Култура
Доделени годишните награди на СОКОМ
На концертот на Македонската филхармонија во рамките на Деновите на македонска музика во четвртокот навечер беа доделени годишните награди на Сојузот на композиторите на Македонија (СОКОМ)
Наградата „Трајко Прокопиев“ за животно дело ја доби музикологот Јелица Тодорчевска за својот придонес во областа на музикологијата и музичкото библиотекарство. Тодорчевска е првиот музички библиотекар во првата музичка библиотека во Македонија, која е основана во 1969 година во рамките на НУБ „Свети Климент Охридски“.Творечкиот опус на Тодорчевска брои 778 наслови кои што припаѓаат на музичката историја на Македонија и на музичката критика за концертната и сценската дејност, сите објавувани во македонската и некогашната југословенска периодика.Најзначајната валоризација на музиколошкиот труд на Јелица Тодорчевска е нејзиното учество во три значајни проекти: Музичка енциклопедија на СФРЈ, Лексикон на југословенската музика и Македонска музичка енциклопедија. Одлуката за доделување на наградата „Трајко Прокопиев“ за животно дело ја донесе комисијата во состав проф. Благој Цанев, проф. Стојан Стојков и проф. Живојин Глишиќ.Комисијата во состав Сони Петровски, Марко Коловски и Бранка Костиќ наградата „Панче Пешев“ за најдобро премиерно изведено дело од македонски автор во текот на 2010 година ја додели на композиторот Живојин Глишиќ за делото Кончертино за гитара и оркестар. Делото беше изведено на минатогодишните Денови на македонска музика на концертот на Македонската филхармонија со солистот на гитара Дарко Багески, а под диригенство на Верислав Шипуш од Хрватска.„Делото е создадено пред 25 години, но во него не отсуствува зрелоста на денешните творби на авторот, туку демонстрира раскош на оркестарските бои со специфичен канонски јазик во кој се обединуваат класичните и современите изразни средства, и инструментално – техничкото мајсторство во користењето на солистичката гитара“ – е нагласено во образложението на комисијата за доделување на наградата.Наградата „Георги Божиков“ за најдобра изведба на дело од македонски автор во текот на 2010 година, е доделена на „Нов лондонски камерен хор“ од Велика Британија. Наградата ја додели комисијата во состав Томе Манчев, Јана Андреевска и Дамјан Темков. „Нов лондонски камерен хор“ настапи на минатогодишните ДММ со програма во која беа изведени композиции од Ристо Аврамовски, Евдокија Данајловска, Мирослав Спасов и Јана Андреевска.СОКОМ годинава додели и специјална награда на германскиот состав „Саксоквадрат“ од Берлин, за особени заслуги за афирмацијата на македонското музичко творештво.Претходната вечер, 23 март, на Деновите на македонска музика триото „E.A.R Unit“ од амбасадорот на САД Филип Рикер доби признание за меѓународната презентација на американската култура. На програмата „E.A.R. Unit“ беа изведени дела од македонските композитори Панде Шахов, Дарија Андовска и Стојан Стојков, и американските автори Клеј Чаплин, Дејвид Дворин и Ејми Ноулс.Во петок на програмата на 34-тите Денови на македонска музика е настапот на Клавирското дуо „ЛП“ од Србија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

