Култура
Свечен карактер на 50-тите Струшки вечери на поезијата
Отворањето на 50-тото издание на Струшките вечери на поезијата ќе биде обележено со настап на шест досегашни добитници на „Златен венец на поезијата“.
Отворањето на 50-тото издание на Струшките вечери на поезијата ќе биде обележено со настап на шест досегашни добитници на „Златен венец на поезијата“. На тој начин достојно ќе започне јубилејното издание на најстарата поетска манифестација кај нас.
„Годинава прославуваме голем јубилеј и се навраќаме на сите успеси на оваа манифестација која не само што ја претстави македонската поезија пред светот, туку и ја афирмираше целата наша култура и феноменот на нашата земја во современиот свет, а ги обедини и сите гиганти на современата светска литература, најблескавите поетски имиња кои ја обележаа втората половина на 20. век и првата деценија на 21. век. Затоа, златниот јубилеј на Струшките вечери на поезијата ќе содржи низа настани и ќе биде збогатен со присуството на шест досегашни добитници на Златен венец на поезијата“, изјави Елизабета Канческа – Милевска, министер за култура, на денешната прес-конференција што се одржа во НУБ „Св. Климент Охридски“ во Скопје.
Потврдено е учеството на Ференц Јухас (добитник на Златен венец на СВП во 1992 година) од Унгарија, Нанси Морехон (2006) од Куба, Хусто Хорхе Падрон (1990) од Шпанија, Васко Граса Маура (2004) од Португалија, Фатос Арапи (2008) од Албанија и Љубомир Левчев (2010) од Бугарија.
Годинашен добитник на „Златен венец на поезијата“, како што веќе е познато, е македонскиот поет, академик Матеја Матевски, кој заедно со досегашните добитници на престижната поетска награда ќе настапи на свеченото отворање на СВП 2011.
Покрај поезијата на седумте лауреати, на отворањето ќе биде читана и поезија на четворица добитници на Златен венец кои се добитници и на Нобеловата награда за литература, а тоа се Пабло Неруда, Јосиф Бродски, Еугенио Монтале и Шејмас Хини.
На Струшките вечери на поезијата поканети се повеќе од 130 поети од странство и 80 поети од Македонија. Во Струга ќе дојдат поети од пет континенти од 70 држави. Покрај европските држави ќе има претставници од егзотични земји, како Хаити, Зимбабве, Индонезија, Конго, Колумбија, Либан, Монголија, Мароко, Бахреин.
Покрај поетите, годинава во Струга е најавено доаѓањето на Ирина Бокова, генерален секретар на УНЕСКО, под чие покровителство се одржува СВП.
Свеченото отворање на СВП ќе се одржи на 25 август на Мостот на поезијата. Песната „Т’га за југ“ ќе биде изведена во интерпретација на македонскиот тенор со светски глас – Благој Нацески. Композицијата за симфониски оркестар кој ќе ја следи песната ја подготви композиторот Димитрие Бужаровски. За разлика од претходните години, отворањето на СВП се одржува на отворено, за што се подготвува посебна сценографија која ќе го потенцира свечениот карактер на настанот.
„Најзначајната поетска манифестација кај нас ќе биде обележена и со повеќе изданија во прилог на јубилејот. Покрај монографското издание за годинашниот добитник Матеја Матевски, ќе биде објавена луксузна монографија „50 години СВП“. Изданието ќе биде на македонски јазик, а по завршувањето на СВП ќе биде објавено издание и на англиски јазик со страници посветени на јубилејните 50-ти СВП. Ќе биде промовирано и француското издание „Златна книга за Струга“, кое се појавува по иницијатива на издавач од Париз, ќе бидат промовирани и книга за Хју Одн, збирка со современа македонска поезија, како и збирка со стихови од автори од пет континенти“, објасни Данило Коцевски, директор на СВП.
„На отворањето на манифестацијата со посебна свеченост ќе биде промовирана целосно реновираната спомен-куќа на браќата Миладиновци, а во чест на јубилејот 150 години од објавувањето на Зборникот на Миладиновци – златната книга на нашата преродба. Во обновената куќа заедно ќе делуваат Музејот на Струга и Струшките вечери на поезијата. Покрај постојаната поставка за Браќата Миладиновци во обновената куќа ќе бидат изложени најрепрезентативните делови на мозаик од ранохристијанска базилика откриен на локалитет во селото Октиси“, нагласи министерката за култура.
Во паркот на поезијата ќе биде поставена биста на поетот Гане Тодоровски, додека посебно изработена плоча која ќе го означува Мостот на поезијата. Во текот на манифестацијата ќе биде објавена пригодна поштенска марка и ќе биде промовирано виното „Златен венец“.
Во програмскиот дел на СВП предвидени се омажи за Блаже Конески, со повод 90 години од неговото раѓање, за Анте Поповски, со повод 80 години од неговото раѓање, и за неодамна починатиот кинески поет Лу Јуан, кој беше добитник на „Златен венец на СВП“ во 1998 година.
„Вечерта на Национална поезија ќе биде посветена на македонските поети, додека за прв пат добитникот на најзначајната македонска поетска награда „Браќа Миладиновци“ ќе биде објавен на прес-конференција во текот на одржувањето на СВП 2011“, потенцираше Славе Ѓорѓо Димоски, претседател на Управниот одбор на СВП.
Традиционалниот симпозиум ќе се одржи на тема „Може ли убавината да го спаси светот?“ во воведен збор на рускиот академик Игор Волгин.
Струшките вечери на поезијата се одржуваат под покровителство на УНЕСКО и на Владата на РМ.
Јубилејното издание на манифестацијата ќе се одржи од 25 до 28 август во Струга, на 29 август ќе следува поетски карван низ Македонија и на 30 август ќе завршат со поетско матине на Матка и поетска вечер во Сули-ан во Скопје./крај/макфакс/т.д.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

