Во Македонскиот народен театар денес беше најавена премиерата на поетската претстава „Копнеж по целина“, работена според поезијата на Матеја Матевски.

Во Македонскиот народен театар денес беше најавена премиерата на поетската претстава „Копнеж по целина“, работена според поезијата на Матеја Матевски.„Имаме една исклучително интересна приказна која ја започнавме во МНТ. Еден исклучителен автор, кој во македонскиот збор остави длабока трага, и поет кој годинава ќе ја понесе наградата „Златен венец“ на Струшките вечери на поезијата, мислевме дека конечно треба да му се направи чест во МНТ. Не само да се направи рецитал, туку неговите стихови да бидат преточени во театарска претстава“, изјави Дејан Лилиќ, директор на МНТ.На денешната прес-конференција присуствуваше и академик Матеја Матевски, кој го изрази своето задоволство што токму со негови стихови се враќа поетската реч на сцената на МНТ.„Драго ми е што се среќаваме по еден убав повод. Идејата да се почне со реализацијата на театар на поезијата е многу значајна и на сите нас, кои се занимаваме со театарот и со литературата, ни е многу важно и овој аспект на книжевноста да се претстави пред македонскиот гледач. Поетскиот театар има своја традиција во европскиот и светскиот театар, тој е суштествен за животот на сцената, но едновремено, творците на претставата и нејзините инспиратори ги става пред сериозни дилеми, пред сериозни искушенија како говорот на поезијата да се преточи во сценски израз, во сценска игра. Искуствата во театарот се големи во сценската адаптација и претставување на романот, на расказот, на легендите и митовите, кои што имаат своја приказна, свој настан околу кој се движи дејствието и кој говори за односите меѓу луѓето, средината и времето, и сето тоа актерот заедно со режисерот треба да го овозможат“.„Со поезијата состојбата е потешка, бидејќи во неа најчесто нема приказна, нема дејствие, таа почива врз лирското и метафизичкото доживување на нештата од страна на самиот поет, и според тоа, таа за гледачот може да делува апстрактно, херметично, нејасно, а со самото тоа и недостапно. За разлика од едно интимно или камерно читање на стиховите во тишина, во театарската претстава поезијата треба да стане живо изговорен збор, соопштен, сугериран и одигран, што и режисерот и актерот и драматургот и сите што го создаваат театарот треба да ги совладуваат“.„Почестен сум што колегите од МНТ во нивната благородна идеја и ориентација во континуитет да претставуваат наши автори се определија за моето творештво и во очекување сум на крајниот резултат, како, колку и што е прочитано од она што јас сум го пишувал“, изјави академик Матеја Матевски.Изборот на стиховите го направи режисерот на претставата Ристо Алексовски.„Да се прави драма базирана на поезијата на Матеја Матевски е привилегија за секој режисер, но во исто време е можност за толкување на целата длабочина на неговите стихови. Тоа што со моите колеги се обидовме да го направиме е да најдеме еден сублимат на творештвото на академик Матеја Матевски. Целата претстава ја базиравме врз копнежот за слобода, за игра. Во процесот на работа дојдовме до театарската формулација дека поезијата на Матеја Матевски е исклучително блиска до она што ние го правиме во театарот, со тоа што се стремиме кон една повисока категорија, еден своевиден шаманизам“, потенцираше Ристо Алексовски.Во МНТ планираат да реализираат три претстави кои ќе бидат базирани на поезија. Со проектот „Made in Macedonia“, покрај поезијата на Матеја Матевски, ќе бидат опфатени и претстави според поезијата на Блаже Конески и Влада Урошевиќ.Во претставата „Копнеж по целина“ учествуваат актерите Катина Иванова, Арна Шијак, Борче Начев, Гораст Цветковски, Магдалена Ризова-Черних и Игор Георгиев.„Радосна сум што учествувам во претставата затоа што македонската поезија заслужува да има свое место во нашите театри, заслужува да биде кажана, заслужува да се размислува за неа. Мислам дека направивме се тие прекрасни зборови и метафори и прекрасниот свет на Матеја Матевски, кој што не е така лесен за дофаќање, и не е така лесен за спојување со сцената, да допрат до публиката“, изјави актерката Катина Иванова.Актерите за канализатори на визијата за поезијата на Матеја Матевски и секој од нив на свој начин стигнал до суштината на зборовите на Матеја Матевски.„Поезијата е мојата прва друшка откако ги научив буквите во мојот живот, и за големо чудо ова е моето прво театарско искуство каде што имам можност да се дружам со неа, да ја отсонувам во рамките на туѓиот сон, а со сопствените средства. Се надевам дека се она што поезијата го кажува и го премолчува, ние сме успеале да ги извлечеме сите нитки, и тоа гласно, тивко и моќно да го артикулираме. Чест ми е што тоа беше речта на академик Матеја Матевски, и што тоа беше дарбата на сите мои колеги и чест ми е што тоа ќе го прикажеме пред македонската јавност“, нагласи Арна Шијак.„Задоволство е да се биде со оваа екипа, со оваа форма и со јазикот на поезијата на Матеја Матевски, бидејќи беше голем предизвик за мене. Мислам дека направивме една театарска претстава и создаваме вид на театар со нов вид на јазик“, изјави актерот Игор Георгиев.„Не сум љубител на поезија, и прилично се мачев додека да го научам текстот. Ова е мачен процес затоа што од нешто што има логика, што некој го напишал, ние треба да извадиме една целина и тоа да има прозна вредност, да може да се гледа и да се извади неговиот поттекст. Крајниот продукт ќе покаже дали добро сме го прочитале Матеја, дали воопшто сме го прочитале Матеја, затоа што има повеќе релации, релација меѓу режисерот и Матеја, потоа има релација меѓу режисерот и актерите, потоа и ние со текстот и поезијата на Матеја. Крајниот резултат ќе се види на сцената“, рече актерот Гораст Цветковски.Претставата на МНТ се реализира во соработка со „Скопско лето“.„Сметаме дека граѓаните на Скопје имаат право на интелектуален живот и во летниот период“, во најава на поголема и пообемна соработка меѓу „Скопско лето“ и Македонскиот народен театар“, нагласи Мирко Стефановски.Уметничкиот директор на МНТ, Дејан Пројковски, го нагласи значењето на целиот проект. „Проектот „Made in Macedonia“ е дел од новиот концепт на МНТ за воведување на класичен „железен“ репертоар, меѓутоа она што е најважно е што се обидуваме да се најде современ сценски израз кој што ќе комуницира со гледачите. Проектот ќе ја воведе македонската современа класика на театарската сцена. Овој проект решивме да го посветиме на македонскиот јазик, на нашиот идентитет и култура. Ансамблот ќе има можност да создава еден специфичен сценски јазик, бидејќи она што е многу важно за актерската екипа е да може да истражува и да се обидува да излегува од стандардите и клишеата на кои понекогаш сите во театарот им робуваме. Многу сум среќен што академик Матеја Матевски е со нас и што е дел од овој процес. Сметаме дека ова е претстава која ќе ја најде својата театарска публика, бидејќи реакциите веќе се одлични уште во текот на подготовката на претставата“, објасни Пројковски.Претставата има специфичен сценски простор, и ќе се игра на малата сцена во МНТ.„Важно е и треба да се потенцира дека претставата нема за задача да го претстави поетскиот опус на академик Матеја Матевски, туку идејата е да продуцираме претстава која е испровоцирана од неговата поезија. Многу поважно е чувството што го испровоцирале стиховите на Матеја Матевски. Значи не станува збор за поетски театар, кој означува читање на сцена, туку за создавање претстава која е базирана на поетски стихови, во случајот со поезијата на Матеја Матевски“, нагласи Пројковски.Драматург на проектот е Јелена Лужина, сценографијата и костимографијата се на Мери Георгиевска, музиката на Горан Трајкоски, изборот на стиховите го направи режисерот Ристо Алексовски. Инспициент е Перо Стратров, лектурата е на Цветанка Недановска, додека извршен продуцент на проектот е Виктор Рубен.Претпремиера на „Копнеж по целина“ е во недела на 17 јули, додека премиера е следниот ден, во понеделник, на 18 јули во МНТ, Театар Центар во 21 часот./крај/макфакс/т.д.