Култура
Ревиски концерт на ДММ во чест на Шпато
Со концертот на Ревискиот оркестар на МРТ синоќа беа отворени 34-тите Денови на македонска музика. Диригент на оркестарот во музичката вечер, која во целост беше посветена на творештвото на Драган Ѓаконовски – Шпато, беше Кире Костов
На отворањето на Деновите на македонска музика во салонот на МОБ присуствуваа Претседателот на Република Македонија, Ѓорге Иванов, министерката за култура на РМ, Елизабета Канческа – Милевска, композитори, музичари и почитувачи на творештвото на музичката легенда Драган Ѓаконовски – Шпато.„Вашето присуство потврдува дека оваа манифестација е епицентар на културниот живот во македонската престолнина, и дека престојуваат денови во кои ќе бидат презентирани врвни уметнички вредности“.Македонската публика ќе има можност да ужива во сето она што во изминатиот период е создадено на македонската музичка сцена и да направи аналитички пресек на впечатливите тенденции и правци.„Го обележуваме започнувањето на 34-тите Денови на македонска музика, но се навраќаме и на ликот и делото на големиот Драган Ѓаконовски – Шпато, како и неговиот придонес во создавањето на мозаикот на македонската современа музика, музичка култура, неговата оригиналност, инвентивност, естетика и изведувачко мајсторство. Несомнено дека неговото дело го збогати македонскиот музички трезор со музика за сите времиња и сите генерации“ – нагласи Елизабета Канческа – Милевска, министерка за култура на РМ, на отворањето на 34. Денови на македонска музика.Со Ревискиот оркестар на МРТ настапија познати музички вокални солисти, како Драган Мијалковски, Ѓоко Таневски, Ламбе Алабаковски, Андријана Јаневска, Тамара Тодевска, Горан Начевски, Влатко Лозановски, Маријан Стојановски, Здравка Мирчевска и квартетот „Вокали“. Како солисти настапија и Живојин Глишиќ, на гитара, и Кирил Рибарски, на тромбон. Темата „Еден бакнеж“ ја диригираше композиторот Александар Џамбазов.Со овации на отворена сцена беше примен настапот на Мартин Ѓаконовски, син на Шпато, кој специјално за оваа прилика од Германија допатува во Скопје.Со монографијата за Шпато македонската културна ризница доби уште едно капитално дело, кое претставува сведоштво за животот на еден од основоположниците на македонската современа музика, како што е Драган Ѓаконовски – Шпато.На промоцијата на монографијата „Шпато – музичка легенда“ од Ванчо Димитров и компакт-дискот со музика од Драган Ѓаконовски – Шпато (во издание на БМФ, СОКОМ и МРТ), која се одржа пред концертот, говореа професорот Кирил Темков и Оливер Белопета, директор на Скопје џез-фестивал.„Се собравме да се потсетиме на делото и личноста на еден од најзначајните музичари на Македонија и културен деец кој придонесе музичката изведба да се подигне на повисоко ниво“.„Станува збор за Драган Ѓаконовски – Шпато, музичар, диригент, басист, аранжер, композитор и човек кој ја унапреди забавната и џез-музиката во Македонија, ја унапреди дејноста на музичарите, а најмногу покажа дека музичарите се луѓе со големо срце, радост, амбиција, творечки импулси, енергија и придонес за културата на еден народ“ – изјави Кирил Темков на промоцијата на монографијата за Шпато.Монографијата за Шпато е составена од четири дела. Во првиот дел се изложени моментите од животот на Шпато. Вториот дел е музиколошки и ги опфаќа неговите музички стремежи. Во третиот дел се собрани искажувања на педесетина музиколози, современици, пријатели и наследници на Шпато. Четвртиот дел содржи документациони факти, каде се изложени податоците за концертите, емисиите, ансамблите и сите собрани композиции, снимки и музички аранжмани на Шпато.На промоцијата на компакт-дискот, Оливер Белопета нагласи дека изданието е убав гест, но ни оддалеку не го претставува сето она што на музички план Шпато го создаде за време на својот краток живот.„Со Шпато се запознав во првата половина на 70-тите години на 20. век и до крајот на неговиот живот ја имав таа среќа со него да се дружам многу интензивно. Веќе тогаш знаев неколку работи. Пред сè, знаев дека неговата најголема мана беше што самиот тој не сакаше насила да ја турка својата кариера, бидејќи до крајот на животот остана целосно искрен човек и до крај вљубен во музиката“ – изјави Белопета, кој говореше за големиот број снимки од музиката на Шпато кои се загубени, за неможноста да се соберат сите материјали кои некогаш ги имало во фонотеката на Македонското радио, и дека темите ставени на компакт-дискот се само капка во морето композиции и аранжмани на Шпато.Според програмата на 34. Денови на македонската музика, вечерва, во концертната сала „Империјал“ во МОБ ќе настапи џез-квинтетот „Шулцинг“ од Германија со дела од Кире Костов, Илија Пејовски, Живојин Глишиќ, Владимир Николов, Александар Пејовски, Петер Евалд и Штефан Шулце.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.
Култура
Македонска премиера на „Приказната за Силјан“ – филм создаден за домашната публика што допре до светот
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, синоќа ја имаше својата македонска премиера во Македонскиот народен театар во Скопје.
Режисерката Тамара Котевска изјави дека филмот првенствено бил создаден за домашната публика, без амбиција да стигне толку далеку на меѓународната сцена, додавајќи дека токму реакцијата од македонските гледачи за неа има најголема тежина.
Таа посочи дека, иако ѝ е драго што филмот бил прикажан и прифатен од светската публика, најважно ѝ е што ќе го гледаат луѓето низ цела Македонија. Котевска најави дека се планираат премиери и проекции во сите градови, нагласувајќи дека жителите на помалите места заслужуваат да имаат можност да го видат филмот.
„Мило ми е што го виде светот, но повеќе од сè ценам што го видовте денес сите вие и што допрва ќе го гледа цела Македонија“, истакна Котевска.
Таа нагласи дека луѓето како Никола и неговото семејство се суштината на приказната и причината зошто создава вакви филмови, додавајќи дека особено ѝ значи да ги раскажува и приближува приказните од помалите и поскриени средини во Македонија, кои, како што рече, се суштински дел од културата и светот во кој живееме.
„Приказната за Силјан“ имаше светска премиера на Венецискиот фестивал, и доби повеќе значајни меѓународни признанија.
Државниот врв на премиерата на „Приказната за Силјан“ во МНТ: „Добивме вредно филмско остварување“
Култура
Државниот врв на премиерата на „Приказната за Силјан“ во МНТ: „Добивме вредно филмско остварување“
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, синоќа ја имаше својата македонска премиера во Македонскиот народен театар во Скопје.
На премиерата присуствуваше претседателката Гордана Сиљановска-Давкова, која оцени дека филмот е моќна приказна за семејството, односот меѓу човекот и природата и борбата за достоинствен живот, додавајќи дека делото добива особена тежина пред домашната публика.
„Честитки за Тамара Котевска и целата филмска екипа за достоинствената промоција на високите македонски филмски вредности. Добивме вредно филмско остварување, коешто верувам дека ќе биде инспирација за идни успеси!“, порача Давкова.
Премиерот Христијан Мицкоски истакна дека филмот уште еднаш потврдува оти македонската кинематографија има глас што одекнува надвор од државните граници, опишувајќи го остварувањето како „светско, а наше“.
„Вечерва имав чест да присуствувам на филмот „Приказната за Силјан“ на Тамара Котевска дело кое уште еднаш потврдува дека македонската кинематографија има глас што одекнува далеку надвор од нашите граници, светско, а наше! Филм што допира од Скопје до Њујорк, од Скопје до Лондон. Искрени честитки за брилијантното остварување и надеж дека ова е само еден од многуте идни успеси со кои ќе се гордееме“, порача Мицкоски.
Министерот за култура Зоран Љутков нагласи дека филмот претставува тивко, но длабоко емотивно филмско патување и потсети дека својата светска фестивалска авантура ја започнал во Венеција, каде освоил престижна награда, по што бил прикажуван на фестивали ширум светот и откупен од „Нешнал географик“.
„Приказната за Силјан“ е филм за издржливоста, грижата и малите дела што менуваат животи. Во фокусот е земјоделецот Никола, кој пронаоѓа ранет бел штрк и решава да му помогне, а нивниот однос прераснува во врска што му ја враќа смислата на животот, ги обновува заедничките врски и го оживува односот кон природата.
Филмот беше македонски кандидат во трката за Оскарите.

