Култура
Денови на македонската музика 2011
Со концерт на Ревискиот оркестар на МРТ во чест на 80 години од раѓањето на Драган Ѓаконовски-Шпато, на 21-ви март ќе бидат отворени 34-тите Денови на македонска музика (ДММ).
Со концерт на Ревискиот оркестар на МРТ во чест на 80 години од раѓањето на Драган Ѓаконовски-Шпато, на 21-ви март ќе бидат отворени 34-тите Денови на македонска музика (ДММ).Концертот посветен на Драган Ѓаконовски-Шпато, еден од основоположниците на македонската современа музика, ќе биде проследен и со објавување на обемна монографија за неговото творештво, која ја подготви Ванчо Димитров и компакт-диск со избор на композиции од Шпато.На првата прес-конференција на која присуствуваа Марко Коловски, претседател на Сојузот на композиторите на Македонија, Јана Андреевска, уметнички раководител на ДММ, Кире Костов, композитор и Ванчо Димитров, композитор на популарна музика, беше најавена програмата и промотивните активности на годинашните ДММ.„Деновите на македонска музика остануваат на стратешкиот курс што го имаа и досега, а тоа е ДММ да бидат преглед на остварувањата на македонските композитори во текот на претходната година. Значи, да го содржат главно она што е новосоздадено, со што би се имало увид во естетските и уметничките преференции и дострели на македонските композитори. Исто така, ДММ во голем дел се простор каде македонските музички уметници го претставуваат своето уметничко мајсторство. ДММ се и простор каде СОКОМ им оддава признание на авторите кои што ја граделе историјата на македонската музичка култура“, нагласи Марко Коловски.Во однос на програмскиот сегмент Јана Андреевска, како селекторка на програмата, истакна неколку карактеристики на фестивалот.„Преовладувачки елементи во програмата на годинашниот фестивал се значајното присуство на младите композитори, а како најочигледен пример ќе го истакнам концертот на Македонската филхармонија. Вториот момент е присуството на голем број странски ансамбли во правец на презентацијата на македонската музика надвор од државата. Сакам да нагласам дека присуството на странските ансамбли се реализира врз основа на заемна соработка, што значи дека не станува збор само за гостување на музичари од странство. Значајно е што дел од ансамблите веќе настапиле на претходните ДММ, што само го потврдува фактот дека станува збор за двоен влог во кој странските ансамбли изведуваат македонски композитори надвор од Македонија, а едновремено настапуваат и пред македонската публика“ – изјави Јана Андреевска.Во програмата на ДММ, која ќе се реализира од 21-ви до 30-ти март, покрај концертите поместени се и повеќе промоции на монографски изданија и компакт-дискови со композиции на македонски композитори во издание на СОКОМ.Во однос на концертот на отворањето на ДММ, на 21-ви март во Македонската опера и балет, посветен на Драган Ѓаконовски-Шпато, Кире Костов, кој ќе диригира со Ревискиот оркестар на МРТ, го нагласи значењето на настанот.„Можам да кажам дека сум пресреќен со идејата да се возобнови и на еден друг начин да се претстави музиката на Шпато. Правиме еден историски зафат поврзан со неговата музика. Исто така, би сакал да кажам дека станува збор за нов почеток на реформирање на ансамблите, како Ревискиот оркестар при МРТ, чие отсуство создаде голема дупка и за авторите на современата музика и за изведувачите на истата. Ревискиот оркестар е просторот каде што Шпато припаѓа, каде што е создаден, каде што се свирени неговите најзначајни дела и целиот живот го поминал во тој ансамбл“ – изјави Кире Костов.Монографијата за Драган Ѓаконовски – Шпато ќе биде промовирана пред концертот во Македонската опера и балет.„Мотивот што ме поттикна да ја подготвам монографијата за Шпато е што, кога се навршија 20 години од неговата смрт, почувствував дека едноставно е незамисливо да нема книга за него и за неговото творештво. Околу пет години поминав во собирање на фактите од неговиот приватен, а особено од неговиот творечки живот, кој е извонредно богат. Во книгата не сакав да превладува мојот впечаток за Шпато, кого лично го познавав, туку поголемиот дел а содржи мислења на сите негови соработници, композитори, уредници, новинари, инструменталисти, кои свиреле во бројните оркестри кои тој ги водел, бидејќи мислам дека тие се најдобриот и најсигурен извор за она што Драган Ѓаконовски – Шпато значи во македонската современа забавна, а особено џез-музика“ – објасни Ванчо Димитров, авторот на монографијата за Шпато.Деновите на македонската музика се реализираат под покровителство на Претседателот на Република Македонија, Ѓорѓе Иванов. Помогнати се од Министерството за култура, Гете-институт, Македонската филхармонија, Факултетот за музичка уметност, Македонската опера и балет, Македонската радиотелевизија, Музејот на град Скопје, хотелот „Центар“ и голем број странски дипломатски претставништва во Македонија./крај/т.д.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Герасимовски со ансамблот „Орце Николов“: Македонската традицијата е дел од нашата програма
По повод 80 години постоење на Ансамблот за народни игри и песни „Орце Николов“, градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски, се сретна со раководството на културно-уметничкото друштво.
На средбата се разговараше за тековните културни активности во општината и можностите за понатамошна соработка меѓу Општина Центар и ансамблот.
„Со Ансамблот имаме одлична соработка. Во рамки на програмата за култура, ансамблот доби и финансиска поддршка за проектот „80 години волшебен свет на фолклорот“, со што продолжуваме да вложуваме во негувањето на народната уметност“, порача градоначалникот Герасимовски.
Тој нагласи дека локалната самоуправа е силен поддржувач на културата и народното творештво.
„Во изминатиот период значително ги зголемивме вложувањата во културата, а за 2026 година буџетот за култура изнесува 26 милиони денари. Преку бројни манифестации овозможуваме културни содржини што ги обединуваат граѓаните од сите возрасти. Културата е и ќе остане наш приоритет“, рече Герасимовски.
Култура
Софија Стојанова – автор на најдобрата беседа на конкурсот во чест на Прличев
Годинашен добитник на наградата за најдобра беседа за 2026 од конкурсот што го распиша НУ Библиотека „Григор Прличев“ на тема: „По песната птиците се разликуваат“е Софија Стојанова. Таа е ученичка во втора година во гимназијата „Јане Сандански“во Струмица.
Нејзината беседа беше под шифра „Тивериопол“, таа го докажа авторството, а Библиотеката доби потврда и од нејзината професорка по македонски јазик и литература Боркица Филева.
„Добивањето на наградата на конкурсот распишан од Библиотеката во Охрид за мене претставува исклучително значајно признание и длабока лична радост. Овој успех не го доживувам само како потврда за мојот труд, туку и како охрабрување да продолжам уште посветено да се надградувам и да го следам патот на знаењето. Ова признание претставува поттик да бидам уште поодговорна кон сопствените цели и уште похрабра во остварувањето на своите соништа“, изјави Стојанова за веб страницата на Библиотеката.
Дека Софија е млад веќе изграден автор сведочат и наградите кои само во изминатите две години ги освоила на полето на литературата:
2025 – Диплома за прво место на литературниот конкурс ,,Со својот живот Ацо Шопов опеал дело, а во своите дела, го опеал животот”- Оштина Штип
2025 -Прва награда на литературниот конкурс ,,Топли гнезда”- Општина Струмица
2025 – Диплома за прво место на конкурсот ,,Дигитални човекови права и приватност во ерата на технологијата”- Општина Струмица
2025 – Прва награда на литературниот конкурс ,,Моето посебно другарче”- Општина Струмица
2024- Диплома за прво место на конкурсот ,,Тишината понекогаш зборува најгласно и најдобро за делата и поетот Ацо Шопов”- Општина Штип
На младата Софија Стојанова автор на најдобрата беседа на шести февруари во рамките на манифестацијата „Прличеви беседи“ во Охрид ќе и биде доделена парична награда од 9.000 денари и признание со ликот на Прличев.
Култура
Кинотеката ја објави програмата за февруари: тивки гласови, силни приказни и филмот како чин на сеќавање
Програмата на Кинотека на Македонија за февруари 2026 година претставува внимателно изграден мозаик од современи авторски визии и значајни европски остварувања, кој уште еднаш ја потврдува Кинотеката како простор на мисла, чувствителност и отпор кон заборавот. Ова не е програма што нуди лесна забава, туку покана за длабинско гледање и активно учество во филмот како уметнички и етички чин, велат од Кинотеката.
Во центарот на вниманието е актуелниот филм на Тамара Котевска, авторка чиј сензибилитет се движи меѓу документарното и поетското, помеѓу човекот и пејзажот, помеѓу исчезнувањето и траењето. Нејзиното дело продолжува да ја истражува кревката рамнотежа помеѓу личното сведоштво и универзалната грижа за светот што го населуваме. Во истата линија на тивка, но моќна авторска исповед се вклучува и документарецот „Приказната за Сиљан“, филм што преку интимна нарација отвора пошироки прашања за идентитетот, наследството и човечката потреба да се раскаже сопствената приказна.
Февруарската програма го вклучува и новиот филм на култниот независен автор Џим Џармуш. Неговата минималистичка естетика, тивки паузи и егзистенцијален хумор повторно нè потсетуваат дека филмот може да биде простор на созерцание, а не само на наративна ефикасност. Џармуш останува еден од ретките автори што доследно ја брани слободата на независниот филм.
Европската селекција ја проширува програмата со филмовите „Љубовта што останува“, „Луда љубов“, „Двајца обвинители“, „Приватен живот“ и „Ромериа“ — остварувања што низ различни поетики и жанровски регистри се занимаваат со интимноста, вината, правдата и кревките човечки односи во современиот свет. Овие филмови не нудат конечни одговори, туку отвораат простор за сомнеж, емпатија и морална дилема, токму онаму каде европскиот авторски филм е најсилен.
Посебно значајна е и програмата за најмладата публика, со избор на квалитетни анимирани филмови за деца, кои не ја потценуваат својата публика. Преку јасна визуелна имагинација и внимателно обликувани приказни, тие носат сериозни пораки за емпатијата, различностите, пријателството и одговорноста — градејќи темели за идни гледачи што ќе умеат да гледаат, а не само да консумираат.
„Февруари 2026 во Кинотеката на Македонија не е само месечна програма, туку јасна изјава за филмот како уметност што мисли, чувствува и памети. Простор каде тишината зборува, а сликите остануваат долго по завршувањето на проекцијата“, велат од таму.

