Култура
Наградуваната „Кавкаски круг…“ за затворање на Охридско лето
Јубилејното 50-то издание на една од најзначајните културни манифестации во државава Охридско лето ќе биде свечено затворено со претставата „Кавкаски круг со креда од Бертолд Брехт во режија на Мартин Кочовски
Јубилејното славеничко издание на 50-тото „Охридско лето, ќе биде свечено затворено со Кавкаски круг со креда“ од Бертолд Брехт во режија на Мартин Кочовски во изведба на младиот ансамбл на Народниот театар „Војдан Чернодрински од Прилеп, најави Ѓорѓи Јолевски, кој годианва ја имаше „ролјата“ на драмски селектор на Охридско лето. „Оваа година на Охридско лето беа прославени многу јубилеи, 60 години од формирањето на Албанскиот театар од Скопје, 60 години од формирањето на Турскот театар од Скопје, 50 години славеше и Јоана Поповска од нејзиното прво професионално појавување на македонската театарска сцена, 20 години од формирањето на Театарот за деца и младинци од Скопје а претставата Покондирена тиква од Јован Стерја Поповиќ во изведба на ансамблот на Српско народно позориште од Белград во Охрид ја славеше 50-та изведба. Во оваа славеничка театарска фамилија се најде и Народниот театар Војдан Чернодрински од Прилеп славејќи го својот роденден, 60 години од своето постоење.“, рече Јолевски. Како што вели Јолевски образловожувајќќи го својот избор за претствата со која ќе биде спуштена завесата на годинешното богато со атрактивни настани издание на манифестацијта, Бертолд Брехт е еден од најголемите автори во историјата на драмската уметност кој со своите револуционерни текстови ја возбуди театарската и политичка јавност во средината на 20-от век ставајќи го на испит етичкото, естетското и политичко кредо на системот во кој што живеел и творел. Секој режисер кој потегнува по текстовите на овој автор неминовно е критичар на системот во кој живее што е всушност должност на секој уметник, да го вперува прстот во најжешките проблеми со кои се судира човекот.За Мартин Кочовски, пак, Јолевски вели дека режисерот заедно со својот тим од соработници и младата и ентузијастичка трупа на прилепскот театар со „неверојатен жар зборуваат за системот во кој живееме употребувајќи ја својата снага да создадат дела кои ги пленат гледачите и ги оставаат вчудовидени од силината на автентичната енергија која заплиснува како бран од сцената кон гледалиштето“„Мноштвото зборови, идеи, звуци, песни, закани, емоции, љубови и разочарувања, метални констукции, саркастични дијалози, композиции отпеани и одживеани со енергија која ја има само на ова тло, ставени се во рамката на Брехт и неговата естетика, се разбира неробувајќи на никакви шаблони туку напротив. копонирани хармоничен театарски израз на силно и автохтоно уметничко дело“, рече Јолевски. Спроед селекторот на годинешѓнава драмска програма на Охридско лето, она што плени во оваа претстава е „колективниот дух на младата актерска сила која работи, дејствува и живее на сцената, а и вон неа, без никаква резерва, играјќи со таква жестокост каква што е им е потребна на револуционерите кога го менуваат светот“. За Јолевски, нивната посветеност е без задршка а таквиот однос кон театарот невозможно е да не резултира со искрење кое може да го запали светот. Оваа генерација актери во овој миг ја пишуваат историјата на својот но и на македонскиот театар.„Во лепезата на автори кои дејствуваат со својата индивидуалност морам да ја акцентирам имагинативната музика на групата Фолтин кои се вткаени во претставата со својот специфичен израз радувајќи не со убавината на својата музика. Моето задоволство е уште поголемо затоа што следејќи ги пробите на претставата Кафкаски круг со креда на сцената на прелепскиот театар се одлучив свеченото затворање на биде токму со оваа претстава, додека беше во процес на работа, незнаејќи дека на Националнот фестивал Војдан Чернодрински ќе биде прогласена за најдобра претстава понесувајќи ги сите големи награди во сите сегменти, но бев сигурен дека ќе се роди големо театарско дело кое достојно ќе го претставува македонскиот театар, култура и јазик ширум светските театарски сцени“, рече Јолевски.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

