Култура
Словенечко-македонски културни зближувања
Со пригодна свеченост во Македонската опера и балет словенечката амбасада во Македонија вечерва ќе го обележи националниот празник во чест на најголемиот словенечки поет Франце Прешерн. Манифестацијата „Денови на Франце Прешерн“ во Македонија опфаќа повеќе настани
Свеченоста во МОБ, со почеток во 19 часот, содржи настап на хорот „Цицибани“, студентите на словенечки јазик на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје и музичко-сценска пиеса во изведба на хорот со кој раководи Томислав Шопов.„Почнувајќи од 1945 г. 8 февруари го славиме како државен и како културен празник на Словенија. Денот е поврзан со датумот на смртта на најзначајниот словенечки поет Франце Прешерн, кој е автор на прекрасниот „Сонетен венец“, но и на текстот на словенечката национална химна“, нагласи Ален Брајан Бергант, амбасадор на Република Словенија во Македонија.Годинава навршуваат 162 години од смртта на Прешерн. Во Словенија денешниот ден ќе биде обележен на највисоко ниво. Претседателот Данило Тирк ќе оствари средба со Словенците кои живеат во нејзините соседни држави Италија, Австрија, Унгарија и Хрватска. Претседателот на Собранието на Словенија, Павел Гантар, ќе има средба со словенечката дијаспора.Прославата на словенечкиот национален празник во Македонија ќе продолжи утре со отварање на словенечко-македонската изложба „Зближувања“ во Музејот на современата уметност во Скопје.„Словенија и Македонија имаат многу добри политички и економски односи. Со заедничката изложба на словенечка и македонска уметница се потврдува дека и на полето на културата сме многу блиски. Изложбата ‘Зближувања’ е придонес во токму во тој правец“ – изјави словенечкиот амбасадор на денешната прес-конференција.Идејата на изложбата „Зближувања“ е да се претстават два различни пристапи, две поинакви концепции на видувања кои, иако различни, сепак, зближуваат.На изложбата ќе бидат претставени по два циклуса на словенечката фотографка Метка Верњон, која живее во Женева, и на македонската уметница Наташа Димовска-Узуновска.Двете целини на Метка Верњон содржат серијата од 15 фотографии со наслов „Минувачи“ и 15 фотографии со наслов „Јапонски моменти“.„Иако сум родена во Словенија во текот на мојот живот имав можност да живеам во повеќе држави низ Европа и во Азија. Таа разновидност на пејсажите со кои бев окружена беше инспирација и за моите фотографии“, објасни Метка Верњон.Македонската фотографка Наташа Димовска – Узуновска ќе се претстави со една целина од осум фотографии со наслов „Кругови“, изработени со модерната Still Allive-техника, и со тематската целина „Магла“, каде со посебен пристап на изработка на фотографијата се добива колорит којшто остава импресија на „фото-акварел“.Двете уметници првпат заедно изложуваат во Македонија, иако нивното пријателство трае одамна. Од заедничките разговори и дружења во Женева, Швајцарија, каде во еден период двете работеа, се родила идејата за нивната изложба во Скопје. Има намери во догледно време истата да биде поставена и во Словенија.Словенечко – македонската изложба „Здружувања“ во Музејот на современата уметност во Скопје ќе биде отворена на 8 февруари во 19 часот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

