Култура
Свечено отворено „Охридско лето“
Со проектот „Трилогија Романа“ синоќа во Античкиот театар беше отворено 51-то издание на „Охридско лето“.
Со проектот „Трилогија Романа“ синоќа во Античкиот театар беше отворено 51-то издание на „Охридско лето“.Фестивалот „Охридско лето“ секоја година се одржува под покровителство на Претседателот на Република Македонија. Во својство на покровител, но и на домаќин на претседателите на Република Албанија и Република Црна Гора, Бамир Топи и Филип Вујановиќ, кои беа присутни на отворањето, македонскиот претседател Ѓорге Иванов се обрати пред присутната публика.„Вистинска чест и задоволство е да се биде покровител на Фестивалот кој континуирано ја промовира врвната европска и светска уметност во древниот Охрид, истовремено, афирмирајќи ја македонската култура и македонските уметници во Европа и во светот. Задоволството е дотолку поголемо, бидејќи годинава токму во Охрид сум домаќин на третиот Регионален претседателски самит кој ги потврдува нашите заложби за споделување, соработка и заедништво на патот кон нашата европска иднина. Верувам дека во таа решителност имаме и верен сојузник – културата, уметноста и музиката како универзален јазик на човештвото“ – рече Ѓорге Иванов, претседател на Република Македонија.Со зборовите на де ла Мартин, дека „музиката започнува онаму каде што завршува говорот“, македонскиот претседател го прогласи годинашното издание на „Охридско лето“ за отворено.На денот на отворањето на Фестивалот и македонските уметници испраќаат порака до светот. Пораката ја пренесе актерот Петар Темелковски.„Да се биде уметник значи да се биде почитувач на минатото, чинител на сегашноста и сонувач на иднината. Македонската уметност во своето долго паметење, во своето повеќемилениумско суштествување секогаш имала светла точка од која се излачувале спектакуларни знакови во форма на свидетели за вечноста на времето. Таква светла точка што го означува новото време и ни го предава од година во година, од генерација на генерација, да го чуваме и да го надградуваме, како доблест, како аманет и како одговорност, е и овој фестивал, што веќе израсна во духовна престолнина на светот, фестивал кој повеќе од половина век испраќа силна и јасна порака, дека културата на народите, на сите народи, треба да биде човекољубиво послание испишано со чисто срце, со блага душа и со прекрасен ум“, е пораката која во име на македонските уметници ја испрати Петар Темелковски.На отворањето на фестивалот беше изведен проектот „Трилогија Романа“ по музика на Оторино Респиги. Станува збор за продукција на познатата куќа „Ла Фура дел Баус“ од Барцелона, Шпанија, реализирана во копродукција со „Палау де лес Артес“ од Валенсија, Шпанија, и „Опера ди Рома“ од Рим, Италија.На сцената на Античкиот театар во Охрид, проектот беше реализиран со 96 музичари од Македонската филхармонија под диригентската палка на маестро Андреас С. Вајзер.Иако беше најавен како спектакл, сепак, синоќешната изведба на делото повеќе беше симфониски концерт проследен со уметничко видео кое ја следи музичката изведба.Треба да се нагласи извонредната изведба на прекрасната музика на Респиги од страна на оркестарот на Македонската филхармонија, и прецизното диригентско мајсторство на гостинот од Германија Андреас С. Вајзер. Покрај високите уметнички и естетски вредности на визуелниот дел во проектот, сепак, да се достигне димензијата на спектакл, во Античкиот театар недостигаше вистински перформанс на танчери на сцената.Фестивалот „Охридско лето“ продолжува со драмската програма. Денес, на сцената во предворјето на црквата Света Софија, ќе биде изведена претставата „geNOcide“, по текст на Љубиша Георгиевски, во режија на Владлен Александров од Бугарија, а во продукција на Драмскиот театар од Скопје./крај/макфакс/т.д.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

