Култура
„Сон за љубовта и смртта“ на Филип Давид на македонски
Неодамна, како четиринаесетти наслов по ред во едицијата с.р. (современ роман / своерачно), за прв пат на македонски јазик Блесок го објави романот на Филип Давид „Сон за љубовта и смртта “,во превод од српски на Катица Гароска Ацевска. Книгата е во претпродажба а акцијата ќе трае до 1. февруари
Сон за љубовта и смртта, новиот роман на Филип Давид, е магична книга, диптих составен од Кус роман за љубовта и Кус роман за умирањето.Кус роман за љубовта зборува за младиот еврејски научник Јаков кого во соништата го маѓепсува една девојка, неговата совршена втора половина, и тој трагајќи по неа низ световите на живите и умрените, минувајќи низ предели на Источна Европа, се дружи со луѓе и сеништа, за на крајот да се соедини со неа во таинствена церемонија на посмртна венчавка.Кус роман за умирањето ја следи чудесната и необичната судбина на аутистот Ерик Вајс роден 31 октомври 1933 кој, затворен во нацистичката установа за проучување паранормални феномени, после војната завршува во лудница за на крајот, во 1993, да заврши на метафоричен и вистински брод на лудаци.Во двата куси романи се огледуваат и се преплетуваат религиското, мистичното, оностраното, филозофското и историското искуство, а фантастичното и реалното проникнуваат на сосема нов начин. Магиската сила на речениците на Давид, во исто време едноставни и натопени со ерудиција, со многу симболика говорат за најголемите прашања: за постоењето на човекот, за љубовта, за смртта. Во романот Сон за љубовта и смртта, Филип Давид на читателот му дава еден од најубавите книжевни подароци во кој на малку страници и без големи зборови создал уште еден антологиски роман.Филип Давид е роден 1940 г. во Крагуевац. Дипломирал на Филолошкиот факултет и на Академијата за театар, филм, радио и ТВ, отсек драматургија. Книжевник, долгогодишен уредник на Драмската програма на Телевизија Белград, сменет 1992 г.Еден од основачите на Независните писатели, здружение формирано во 1989-та во Сараево, во кое членувале најзначајните писатели од сите делови на бивша Југославија, основач на Белградскиот круг (1990 година), здружение на независните интелектуалци, на Форумот на писатели и член на меѓународната книжевна асоцијација „Група 99“, основана на Меѓународниот саем на книгата во Франкфурт. Напишал повеќе телевизиски драми и филмски сценарија.Има објавено три книги раскази: Бунар во темната шума, Записи за вистинитото и невистинитото, Принц на огнот; романите Аџии на небото и на земјата, Сон за љубовта и смртта; книги есеи: Фрагменти од мрачните времиња, Дали сме чудовишта, Светови во хаос. Заедно со Мирко Ковач ја објавил Книга писма 1992-1995.Добитник е на многубројни награди за проза; меѓу другите, наградите „Младост“, „Милан Ракиќ“, БИГЗ-ова награда, наградата на Просвета за најдобра книга, како и Андриќевата награда.Книгите му се преведени на повеќе јазици, а неговите раскази се вклучени во дваесетина антологии. Како драматург, ко-сценарист или сценарист работел на филмовите: Окупација во 26 слики, Падот на Италија, Кој тоа таму пее, Буре барут (награда на критиката во Венеција, награда „Феликс“ за најдобар европски филм на годината), Посебен третман (награда во Кан), Павилјон 6, Сон на зимската ноќ (Гранд при на филмскиот фестивал во Сан Себастијан), Оптимисти (Гранд при во Женева) и други. Работи како редовен професор по драматургија на Факултетот за драмски уметности во Белград.Романот е објавен со поддршка на Програмата за култура (2007 – 2013) на Европската Унија и со поддршка на Министерството за култура на Република Македонија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

