Култура
Алхемија на Стефановски и Миленковиќ во Антички театар
Скоро два ипол часа преполното гледалиште на концертот што се одржа во рамките на фестивалот Охридско лето уживаше во несекојдневната уметничка комуникација и чествувањето на слободата на креацијата на двајцата врвни музичари и нивните соработници
Скоро два ипол часа преполното гледалиште на концертот што се одржа во рамките на фестивалот Охридско лето уживаше во несекојдневната уметничка комуникација и чествувањето на слободата на креацијата на двајцата врвни музичари и нивните соработници Дино Милосављевиќ и Ѓоко Максимовски и Васил Хаџиманов како специјален гостин на овој настап за долго паметење.
Кога ќе се сплотат енергиите на виртуози како гитаристот Влатко Стефановски и виолинистот Стефан Миленковиќ и кога обајцата, наспроти фактот што досега се движеле во различни звуковни траектории, со чиста мисла и отворено срце влегуваат во ваков несекојдневен проект, тогаш неминовно се случува врвен уметнички чин. Настан што во овие какофонични и турбулентни времиња ја враќа довербата во креацијата, во убавото, во бришењето на сите огради, во слободата… Ете, како таков ќе остане во колективната меморија на преполниот Антички театар нивниот концерт одржан во пресрет на големиот македонски национален празник Илинден, во рамките на годинешното издание на фестивалот Охридско лето.
Инаку, ова беше четвртиот од серијата концерти триумфално започната на крајот на минатата година во белградскиот Сава центар. Од таму, она што веројатно првично беше замислено како ексклузивен проект на гитаристички виртуоз кој минал низ сито и решето во модерната музика (од „Брег“, преку балканскиот музички феномен – групата „Леб и сол“ до соработки со инструменталисти како Мирослав Тадиќ, Теодосиј Спасов, Јан Акерман…) и виолинист кој своевремно бил бележан како „чудо од дете“ и настапувал со тенорот Пласидо Доминго и диригентот Јехуда Мењухин…артист на УНЕСКО, сега се трансформира во соработка во која обајцата на задоволство на публиката влегуваат со невидена страст и која во иднина, освен со преполните распореди за музицирања по светот, со ништо друго и не може да биде условена.
Навидум несвојствено за музичари со таков бекграунд, тие и овој настап го започнаа со силна желба за докажување. Како да сакаа веднаш да ни стават до знаење дека се чувствуваат комотно во взаемната комуникација независно дали притоа посегаат по дела на класичните композитори Сати, Дебиси, Дворжак, Моцарт…или по теми на Џон Меклафлин и неговите „Махавишну оркестра“ – една од најзначајните појави на “фјужн музиката“ од првата половина на 1970-те, по балканскиот или македонскиот мелос толку речовито присутен во творештвото на визионерите „Леб и сол“ (песни како „Не си го продавај Кољо чифликот“, „Македонско девојче“, „Јовано, Јованке“, „Учи ме мајко, карај ме!“…) .
Тие едноставно својата сторија ја базираат на потрагата по барањето на нитката која упатува на умотворините на народниот гениј низ времето. Во таквите настојби ичекоруваат едно скалило погоре дозволувајќи си како големи мајстори на занаетот низ чинот на импровизација само да ја потенцираат сопствената потреба за слободно исчекорување во творештвото онака како што самите го поимаат. А, кога сето тоа ќе биде пречекано со бура воодушевување од присутните (во случајов неколку генерации на вљубеници во музиката, но и бројни гости од странство кои веројатно по првпат се среќаваат со балканската традиција), тогаш е сосема јасно зошто во еден момент Стефановски и Миленковиќ се престорија во модерни алхемичари кои звуците од своите инструменти ги престорија во мевлем за душите на сведетелите во чии спомени уште долго ќе пулсира ритамот на овој неповторлив длабоко емотивен перформанс.Стефановски и Миленковиќ во оваа своја инструменталистичко-творечка авантура имаат силна поткрепа од басистот Ѓоко Максимовски и тапанарот Дино Милосављевиќ (инаку членови на трито на гитаристот и на уште неколку македонски групи) кои нималку не се „луѓе од сенка“ задолжени за моторичноста на проектот, туку и креативци кои со одмерени соло партии знаат и тоа како да ги загреат дланките на присутните.
Кога, пак, на целата екипа ќе и се придружи и пијанистот Васил Хаџиманов (вистински наследник на лозата музичари Хаџиманови, школуван на славниот џез колеџ Беркли во Бостон, водач на сопствена „фјужн“ група во Белград со која има три албумски објави, чест гостин на концертите на татко му Зафир и тетка му Бисера Велетанлиќ, од неодамна член на електро-пионерите „Дарквуд даб“ и лидер на триото во кое се извонредните Изет Кизил перкусионист од Турција и грчкиот басист Костас Теодору…), дефинитивно се создадени сите предуслови за врвно шоу. Тој како специјален гостин на оваа серија на концерти на своите славни колеги, знаејќи си го местото, само и ги дава оние неопходни бои кои неминовно ве тераат на помисла дека пред себе имате состав подготвен за големи подвизи. Нешто како регионална „супер-група“ од новото столетие која наместо „мисионерство“ претпочита наново посегање по вистинските вредности. Нешто што нам, овде и сега, ни е неопходно потребно, оти немирниот Балкан никако не смее да биде слепото црево на светот.
Серијата концерти на Стефановски и Миленковиќ пролжува денеска во Хрватска, а потем …којзнае можеби еден ден ќе ги видиме заедно повторно во Македонија. Во Скопје или било кој друг град. За изведбите на вакви врвни уметници секогаш ќе има глад во земјава во која музичкиот јазик отсекогаш бил третиран како опстојба и нашата врска со цивилизираниот свет./крај/лј
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Објавен конкурсот за наградата „Горан Стефановски“ за најдобар драмски текст од млад македонски автор
На веб-страницата на НУ Драмски театар Скопје објавен е годинашниот Конкурс за наградата „Горан Стефановски“ за најуспешен драмски текст од млад македонски автор на возраст до 30 години. Конкурсот ќе биде отворен до 28 февруари 2026 година.
Во духот на традиционалната поддршка кон младите драмски уметници и поттикнување на пишување нови драмски текстови, НУ Драмски театар ја доделува наградата во чест на големиот драмски автор, Горан Стефановски. Преку овој Kонкурс, театарот сака да даде поддршка на драмското творештво на младите автори и да ја афирмира современата македонска драма.
Право на учество имаат автори, државјани на Северна Македонија, кои до денот на завршување на рокот за пријавување не навршиле 30 години. Поднесениот текст мора да биде оригинално, неизведено дело, а не адаптација или драматизација на веќе постоечки книжевни или драмски форми.
Конкурсот е отворен до 28 февруари 2026 година, а пријавата треба да биде подготвена согласно со насоките што ќе бидат објавени на веб-страницата на НУ Драмски театар Скопје.
Пристигнатите текстови ќе ги разгледува стручна Комисија составена од пет члена, а добитникот ќе биде објавен на прес-конференција што ќе се одржи во пресрет на денот на раѓањето на Горан Стефановски – 27 април.
Наградата се состои од: паричен дел на наградата во износ од 60.000 денари (еднократно); Потпишување на Авторски договор со НУ Драмски театар – Скопје и Продукција и изведба на наградениот текст на една од сцените на театарот – малата сцена или сцената „Ристо Стефановски“ – во рок од две години од затворањето на Kонкурсот.
Авторот се обврзува дека до премиерата во НУ Драмски театар – Скопје, текстот нема да биде отстапен на други лица или институции.
„Со оваа награда, НУ Драмски театар – Скопје ја продолжува својата посветеност кон развојот на македонското драмско писмо, негувајќи го духот на Горан Стефановски, чии дела се длабоко вкоренети во историјата на театарот. Од „Јане Задрогаз“ (1974) до „Огнени јазици“ (2013), на сцената на Драмски се поставени 15 негови претстави, од кои 8 се праизведби“, велат од Драмски.
Идејното решение за Конкурсот е направено од Дарија Пројковска и Бранко Прља од порталот arno.mk со помош на вештачка интелигенција со идеја да се мотивираат што повеќе луѓе да ги користат AI-моделите во други креативни проекти.
Култура
Традиционален концерт на Филхармонија по повод Денот на вљубените и виното
Македонска филхармонија в четврток со почеток во 20 часот ќе го одржи традиционалниот концерт по повод Денот на вљубените и виното, насловен „Бакнеж во Париз“ на кој ќе биде изведена француска музика. Како солисти ќе настапат Фелисиен Брут, хармоника и Ексел Сан Сирел, мецосопран од Франција, а диригент е Тимоти Редмонд.
„Кога зборуваме за љубовта и романтичната страна на животот, често пред очи ни излегува Париз. Не случајно – градот на светлината е и град на љубовта. Тој е вечна инспирација за уметниците, место каде што се раѓаат безброј книжевни, филмски и музички љубовни приказни. Неговата препознатлива архитектонска убавина и дух создаваат мелодии исполнети со меланхолија, страст, нежност и романтична копнежливост. Тие уметнички дела се огледало на среќни љубови, но и на оние напуштени, тивки и болни. Зашто љубовта е таква – возвишена и силна, понекогаш нежна, понекогаш болна, но секогаш длабока и искрена. Денот на вљубените не е само уште еден датум во календарот.
Тој е потсетник дека љубовта, во сите нејзини облици, му дава смисла на животот и на светот. Ова е и денот на виното – пијалокот на боговите и еликсир на животот. Виното и љубовта одат рака под рака, поврзани преку бојата, мирисот, топлината и чувството што го будат. Уживајте во звуците на љубовта, фантазијата и копнежот, во музиката на бакнежите и прегратките, придружени со вино со боја на срце. Дозволете си барем за миг да се префрлите во најубавите љубовни филмски сцени и да понесете со себе незаборавни впечатоци.“, велат од Филхармонија.
Култура
Безвременската оперска класика: „Травијата“ на сцената на Националната опера и балет на 20 февруари
Безвременската опера „Травијата“ од Џузепе Верди, ремек-дело кое плени со својата страст, драматургија и незаборавна музика, ќе биде изведена на сцената на Националната опера и балет на 20 февруари 2026 година, со почеток во 19.30 часот. Инспирирана од романот „Дамата со камелии“, оваа опера раскажува човечка приказна за љубовта, жртвата и судирот со општествените норми.

Диригент е гостинот од Италија, Лоренцо Бицари, режијата е на реномираната германска режисерка Верена Штојбер, создавајќи моќна продукција чиј главен фокус е сценската динамика и визуелната префинетост. Сценограф и костимограф е Софија Шнајдер (Германија), кореограф: Саша Евтимова, концерт-мајстор е Јане Бакевски, а хор-мајстор е Јасмина Ѓоргеска.

Во улогата на Виолета Валери ќе настапи Наде Талевска, во улогата на Алфред Жермон – Благој Нацоски, Жорж Жермон – Марјан Јованоски, а во останатите улоги: Марика Поповиќ, Александра Лазарoвска Василевски, Кристијан Антовски, Драган Ампов, Никола Стојчевски, Невен Силјановски, Игор Гиновски, Тихомир Јакимовски, заедно со хорот, оркестарот и балетскиот ансамбл на Националната опера и балет.

„Травијата“ е еден од столбовите на светскиот оперски репертоар – дело во кое Верди со извонредна музичка чувствителност ги обликува ликовите и нивните внатрешни борби, создавајќи опера која и денес длабоко ја допира публиката и останува актуелна на сцените ширум светот и кај нас.

