Култура
Жарко Башески и ликовната група „Зеро“ учесници на Венециското биенале
Проектот „Прескок“ на скулпторот Жарко Башески под кураторство на националната установа Центар за култура „Марко Цепенков“ од Прилеп и проектот „Зеро-шлепер“ на ликовната група „Зеро“ под кураторство на националната установа, Национална галерија на Македонија се македонските претставници на претстојното 54. Венециско биеанале. Станува збор за најголемата интернационална ревија на уметност во светот, место каде се презентираат најновите остварувања на светската уметност која ќе се одржи од 4 јуни до 27 ноември.„За Македонија оваа манифестација претставува вистински предизвик и можност да ги покаже и сподели своите достигнувања и креативните идеи пред европската и светската јавност, посебно поради фактот што сме земја која се стреми да го достигне врвот во сите уметнички форми. Оваа година до Министерството за култура беа доставени дури седум предлог-проекти за учество на Венециското биенале. Комисијата во состав проф. Васил Василев, проф. Антони Мазнев и проф. Владо Величковски имаше одговорна задача, бидејќи сите понудени проекти беа добро осмислени. Сепак овие два избрани проекта нудат посовремени концепти кои на доследен и професионален начин би ја претставиле Македонија на оваа најзначајна светска ликовна манифестација,“ изјави министерката за култура Елизабета Канческа-Милевска.Проектот „Прескок“ на скулпторот Башески открива ново ликовно истражување со јасен и разбирлив ракопис кој е во духот на современото ликовно творештво. Проектот демонстрира нео-реалистичен и ликовен потфат вреден за внимание. „Го работам човекот како индивидуа и во овој случај се работи за вечната намера на секој човек сам себе да се надмине, да се прескокне на некој начин и да биде нешто повеќе од тоа што е во моментот. Тоа го прикажувам преку фигури од полиестер и силикон, како оние што на последната изложба ги работев, ќе бидат наративни, експлицитно изведени, реалистички до крај. Мислам дека имам добра проект со кој чесно и квалитетно би ја претставил државата. Се надевам дека со малку поголем ангажман на Министерството за култура ќе го покренеме интересот кон државата, “изјави скулпторот Жарко Башески. Проектот „Зеро-шлепер“ на ликовната група „Зеро“ е нов обид на членовите на оваа авангардна уметничка група по 80-те години на минатиот век да создава концепт или визија во кои ќе ги соединат своите индивидуални истражувања во заедничко дејствување како група. Станува збор за разновидни стилски определувања и отвореност кон најсовремените ликовни сфаќања и истражувања поврзани со актуелните случувања во светската уметност. „Се работи за осум уметници од кои секој има своја визија и тоа е еден коангломерат од визии. Кога ќе се отвори шлеперот, може да настане поплава од секвенци од естетика, паранои, стравови,“ изјави Александар Станковски кој е дел од проектот „Зеро“ Ова е деветта година по ред како Македонија се претставува на оваа престижно уметничко случување. Деновиве ќе биде одреден и буџетот кој ќе биде одвоен за претставување на Македонија на Венециското биенале. крај/сж
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

