Култура
Во понеделник е Роденден на уметноста
Со целодневна програмска активност, во понеделник, 17-ти јануари, Младинскиот културен центар ќе се вклучи во меѓународната манифестација, наречена: Роденден на уметноста.
Оваа манифестација, преку глобален радиопренос како и бројни концерти, арт перформанси и инсталации, програми за деца… секој 17-ти јануари се одржува во повеќе од дваесетина европски земји, вклучително и САД, Јапонија, Јужна Америка… а првпат воопшто Младинскиот културен центар ја вклучува и Македонија во оваа манифестација.Роденденот на уметноста е традиционален годишен настан, кој првпат бил предложен од страна на францускиот уметник Роберт Филиу во 1963 г. По смртта на Филиу, декември 1987 г., се формира меѓународна организација која ја презема одговорноста за славењето на овој ден, наречена Western Front. Имено, според Филиу, уметноста не постоела пред милион години, но еден ден, на 17-ти јануари, истата се родила. Тоа се случува кога некој човек испуштил сув сунѓер во кофа со вода. Филиу предложи овој датум да се слави како национален празник со тоа што ќе се слави присутноста на уметноста во нашите секојдневни животи. Од година во година, оваа идеја успева да одушеви сè повеќе уметници, групи на уметници, пријатели на уметноста кои се вклучуваат кон овој настан преку организацијата Western Front, организација, каде се разменуваат идеи и уметност преку различните алатки за телекомуникација.Уметниците почнуваат да го слават овој ден со забави и дружења, потоа со меѓународни честитки и официјална кореспонденција, преку уметност искажана со електронска пошта, поштенски пратки, телеграми, музика, наменски компонирана при телефонски повици, модем до модем МИДИ поврзување, на крај сето да се слави преку интернет благодарение на еволуцијата на технологијата.Младинскиот Културен Центар, за овој ден подготви програма со настани поврзани со сите жанрови на уметноста. Во галеријата на МКЦ ќе може да се посети изложбата на Калиопи Илиевска и Мила Ивановска со дела од нивниот дипломски труд како и дела настанати во текот на своите студии на Факултетот за ликовни уметности во Скопје. Циклусот на слики на Мила Ивановска носи наслов „Разговор со мојата душа (моето огледало)“, а Калиопи Илиевска својот циклус го наслови со „Лична легенда“. Изложбата ќе биде проследена со проекција на видео материјал кој е создаден во текот на настанувањето на делата откривајќи го процесот на нивното настанување.Со почеток во 19 часот, ќе биде промовиран краткиот роман „Приказни за август“ од авторот Дејан Велкоски, автор, зад чие издание стои издавачката куќа Антолог.„Приказни за август“ е кус приказ на љубовта, видена низ очите на еден просечен сонувач; збирка циклизирани раскази, поврзани од отсонуваната љубовна приказна. Сонувачот ќе направи сѐ за да извлече насмевка од неа, но понекогаш, сѐ не е доволно… На крајот, нему му останува да сонува некои други приказни, некои други светови.Во 20 часот ќе биде прикажан филмот „Пејзаж 2“ (2008) во режија на Винко Модерндорфер во кој настапуваат Марко Мандиќ, Петар Мусевски, Јанез Хоцавер. Во филмот, Сергеј и Поле се ситни крадци кои ќе украдат уметничко дело од резиденцијата на пензионираниот комунистички генерал кој е навикнат проблемите да ги решава по кратка постапка, па на помош го повикува мистериозниот помошник, кој добива задача да ја врати сликата со пејзажот, но и доверливиот документ кој по грешка завршува во рацете на крадците.За крај, во киното „Фросина“ ќе може да се проследи настапот на Тони Китановски заедно со Изет Кизил од Турција и Костас Теодору од Грција. Тројцата музичари првпат настапија во 2003 г. во Бон, Германија како членови на составот на нивниот заеднички пријател Теодосиј Спасов. Како што велат, соработката како трио се јави како неминовност генерирана од меѓусебната доверба, радост, страст и љубопитност кон се што може да се нарече музичка мисла и креативна изведба на сцена. Звукот на овој состав е сублимат на индивидуалните истражувања на традиционалните музички стилови од различни краишта на светот сместен во современ импровизаторски концепт.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

