Култура
Манаки држат темпо
Несмалени активности и динамика во понеделникот и вторникот на фестивалот Манаки во Битола
Во главната, натпреварувачка конкуренција ги проследивме филмовите “Сè ќе биде добро”, во данско-шведска копродукција, израелско-германскиот ”Ајами” и белгиско-француско-германскиот „Г-дин Никој”. Селекторот, со изброт на овие три филма евидентно ја имал предвид пред сè нивната визуелна, т.е. снимателска компонентна. Но добра слика не прави и добар филм. За среќа, во случајов се работи ако не за големи филмови, барем за инвентивни синеастички дела. Особено и визуелно и жанровско освежување беше “Г-дин Никој” кој иако предолг, успеа да го задржи вниманието на публиката. Тоа е чудна, интересно дизајнирана фантастика, правена како естетички експеримент и со необична наративна структура. Специјалните ефекти и снимателската работа на францускиот кинематографер Кристоф Бокарне се елементи на филмот кои и самите се доволни филмот да не се пропушти. Беспрекорната монтажа само го надополнува впечатокот од гледањето на филмот. А приказната колку едноставна толку е и компликувана. Дали, ако имаме можност, и што би промениле од сојот живот, враќајќи се назад во времето. Еден од омилените филмови на европските фестивали, филмот “Aјами”, лично, не би гоставил во конкуренција за награда на фестивалот во Битола.Според скромното мислење на вашиот новинар (иако сеуште не се прикажани сите филмови) главен конкурент за златната камера 300 годинава е кинематограферот Павел Костомаров, и филмот “Како го завршив ова лето” во режија на русинот Алексеј Попогребски. Тоа е камерна трилер/драма која се случува на Арктикот. Неверојатно е како режисерот со само двајца актери усеал да толку силен психолошки суспенс, за што секако огромна заслуга има и снимателот Костомаров. Последен од официјалната конкуренција, синоќа беше прикажан израелско/францускиот “Либан” кој веше имавме прилика да го видиме на скопскиот фестивал. Неколку интересни пропратни случувања ги одбележија изминатите два дена.Најпрвин, екипата на филмот “Трето полувреме”, по добивањето на средства од филмскиот фонд (1,5 милиони евра) го најави почетокот на снимањето на филмот за идното лето. Режисерот Дарко Митревски со видна возбуда и емоции пред новинарите зборуваше за плановите за снимање, откри неколку пикантерии од сценариото и прикажа краток документарен запис од разговорот со единствениот жив член на фудбалскиот тим Македонија од 1941 г. На пресот беа присутни и двајцата продуценти на филмот од Лос Анџелес. Покрај премиерата на Мајки, во Битола вчера се случија уште две македоснки премиери. Омнибус филмот од пет авторки но Балканот со наслов ,,Некои поинакви приказни“ во кој партиципира со своја сторија и нашата Марија Џиџева, и премиерата на документарниот филм ,,Духот на татко ми,, на режисрот Горан Тренчовски, посветен на починатиот македонски актер Ристо Шишков. За денеска во 18 часот е најавен концерт на филмска музика со Македонската филхармонија под наслов Слушајте филм, а во вечерните термини на програмата се филмовите ,,Жени без мажи,,(Австрија/Германија/Франција) и холандскиот ,,Ништо слично“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

