Во неделата навечер, Светскиот ден на театарот Народниот театар Битола го одбележа со одличниот приказ на претставата „Дон Кихот од Ла Манча” во режија на Владо Цветановски

Идејата на Народниот театар од Битола да го освежи својот репертоар со „Дон Кихот од Ла Манча” е повеќе од одлична, особено имајќи го предвид фактот дека режисер на оваа претстава е Владо Цветановски кој со својот театарски јазик им дава една посебна димензија на делото, на просторот, на јазикот, на играта, на сцената, на музиката, со еден збор – на амбиентот во кој се одигрува претставата. Актерите Кирил Ристески и Мими Таневска, гости од Скопје, и Петар Мирчевски, првенецот на Народниот театар од Битола, полека, преку сценски приказ ја раскажуваат приказната на Дон Кихот, на витезот со тажниот лик кој ги бара своите победи, кој тежнее да биде витез и да победува се’, па дури и самиот себе, кој ја бара својата љубов Дулчинеја, кој му пркоси на се’, но и на својата „лудост”, па белото го прави црно, а црното бело, како што вели во една своја реплика Санчо Панса, за својот господар и вечен содружник.Сценската игра, актерската екипираност и сето она што ја прави претставата единствена и гледлива е целосен придонес на кохезентната игра на актерите и режисерската моќност за визија. Бидејќи она што ни го даде Владо Цветановски како режисер на сцената на Народниот театар од Битола, моќноста на неговите визури во креативниот дух, ни овозможија да видиме нешто несекојдневно, кое дури и ретко се појавува на сцените на македонските театри, воопшто. Тоа е така затоа што режисерското кредо на Цветановски покажува дека навистина е надмоќно.Можеби и затоа, чинам, дека со оваа претстава Народниот театар од Битола од себе ја изнедрил длабоката суптилност која заслужува големо внимание и почит, затоа што „Дон Кихот од Ла Манча” не е сувопарна театарска претстава во која ќе се гледаат стереотипите на актерската игра, туку напротив, меѓу другото, и еден вид на сценско-музичка атракција, која сака железното време да го направи златно, како што вели во една од своите реплики Дон Кихот – Кирил Ристески.Имајќи го пред себе моќното дело на Сервантес, Владо Цветановски преку своите авторски решенија пресудно придонесува да се одигрува играта на сцена со една целосна театарска визија која лесно ќе ве плени како публика со својот автентичен разигран карактер, но и со јасни и целосно легитимни основи на моќната театарска режија со моќните актери кои и’ даваат на сцената уште помоќно и помагично дејство.Владо Цветановски, „Дон Кихот” ја дефинира во стилски рамки, така што и до крајна суптилност ни го пренесува шпанскиот темперамент преку Дулчинеја – Мими Таневска. Благодарејќи на неговиот студиозен пристап кој ни најмалиот детаљ не го остава на случајноста, со леснотија, да речеме на медитерански полет ни го доближува чувството до целосниот белег на претставата. Во таа смисла, не смееме да ја заборавиме играта на патувачкиот театар „Дулчинеја”.Кирил Ристески во ликот на Дон Кихот уште еднаш пред битолската публика ја покажа својата брилијантна игра во едно несекојдневно дело, бидејќи, да не бидеме шкрти, ликот на Дон Кихот е тежок и кога само се чита, а не пак да се одигра, затоа што бара брза трансформација. Со еден збор, брзо „читање” на сопствената победа. Педесетгодишникот одеднаш читајќи ги витешките романи од многу читање го поматува умот и одлучува да стане витез и заминува во авантури низ Шпанија. Станува храбар и непоколеблив и си поставува цел од која не се откажува. Иако тој е безумен во своите постапки, сепак, има благородни намери. Иако покажува доза на лудост, треба да се каже дека таа не е патолошка лудост, туку само начин на неговото постоење и дејствување. И затоа режисерот Цветановски не го сведува ликот на Дон Кихот на некаква лакрдија, па ниту му го одзема човечкото достоинство. Тој не е отфрлен од околината, туку издигнат над неа иако на прв поглед не се чини така.Дон Кихот е желбата на човековиот сон и на човековата безумност, на човековите страдања и постојаната борба за првада, вистина и недостижни идеали. Тој можеби напати е луд, но е мудар и видовит, така што напати доаѓа и до чистите спознавања за себе и за сонот што го води. Во битките тој е немилосрден, храбар и ладнокрвен. Што е и незамислива промената во занесот кога и се обраќа на Дулчинеја пред секој двобој кој е достоен само за најголемите љубовници. Дури и испраќа писмо преку Санчо Панса, а за тоа време чека во гората. И мислејќи дека Санчо ја завршил мисијата со писмото, патот ги води во Тобосо, каде Дон Кихот сака да ја посети Дулчинеја. Санчо, кој требаше претходно да им договори средба, се одлучува да се послужи со итрина и за првата селанка која ќе ја сретне по патот му кажува на својот господар дека е Дулчинеја. Дон Кихот кажува дека таа девојка не може да биде Дулчинеја, туку сигурно лошите магепсници ја претвориле во гадурија. Потоа, Дон Кихот и неговиот верен пријател го продолжуваат патот на кој доживуваат разни згоди и незгоди, а меѓу нив е кога Дон Кихот се бори со театарските кукли.Пред смртта, сепак, разумот му се враќа и лажното име Дон Кихот го отфрла па умира како Алонсо.Мими Таневска, битолската публика ќе ја запознае преку ликот на Дулчинеја, љубената жена на Дон Кихот, која не дава да биде освоена од витезот со тажното лице, од “лудакот” кој се’ што го опкружува го поистоветува со непријатели. Дулчинеја се обидува да го разбуди од сонот во кој длабоко навлегол Дон Кихот, но без успех затоа што тој во своите пазуви го чува витешкиот роман.Петар Мирчевски, првенецот на Народниот театар од Битола, битолската публика ќе го види во ликот на Санчо Панса. Тој и’ е познат на битолската публика, по сите одлично одиграни ликови. Санчо Панса е препознатлив лик, на човек кој и денес може да се сретне. Иако за него се мисли дека заради неговата неукос не знае ништо, сепак подоцна се покажува спротивното. Додека Дон Кихот преку авантура се упатува да го бара идеалистичкото, Санчо сето тоа го прави заради своја полза. Наспроти Дон Кихот, тој ги избегува физичките пресметки иако е подготвен да се брани колку што може. Малку е себичен, но тоа е затоа што сиромаштијата го натерала да се однесува така. А дека е умен доказ се и неговите цитирања на некои малограѓански поговорки, со кои сака да го боцне „противникот”, а Дон Кихот пак бара да се откаже од нив. И бидејќи крушката паѓа под крушата, една од репликите на Санчо, тој по малку се вовлекува и во светот на соновите на својот господар. Заемните патишта на Дон Кихот и Санчо Панса ги водат до имотот на војвода кој добро ги знае нивните авантури, па одлучува и малку да се пошегуваат на нивна сметка, (сцената со бричењето на Санчо) дворјанките се вљубуваат, а врв на сето тоа е појавата на маѓепсаната Дулчинеја, која ќе биде ослободена од магијата само ако Санчо сам си удри 3.300 камшици по задникот. Згора на тоа, Санчо го поставуваат и за управител на островот Баратарија кој владее мудро, но неможејќи да го издржи сиот тој притисок, му се враќа на Дон Кихот.Санчо е толку многу приврзан кон својот господар, што ќе го поддржи и на неговата последна лудост иако знае дека неговиот господар е на смрт и повеќе ништо не може да му вети дека ќе му исполни.Што се однесува до патувачкиот театар „Дулчинеја”, односно до прекрасната млада екипа на актери на Народниот театар од Битола, кои го сочуваа во претставата, а станува збор за Мартин Мирчевски, Филип Мирчевски (овие наследници на одличниот актер Петар Мирчевски, само го потврдија фактот дека се талентирани актери и полека го стигнуваат својот татко), Огнен Дранговски, Васко Мавровски, Јулијана Мирчевска, Валентина Грамосли, Елена Моше и Катерина Аневска, може да се каже дека режисерот Цветановски ги постави (подвргна) на една визуелно-техничка и јазична симплификација, за кои со право може да се рече дека  за неколку години ќе мора комплетно да го носат театарот на својот грб и со прекрасните игри да ги продолжат неговите успеси.Исто така, треба да се каже дека сценографијата е на Валентин Светозарев, кој направи посебно впечатлива сценографија со своето успешно сценографско решение, која досега е невидена на некоја театарската сцена, по својата оригиналност, тежина, која го исполнува и најмалиот простор од сцената. Ваква сценографија, рака на срце, може да направи само Светозарев и никој друг, оти тој со секоја сценографија внесува дел од себе, а ни дава голема уметничка визура.Музиката е на Зоран Маџиров, кој првпат работи на театарска музика и тоа доста успешно го прави, затоа што различните комбинации потребни посебно за секоја сцена, поблиску го отсликуваат и периодот на играта. Костимите се на Благој Мицевски, човек кој многу придонесува во театарот како колективна игра.Се’ на се’, слободно може да се каже дека со театарската претстава „Дон Кихот од Ла Манча”, Народниот театар од Битола се враќа на скалилото на успехот, бидејќи, пред се’, оваа е тешка и масивна претстава, која со својот однос прави гледачот полесно да ја прими во себе, имајќи го предвид фактот дека романот „Дон Кихот” е тежок за прочит, а уште потежок за негова драматизација и театарска изведба, бидејќи тој содржи 126 глави, 1.200 страници и 670 ликови.Впрочем „Дон Кихот е книга од која цел живот можат да се прават претстави, затоа што таа во себе ги содржи сите теми на еден човечки живот. А човечкиот живот (веќе со сигурност можеме да тврдиме, потпирајќи се на сопствените искуства) е едно големо талкање низ замаглените предели на неизвесноста. На тој пат, на таа VIA DOLOROSA, се судираат сонот и јавето, мистичното и реалното и од тој судир се изнедруваат Духовните вредности, чиј врвен застапник е Дон Кихот. Тој оди по светот, како месечар, барајќи привиденија, барајќи сон и илузија, во модерниот нов живот каде што се’ е обично, сурово јаве. Дон Кихот го носи поривот на длабоко човечката особина да се трага по изгубениот идеал, по Љубовта, по Среќата, по Правдата, по Добрината, по Убавината, по Слободата како нешто најскапоцено, без кое не вреди да се живее.Највисоката среќа за Дон Кихот е во моралното задоволство и спознавањето.Во смеата на Сервантес се чуствува возвишениот напор на човек кој гордо ги крие солзите и ги претвора во смеа.Дон Кихот е роман – планета, со безброј врати. Зависи низ која ќе влезеш.  Ние, случајно или не, влеговме низ вратите кои ги отворале Достоевски, Борхес, Киш, Унамуно, Кундера…Ако ја следиме линијата на длабоката запрашаност на Дон Кихот пред себеспознанието, како да сме влегле во светот на Бекет, немоќни и поразени пред неодгатливата тајна на животот“, ќе рече кон оваа престава режисерот Владо Цветановски.Значи, ова е дефинитивно претстава која публиката навистина ќе ја сака.