Култура
Јафар Панахи се`уште зад решетки!
Режисерот Панахи, кој е поддржувач на иранското опозициско движење, беше уапсен во неговиот дом на 1 март, заедно со членови на неговото семејство.
Помина повеќе од еден месец откако познатиот ирански режисер Јафар Панахи исчезна, односно, како што подоцна се дозна, беше уапсен и е испрашуван од властите во Иран.Како што објави Фејсбук-групата за поддршка на Панахи, Free JAFAR PANAHI!, семејството на режисерот деновиве конечно добило дозвола да го посети во затворот.Како што пренесе иранското радио, Радио Фарда, повикувајќи се на изјави од семејството, Панахи изгедал добро и со добар дух, но изгубил многу од телесната тежина. Се`уште е испрашуван, од пред неколку денови бил префрлен во помала келија, а иследниците го испрашуваат повторувајќи му ги истите прашања, обидувајќи се да најдат парадокси во неговите одговори.Неговата сопруга, Тахере Саиди, му раскажала за поддршката што ја ужива, што го направило многу среќен. Но, како што објави Меѓународната кампања за човекови права во Иран на својата веб-страница, сопругата на Панахи стравува дека е можно Јафар да доживее срцев удар поради емотивниот стерс што го доживува и условите во келијата, кои му го стеснуваат просторот за движење.Групата за поддршка на Панахи, неодамна иницираше петиција за ослободување на Панахи, со која повика на масовна поддршка за Панахи од колку што е можно повеќе земји во светот, и ги повика да дадат поддршка за Панахи светски познатите филмски работници – режисери, актери и организатори на угледните филмски фестивали.Следниот чекор на групата е масовното прикажување на филм на Панахи кој ќе биде прикажуван во исто време на различни места во светот, закажано за 15 април.„Мислам дека можеме да го направиме тоа, да се обратиме до одделенијата за филм и медиуми во сите универзитети, да организираме прикажување на еден од неговите филмови. Меѓу нас има филмски студенти, научници, историчари на филмот, филмски критичари и предавачи. Ако организираме десет универзитети да го направат тоа, веќе сме го постигнале тоа што сме го замислиле. Ако сте во можност да напишете препорака до некој универзитет, да повикате пријател, да зборувате со некој ваш поранешен соученик или како и да е да помогнете тоа да се организира, ве молиме, направете го тоа. Го предлагаме датумот 15 април. Се надеваме дека до тогаш ќе биде ослободен и дека филмот што ќе го прикажеме ќе биде прослава на неговото прослава на неговото ослободување или прослава на слободата на говорот“, вели Алиреза Катами, еден од активистите за ослободување на Панахи.Јафар Панахи, роден во 1960 година во Мианех, Иран, е меѓународно почитуван ирански режисер и е еден од највлијателните филмски работници во иранскиот Нов бран. Почитуван е од филсмките теоретичари и критичари низ светот и е добитник на бројни награди, меѓу нив – Златниот лав на Венецискиот и Сребрената мечка на Берлинскиот филмски фестивал.Панахи е познат по неговите филмови кои го критикуваат општествто. Накусо беше уапсен и минатото лето, кога учествуваше во оддавањето помен на Неда Агха Солтан, Иранката која беше убиена за време на минатогодишните демонстрации, а во февруари му беше забрането да ја напушти земјата за да учествува на Берлинскиот филмски фестивал.Панахи е еден од многуте ирански уметници кои на минатогодишните претседателски избори застанаа зад опозицискиот кандидат Мир Хосеин Мусави, на кои победи Махмуд Ахмадинеџад, резултат кој беше оспорен од опозицијата.Забраната за патување на Панахи дојде по неговото појавување на филмскиот фестивал во Монтреал, каде што се појави носејќи зелен шал, со боите на опозицијата.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

