Култура
„За животот, љубовта и смртта” – нова книга од Зоран Пејковски
Во издание на Издавачката куќа „Феникс” од Скопје, од печат излезе најновото книжевно остварување “За животот, љубовта и смртта” на македонскиот автор Зоран Пејковски, кој живее и работи во Битола
Станува збор за монодрама која беше одиграна на сцената на Народниот театар од Битола, во театарската сезона 2001-2002 г. Рецензенти на оваа книга се познатите писатели и професори Јован Павловски и Александар Прокопиев кои високо го етаблираа ова книжевно-драмско дело.Јован Павловски ќе напише:… Тоа што Зоран Пејковски за врв на слободната волја го избира самоубиството, тоа е прашање за кое може да се дискутира и право на оној кој учествува во дискусијата, да го прифати тоа мислење, тој став, или да го отфрли. Меѓутоа, не може да се спори со авторот кога тој тврди дека “смртта е нешто возвишено, зашто тоа е една чиста, етерична, недефинирана филозофија”. А ако е така, а за него така е, и тоа право на самоопределување Пејковски доста вешто и тврдоглаво, низ целата монодрама, настојчиво, би рекол дури и на свој начин убедливо, го брани, тогаш нам ни останува да се согласиме и да ја прифатиме таа филозофија на постоењето, дотолку повеќе што божјо право е на авторот, што би рекол св. Павле, сам да го насочува животот на своите херои, па, и сопствениот живот, во крајна линија. Монодрамата на Пејковски, навистина, е синтагма на судбината на луѓето, опкружени, постојано и во секоја прилика, со несреќи, кои го определуваат и поначесто го утврдуваат нивното постоење….. На тој начин монодрамата на Зоран Пејковски „За животот, љубовта и смртта” добива една нова димензија, дополнителна и битна, која целата драма на ЧОВЕКОТ СО РАСКОПЧАНИОТ МАНТИЛ ја изместува кон светлината, па, на тој начин, ја изместува кон убавината на животот и на целата Зоранова монодрама….А, пак, Александар Прокопиев, ќе нотира „…Насловот на пиесата именува, една покрај друга, три големи категории во нашето суштествување – животот, љубовта и смртта – кој што, едновремено, и го осмислуваат, но и го обременуваат… Со ваквата ерудиција и еруптивност на “монодрамата” се постигнува едно насочено и стилско субјективизирање, затоа што (единствениот) протагонистот сето тоа го прави во однос на една голема полемика и општа тема…….Значи, пред читателите (гледачите) се открива низ монологот на губитникот, крај гробот (претпоставуваме на изгубената сакана), субјективизираната вистина за еден кус човечки век, во којшто може да се почувствува и убавината, која била следена од тагата, радоста, но и од исчезнувањето…Авторот на монодрамата Зоран Пејковски, умее на подедноставната форма на исповед да и’ даде движење и постојаност до ефектниот крај, со кој што се сменува и просторот на кажувањето и полето на исчекувањето на читателот (гледачот).Инаку, Зоран Пејковски автор е на книгите: „Тесно небо” – (поезија); „Последниот чин на комедијата на смртта” – (трагикомедија), „Реликвија на светлината” (поезија), препев на поемата „Облак во пантолони” од Владимир В. Мајаковски, „Relic of the light” – (поезија), „Филозофија на смртта” – (поезија), „Љубов на вересија” – (драма – комедија), „Театарот е ритам и стил” (публицистика), а „За животот, љубовта и смртта” е негова деветта книга. Меѓу другото, Зоран Пејковски е и сценарист на три краткометражни играни филма, работи на литературни и театарски критики и полемики. Член е на Друштвото на писателите на Македонија од 1995 г.Моментално е главен и одговорен уредник на Битолскиот информативен неделник „Јавност”.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

