Култура
На Саемот на книга во Лајпциг, седум автори од Македонија
Годинешното претставување на Македонија на Саемот за книга во Лајпциг, кој почнува на 16 март и ќе трае до 21 март, ќе биде најголемо досега, со најголем број писатели кои ќе земат учество во разните програми и манифестации на Саемот
Во каталогот „Пролетно книжуле за Лајпциг“ специјално подготвен од издавачката куќа Готен со кратки одломки, биографски податоци и рецензентски белешки, на германски јазик се претставени триесет автори од Македонија. Во рамките на програмите, Кафе Европа, Фокус Југоисточна Европа и Балкан рокс ќе настапат Влада Урошевиќ, Лилјана Дирјан, Никола Маџиров, Владимир Јанковски, Роберт Алаѓозовски, Милан Мијалковиќ и Катарина Урбанек. Владимир Јанковски ќе го претстави својот роман „Вечно сегашно време“, Роберт Алаѓозовски делото „Готен“, а Лилјана Дирјан поетска збирка преведена на германски јазик и одломки од книгата „Приватни светови“. Никола Маџиров ќе ја претстави поезијата што наскоро ќе му биде објавена кај реномираниот германски издавач „Хансер“, а академик Влада Урошевиќ ќе биде претставен со одломки од разни дела од неговото творештво. Во рамките на ова случување ќе биде промовирано англиското издание на архитектонската студија „Скопје-светското копиле“, чии автори се Милан Мијалковиќ и Катарина Урбанек. Книгата на овие млади архитекти кои живеат на релацијата Скопје-Виена ја објави реномираниот австриски издавач „Визер Верлаг“, а наскоро во Скопје ќе излезе изданието на македонски и на албански јазик.Целокупната програма е во рамките на европската мрежа за литература и книги „Традуки“ која ги обединува во заеднички настап сите земји од регионот.„Во однос на претставување на писатели, до сега е најбројно учеството од Македонија. Ќе учествуваме на различни настани, самостојно или заедно со други писатели од регионот на програмата. Регионалната димензија на настанот, која благодарение на фондот „Традуки“ е присутна на саемот, е многу битна. Постои одлична координација, соработка и размена на ставови на уметнички теми меѓу писателите од Југоисточна Европа. Ова е врвно интеркултурно претставување. Саемот во Франкфурт е глобален саем и е чист бизнис, додека Германците и фондот „Традуки“ инвестираат во давањето на значење и градење на профилот на Саемот во Лајпциг каде е битна комуникацијата со читателите, битни се авторите и авторските претставувања. Во текот на Саемот, целиот Лајпциг станува книжевна сцена.“ изјави Роберт Алаѓозовски, главен и одговорен уредник на издавачката куќа „Готен“„До сега имав три гостувања во Германија, имав своја поетска вечер во Лајпциг, Берлин, Бадхамбург. „Приватни светови“ последните два месеци веќе се преведува на германски. Единствено во Германија сум се чувствувала како автор. Вниманието на публиката е посебно, бидејќи и кога читате 45 минути тие замолуваат да останеш и уште да читаш. Мислам дека оваа мала група достојно ќе ја претстави Македонија иако сметам дека Саемот е пред се за лична промоција, и конечно јас пишувам за себе, “ вели Лилјана Дирјан,Досега нашето претставување на Саемите беше од естраден карактер. Од друга страна, добар е фокусот на издавачката куќа „Готен“ што се одлучи да конкурира и да го стави акцентот на саемот во Лајпциг. Нашето претставување таму е многу битно затоа што во последните години посебен интерес кон Балканот и Македонија може да дојде од германската култура, “ изјави Владимир ЈанковскиКаталогот наречен „Пролетно книжуле за Лајпциг“, со триесет македонски автори ќе им биде разделен на претставници на издавачките куќи присутни на саемот, на авторски агенции, книжевни агенти и други застапници кои посредуваат во објавувањето на авторските дела на меѓународниот пазар на книги.Ова гостување е поддржано од фондот „Традуки“, „Гете“ институтот и Министерството за култура на Република Македонија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

