Култура
Ревиски концерт на ДММ во чест на Шпато
Со концертот на Ревискиот оркестар на МРТ синоќа беа отворени 34-тите Денови на македонска музика. Диригент на оркестарот во музичката вечер, која во целост беше посветена на творештвото на Драган Ѓаконовски – Шпато, беше Кире Костов
На отворањето на Деновите на македонска музика во салонот на МОБ присуствуваа Претседателот на Република Македонија, Ѓорге Иванов, министерката за култура на РМ, Елизабета Канческа – Милевска, композитори, музичари и почитувачи на творештвото на музичката легенда Драган Ѓаконовски – Шпато.„Вашето присуство потврдува дека оваа манифестација е епицентар на културниот живот во македонската престолнина, и дека престојуваат денови во кои ќе бидат презентирани врвни уметнички вредности“.Македонската публика ќе има можност да ужива во сето она што во изминатиот период е создадено на македонската музичка сцена и да направи аналитички пресек на впечатливите тенденции и правци.„Го обележуваме започнувањето на 34-тите Денови на македонска музика, но се навраќаме и на ликот и делото на големиот Драган Ѓаконовски – Шпато, како и неговиот придонес во создавањето на мозаикот на македонската современа музика, музичка култура, неговата оригиналност, инвентивност, естетика и изведувачко мајсторство. Несомнено дека неговото дело го збогати македонскиот музички трезор со музика за сите времиња и сите генерации“ – нагласи Елизабета Канческа – Милевска, министерка за култура на РМ, на отворањето на 34. Денови на македонска музика.Со Ревискиот оркестар на МРТ настапија познати музички вокални солисти, како Драган Мијалковски, Ѓоко Таневски, Ламбе Алабаковски, Андријана Јаневска, Тамара Тодевска, Горан Начевски, Влатко Лозановски, Маријан Стојановски, Здравка Мирчевска и квартетот „Вокали“. Како солисти настапија и Живојин Глишиќ, на гитара, и Кирил Рибарски, на тромбон. Темата „Еден бакнеж“ ја диригираше композиторот Александар Џамбазов.Со овации на отворена сцена беше примен настапот на Мартин Ѓаконовски, син на Шпато, кој специјално за оваа прилика од Германија допатува во Скопје.Со монографијата за Шпато македонската културна ризница доби уште едно капитално дело, кое претставува сведоштво за животот на еден од основоположниците на македонската современа музика, како што е Драган Ѓаконовски – Шпато.На промоцијата на монографијата „Шпато – музичка легенда“ од Ванчо Димитров и компакт-дискот со музика од Драган Ѓаконовски – Шпато (во издание на БМФ, СОКОМ и МРТ), која се одржа пред концертот, говореа професорот Кирил Темков и Оливер Белопета, директор на Скопје џез-фестивал.„Се собравме да се потсетиме на делото и личноста на еден од најзначајните музичари на Македонија и културен деец кој придонесе музичката изведба да се подигне на повисоко ниво“.„Станува збор за Драган Ѓаконовски – Шпато, музичар, диригент, басист, аранжер, композитор и човек кој ја унапреди забавната и џез-музиката во Македонија, ја унапреди дејноста на музичарите, а најмногу покажа дека музичарите се луѓе со големо срце, радост, амбиција, творечки импулси, енергија и придонес за културата на еден народ“ – изјави Кирил Темков на промоцијата на монографијата за Шпато.Монографијата за Шпато е составена од четири дела. Во првиот дел се изложени моментите од животот на Шпато. Вториот дел е музиколошки и ги опфаќа неговите музички стремежи. Во третиот дел се собрани искажувања на педесетина музиколози, современици, пријатели и наследници на Шпато. Четвртиот дел содржи документациони факти, каде се изложени податоците за концертите, емисиите, ансамблите и сите собрани композиции, снимки и музички аранжмани на Шпато.На промоцијата на компакт-дискот, Оливер Белопета нагласи дека изданието е убав гест, но ни оддалеку не го претставува сето она што на музички план Шпато го создаде за време на својот краток живот.„Со Шпато се запознав во првата половина на 70-тите години на 20. век и до крајот на неговиот живот ја имав таа среќа со него да се дружам многу интензивно. Веќе тогаш знаев неколку работи. Пред сè, знаев дека неговата најголема мана беше што самиот тој не сакаше насила да ја турка својата кариера, бидејќи до крајот на животот остана целосно искрен човек и до крај вљубен во музиката“ – изјави Белопета, кој говореше за големиот број снимки од музиката на Шпато кои се загубени, за неможноста да се соберат сите материјали кои некогаш ги имало во фонотеката на Македонското радио, и дека темите ставени на компакт-дискот се само капка во морето композиции и аранжмани на Шпато.Според програмата на 34. Денови на македонската музика, вечерва, во концертната сала „Империјал“ во МОБ ќе настапи џез-квинтетот „Шулцинг“ од Германија со дела од Кире Костов, Илија Пејовски, Живојин Глишиќ, Владимир Николов, Александар Пејовски, Петер Евалд и Штефан Шулце.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Герасимовски со ансамблот „Орце Николов“: Македонската традицијата е дел од нашата програма
По повод 80 години постоење на Ансамблот за народни игри и песни „Орце Николов“, градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски, се сретна со раководството на културно-уметничкото друштво.
На средбата се разговараше за тековните културни активности во општината и можностите за понатамошна соработка меѓу Општина Центар и ансамблот.
„Со Ансамблот имаме одлична соработка. Во рамки на програмата за култура, ансамблот доби и финансиска поддршка за проектот „80 години волшебен свет на фолклорот“, со што продолжуваме да вложуваме во негувањето на народната уметност“, порача градоначалникот Герасимовски.
Тој нагласи дека локалната самоуправа е силен поддржувач на културата и народното творештво.
„Во изминатиот период значително ги зголемивме вложувањата во културата, а за 2026 година буџетот за култура изнесува 26 милиони денари. Преку бројни манифестации овозможуваме културни содржини што ги обединуваат граѓаните од сите возрасти. Културата е и ќе остане наш приоритет“, рече Герасимовски.
Култура
Софија Стојанова – автор на најдобрата беседа на конкурсот во чест на Прличев
Годинашен добитник на наградата за најдобра беседа за 2026 од конкурсот што го распиша НУ Библиотека „Григор Прличев“ на тема: „По песната птиците се разликуваат“е Софија Стојанова. Таа е ученичка во втора година во гимназијата „Јане Сандански“во Струмица.
Нејзината беседа беше под шифра „Тивериопол“, таа го докажа авторството, а Библиотеката доби потврда и од нејзината професорка по македонски јазик и литература Боркица Филева.
„Добивањето на наградата на конкурсот распишан од Библиотеката во Охрид за мене претставува исклучително значајно признание и длабока лична радост. Овој успех не го доживувам само како потврда за мојот труд, туку и како охрабрување да продолжам уште посветено да се надградувам и да го следам патот на знаењето. Ова признание претставува поттик да бидам уште поодговорна кон сопствените цели и уште похрабра во остварувањето на своите соништа“, изјави Стојанова за веб страницата на Библиотеката.
Дека Софија е млад веќе изграден автор сведочат и наградите кои само во изминатите две години ги освоила на полето на литературата:
2025 – Диплома за прво место на литературниот конкурс ,,Со својот живот Ацо Шопов опеал дело, а во своите дела, го опеал животот”- Оштина Штип
2025 -Прва награда на литературниот конкурс ,,Топли гнезда”- Општина Струмица
2025 – Диплома за прво место на конкурсот ,,Дигитални човекови права и приватност во ерата на технологијата”- Општина Струмица
2025 – Прва награда на литературниот конкурс ,,Моето посебно другарче”- Општина Струмица
2024- Диплома за прво место на конкурсот ,,Тишината понекогаш зборува најгласно и најдобро за делата и поетот Ацо Шопов”- Општина Штип
На младата Софија Стојанова автор на најдобрата беседа на шести февруари во рамките на манифестацијата „Прличеви беседи“ во Охрид ќе и биде доделена парична награда од 9.000 денари и признание со ликот на Прличев.
Култура
Кинотеката ја објави програмата за февруари: тивки гласови, силни приказни и филмот како чин на сеќавање
Програмата на Кинотека на Македонија за февруари 2026 година претставува внимателно изграден мозаик од современи авторски визии и значајни европски остварувања, кој уште еднаш ја потврдува Кинотеката како простор на мисла, чувствителност и отпор кон заборавот. Ова не е програма што нуди лесна забава, туку покана за длабинско гледање и активно учество во филмот како уметнички и етички чин, велат од Кинотеката.
Во центарот на вниманието е актуелниот филм на Тамара Котевска, авторка чиј сензибилитет се движи меѓу документарното и поетското, помеѓу човекот и пејзажот, помеѓу исчезнувањето и траењето. Нејзиното дело продолжува да ја истражува кревката рамнотежа помеѓу личното сведоштво и универзалната грижа за светот што го населуваме. Во истата линија на тивка, но моќна авторска исповед се вклучува и документарецот „Приказната за Сиљан“, филм што преку интимна нарација отвора пошироки прашања за идентитетот, наследството и човечката потреба да се раскаже сопствената приказна.
Февруарската програма го вклучува и новиот филм на култниот независен автор Џим Џармуш. Неговата минималистичка естетика, тивки паузи и егзистенцијален хумор повторно нè потсетуваат дека филмот може да биде простор на созерцание, а не само на наративна ефикасност. Џармуш останува еден од ретките автори што доследно ја брани слободата на независниот филм.
Европската селекција ја проширува програмата со филмовите „Љубовта што останува“, „Луда љубов“, „Двајца обвинители“, „Приватен живот“ и „Ромериа“ — остварувања што низ различни поетики и жанровски регистри се занимаваат со интимноста, вината, правдата и кревките човечки односи во современиот свет. Овие филмови не нудат конечни одговори, туку отвораат простор за сомнеж, емпатија и морална дилема, токму онаму каде европскиот авторски филм е најсилен.
Посебно значајна е и програмата за најмладата публика, со избор на квалитетни анимирани филмови за деца, кои не ја потценуваат својата публика. Преку јасна визуелна имагинација и внимателно обликувани приказни, тие носат сериозни пораки за емпатијата, различностите, пријателството и одговорноста — градејќи темели за идни гледачи што ќе умеат да гледаат, а не само да консумираат.
„Февруари 2026 во Кинотеката на Македонија не е само месечна програма, туку јасна изјава за филмот како уметност што мисли, чувствува и памети. Простор каде тишината зборува, а сликите остануваат долго по завршувањето на проекцијата“, велат од таму.

