Култура
„За животот, љубовта и смртта” – нова книга од Зоран Пејковски
Во издание на Издавачката куќа „Феникс” од Скопје, од печат излезе најновото книжевно остварување “За животот, љубовта и смртта” на македонскиот автор Зоран Пејковски, кој живее и работи во Битола
Станува збор за монодрама која беше одиграна на сцената на Народниот театар од Битола, во театарската сезона 2001-2002 г. Рецензенти на оваа книга се познатите писатели и професори Јован Павловски и Александар Прокопиев кои високо го етаблираа ова книжевно-драмско дело.Јован Павловски ќе напише:… Тоа што Зоран Пејковски за врв на слободната волја го избира самоубиството, тоа е прашање за кое може да се дискутира и право на оној кој учествува во дискусијата, да го прифати тоа мислење, тој став, или да го отфрли. Меѓутоа, не може да се спори со авторот кога тој тврди дека “смртта е нешто возвишено, зашто тоа е една чиста, етерична, недефинирана филозофија”. А ако е така, а за него така е, и тоа право на самоопределување Пејковски доста вешто и тврдоглаво, низ целата монодрама, настојчиво, би рекол дури и на свој начин убедливо, го брани, тогаш нам ни останува да се согласиме и да ја прифатиме таа филозофија на постоењето, дотолку повеќе што божјо право е на авторот, што би рекол св. Павле, сам да го насочува животот на своите херои, па, и сопствениот живот, во крајна линија. Монодрамата на Пејковски, навистина, е синтагма на судбината на луѓето, опкружени, постојано и во секоја прилика, со несреќи, кои го определуваат и поначесто го утврдуваат нивното постоење….. На тој начин монодрамата на Зоран Пејковски „За животот, љубовта и смртта” добива една нова димензија, дополнителна и битна, која целата драма на ЧОВЕКОТ СО РАСКОПЧАНИОТ МАНТИЛ ја изместува кон светлината, па, на тој начин, ја изместува кон убавината на животот и на целата Зоранова монодрама….А, пак, Александар Прокопиев, ќе нотира „…Насловот на пиесата именува, една покрај друга, три големи категории во нашето суштествување – животот, љубовта и смртта – кој што, едновремено, и го осмислуваат, но и го обременуваат… Со ваквата ерудиција и еруптивност на “монодрамата” се постигнува едно насочено и стилско субјективизирање, затоа што (единствениот) протагонистот сето тоа го прави во однос на една голема полемика и општа тема…….Значи, пред читателите (гледачите) се открива низ монологот на губитникот, крај гробот (претпоставуваме на изгубената сакана), субјективизираната вистина за еден кус човечки век, во којшто може да се почувствува и убавината, која била следена од тагата, радоста, но и од исчезнувањето…Авторот на монодрамата Зоран Пејковски, умее на подедноставната форма на исповед да и’ даде движење и постојаност до ефектниот крај, со кој што се сменува и просторот на кажувањето и полето на исчекувањето на читателот (гледачот).Инаку, Зоран Пејковски автор е на книгите: „Тесно небо” – (поезија); „Последниот чин на комедијата на смртта” – (трагикомедија), „Реликвија на светлината” (поезија), препев на поемата „Облак во пантолони” од Владимир В. Мајаковски, „Relic of the light” – (поезија), „Филозофија на смртта” – (поезија), „Љубов на вересија” – (драма – комедија), „Театарот е ритам и стил” (публицистика), а „За животот, љубовта и смртта” е негова деветта книга. Меѓу другото, Зоран Пејковски е и сценарист на три краткометражни играни филма, работи на литературни и театарски критики и полемики. Член е на Друштвото на писателите на Македонија од 1995 г.Моментално е главен и одговорен уредник на Битолскиот информативен неделник „Јавност”.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

