Култура
Вечерва три настана на Скопско лето
Прво 20.30 ч., во Чифте-амам, ќе може да се проследи изложба на слики од два циклусаод уметникот Димитар Стојчевски, во 21 ч. е концертот на Куд „Кочо Рацин и „Разиграна Македонија – Австралија“, а во Сули-ан е репризата на премиерата „3327 (Деветте книги на Никола Тесла)”
Димитар Стојчевски мина низ неколку творечки и стилски фази. Во дел од нив авторот остварил тематска и стилска кохерентност и препознатливост на сликарскиот израз. Тој е отворен за извесни предизвици од новите уметнички струења (нова фигурација, неоекспресионизам и др.) но останува доследен на својата природа и убедувања.Стојчевски, по осум години работа ја отвори втората самостојна изложба на која го претстави новиот циклус на слики од 1988 година наречен „Пасторален Орфеј”. Неговите платна ќе бидат населени со нови мотиви, како што се црква и рид, потоа митолошки сцени и секако централниот лик на митскиот Орфеј. Светот на пасторални предели и на митолошки претстави добил во сликите на Стојчевски архаична , исконска нота. Станува збор за активирани слики на меморијата, за некои предели од сонот и имагинацијата. Скиката е исткаена од рафинирани колористички (комплементери) и хармонии од создадена линеарната И формална страна на делото. Цртежот – боја ја обележува формата, значењето на симболичната фигурација и апстрактно – асоцијативни содржини на сликата. Смирениот ритам на формите, енергијата вткаена во боената структура откриваат занес и топлина катактеристични за медитеранското поднебје. Таквите својства ќе не упатат на можните влијанија и сродности со некои историски имиња: станува збор за одделни аспекти на сликарството на К.Моне, набистот Рисел, О. Кокошка, М. Шагал, Ж. Дибифе, Уметноста на поп- артот итн.Во 1994 г. настанал циклусот, „Сакралиум” во кои се нагласува присуството на религиските и духовните содржини. Средишен мотив во сликите е манастирот “Св. Јоаким Осоговски” , кој се наоѓа во близина на градото Крива Паланка, родниот крај на уметникот. Стојчевски стремел, со обработката на овој познат манастирски комплекс со неговите карактеристични симболи да пронајде “нов духовен амалгам”, да ги изрази сопствените потраги по „ недофатливиот свет” на сакралните архетипови. Авторот, користејќи ги средствата и формите на сликарскиот модернизам како и на сопствената природа интуитивен карактер остварил спиритуални сликовни претстави. Корените на ова религиско доживување би требало да се побараат, меѓу другото , во раните искуства на уметникот. Во сликите на Стојчевски има видливи траги на сериозна интроспекција и пулсирање на некаков архиичен библиски звук со извесна емпфаза на пораката. Ова сликарство во еден дел, не не остава рамнодушни и на свој начин – уверливо и чисто партиципира во обнновата на современата уметност со религиски содржини, на сето ова би можело да се додаде: каде и да се наоѓа овој сликар некако постојано се наоѓа во себе зензибилно загледан во околината и светот. вели за творештвото на Стојчевски, др. Владимир Величковски. На Платото пред Домот на АРМ, во склоп на истат манифестација Скопско лето 2010 ќе с епретстави и Македонското културно уметничко друштво „Разиграна Македонка” од Квибејн,– Астралија, кое првпат под ова име се формира во 1991 г. со цел да се зачува и претстави убавата македонска култура и фолклор, а воедно и македонскиот идентитет како богато културно наследство во овие простори на дијаспората. 15 години подоцна една нова генерација на млади македонци со макотрпна работа, крајна одушевеност и голема љубов спрема македонскиот фолклор достигнаа кулминација на успеси во ова друштво. Друштвото брои 70 членови поделени во три соодветни групи врз основа на возраст и искуство. Седиштето се наоѓа во малото историско гратче Квибијан кое се наоѓа во непосредна близина на главниот град Канбера. Друштвото работи под покровителство на Македонската православна црковна општина Свети” Пророк Илија” од Квибијан.Во изминатите години “ Разиграните Македонки” градеа искуство и статус со многубројни настапи во повеќе градови низ Австралија како што се Сиднеј, Мелбурн, Волонгонг, Канбера, и се разбира Квибијан. Исто така земаа учество во повеќе манифестации и фестивали, меѓу кои: Национален фолклорен фестивал – Канбера и др. каде со голем успех ги презентираа македонскиот фолклор и култура.Заедно со гостите од Австралија вечерва ќе настапи и ансамблот за народни песни и ора „Кочо Рацин“ Скопје – Македонија е основан во далечната 1946 г. и работи под патронат на градежната оператива на Македонија. Историјата на овој наш реномиран ансамбл е мошна значајна и плодна. Во неговите редови денес членуваат повеќе од 400 активни членови, претежно млади луѓе кои своите афинитети и способности ги пројавуваат во играорната, музичката и пејачката секција. Концертниот репертоар на Ансамблот “ Кочо Рацин “ е атрактивен и содржи околу 20 кореографии: “Седенка”, “Драчевка”, “Тресеница”, “Тешкото”, “Невестинско”, “Сплет на песни и игри од Егејска Македонија”, “Пиринско пролетно цвеќе”, “Игри од Преспа”, “Калајџиско”, “Осоговско -Малешевската фолколорна платенка”, “Тутуноберачите”, “Гроздобер”, и други. Сите кореографии ги карактеризира елеганцијата во изворно обработениот фолклор, лесна динамика, восхитувачки темперамент и мелоритмика. Прекрасни се и живописните носии што ги поседува истиот. Ансамблот “Кочо Рацин” ја “разнесе” убавината на македонските ора и песни ширум светот одржувајќи повеќе од 6000 концерти во многу наши градови и места, а посебно се значајни гостувањата во: Австралија, Англија, Бугарија, Белгија, Германија, Данска, Италија, Иран, Ирак, просторите на поранешна Југославија, Кипар, Канада, Норвешка, Полска, Русија, Романија, Словачка, САД, Турција, Франција, Холандија, Чешка, Швајцарија, Шведска, Јапонија, Португалија, Шпанија. Значајните постигнувања на ансамблот се илустрирани со повеќе од 350 домашни и меѓународни признанија и награди, додека на повеќе светски фолклорни фестивали освојувани се први награди, и ансамблот е прогласуван за најдобар.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

