уште еднаш ја потврдува Кинотеката како простор на мисла, чувствителност и отпор кон заборавот. Ова не е програма што нуди лесна забава, туку покана за длабинско гледање и активно учество во филмот како уметнички и етички чин, велат од Кинотеката.
Во центарот на вниманието е актуелниот филм на Тамара Котевска, авторка чиј сензибилитет се движи меѓу документарното и поетското, помеѓу човекот и пејзажот, помеѓу исчезнувањето и траењето. Нејзиното дело продолжува да ја истражува кревката рамнотежа помеѓу личното сведоштво и универзалната грижа за светот што го населуваме. Во истата линија на тивка, но моќна авторска исповед се вклучува и документарецот „Приказната за Сиљан“, филм што преку интимна нарација отвора пошироки прашања за идентитетот, наследството и човечката потреба да се раскаже сопствената приказна.
Февруарската програма го вклучува и новиот филм на култниот независен автор Џим Џармуш. Неговата минималистичка естетика, тивки паузи и егзистенцијален хумор повторно нè потсетуваат дека филмот може да биде простор на созерцание, а не само на наративна ефикасност. Џармуш останува еден од ретките автори што доследно ја брани слободата на независниот филм.
Европската селекција ја проширува програмата со филмовите „Љубовта што останува“, „Луда љубов“, „Двајца обвинители“, „Приватен живот“ и „Ромериа“ — остварувања што низ различни поетики и жанровски регистри се занимаваат со интимноста, вината, правдата и кревките човечки односи во современиот свет. Овие филмови не нудат конечни одговори, туку отвораат простор за сомнеж, емпатија и морална дилема, токму онаму каде европскиот авторски филм е најсилен.
Посебно значајна е и програмата за најмладата публика, со избор на квалитетни анимирани филмови за деца, кои не ја потценуваат својата публика. Преку јасна визуелна имагинација и внимателно обликувани приказни, тие носат сериозни пораки за емпатијата, различностите, пријателството и одговорноста — градејќи темели за идни гледачи што ќе умеат да гледаат, а не само да консумираат.
„Февруари 2026 во Кинотеката на Македонија не е само месечна програма, туку јасна изјава за филмот како уметност што мисли, чувствува и памети. Простор каде тишината зборува, а сликите остануваат долго по завршувањето на проекцијата“, велат од таму.

