Култура
Франц Лист – првата светска рок ѕвезда
Во средината на XIX век, во европските музички салони концертни сали, главен настан бил унгарскиот пијанистички виртуоз и композитор, Франц Лист, кој со својата појава предизвикувал хистерија каква што денес им се припишува само на вистинските големи рок ѕвезди.
Во средината на XIX век, во европските музички салони концертни сали, главен настан бил унгарскиот пијанистички виртуоз и композитор, Франц Лист, кој со својата појава предизвикувал хистерија каква што денес им се припишува само на вистинските големи рок ѕвезди.„Франц Лист, несомнениот талент и голем виртуоз, но и голем перформер и забавувач, е роден пред 200 години, на 22-ри октомври 1811 година, а во средината на XIX век бил најпознатиот европски изведувач, обожуван како вистинска рок ѕвезда на своето време“, вака американското јавно радио NPR пишува по повод јубилејот од раѓањето на големито унгарски пијанист и композиторВо написот објавен на интернет страницата на радиото посветен на Франц Лист се наведува дека тој „бил извонредно популарен кај жените, кои и буквално се фрлале врз него, му ја кинеле облеката, се тепале околу пукнатите клавирски жици и витканите прамени од неговата коса“. Неговиот современик, германскиот книжевник Хенрих Хајне дури направил и нова кованица за оваа појава – „листоманија“ По повод 200-годишнината од раѓањето на овој сестран музичар, голем пијанистички виртуоз и композитор на клавирската романтика, 2011 година е прогласена за „година на Лист“, којашто во Унгарија, но и насекаде во светот се одбележува со многу концерти. Врвот на ова чествување се одржа во саботата со „Светскиот ден на Лист“, кој беше одбележан со бројни концерти секаде во светот.Фанц Лист, живеел од 1811 до 1886 година, композитор, пијанист, диригент и музички писател, по раѓање Унгарец, образуван во Виена и во Париз, е еден од најконтроверзните уметници во историјата. Роден е во привилегирано семејство, концертирал од својата деветта година. Тој бил извонреден виртуоз со голема харизма, поседувал фасцинантна музикалност и уметнички темперамент, Франц Лист истовремено бил и голем музички иноватор и истражувач на полетот на компонирањето, кого го фалеле и неговите современици како технички најнапреден пијанист на своето време, а според некои можеби и најголемиот на сите времиња.Пред Лист да се појави на европската музичка сцена, било незамисливо дека некој пијанист да може да привлече чие било внимание, а не пак на целата публика. Овој уметник со изразено динамична особеност, кој ги заведувал луѓето на посебен драматичен начин, во освојувањето на Европа тргнал во 1839 година. За него е запаметено дека тој прв ја донел радикалната и дотогаш невидена одлука никогаш со себе на сцената да не носи ноти, што во тоа време се сметало и за недостиг на добар вкусКлавирот го поставувал намерно со профил кон публиката за да може да му го види лицето и за цело време на изведбата силно мавтал со главата така што неговата долга коса се виорела на сите страни. „Всушност, сето она што денес го препознаваме како модерен клавирски рецитал – па дури и самиот збор ’рецитал’ е плод на неговата инвенција““, пишува американското радио NPR.Франц Лист компонирал вкупно околу 1.400 дела, од кои денес најпопуларни се „Унгарската рапсодија“, низа од 19 клавирски композиции кои се базираат врз унгарсктие народни песни, кој го компонирал во два наврата, меѓу 1846 и 1853 година, и подоцна меѓу 1882 и 1885 година, „Валцерот на Мефисто“ компониран во 1882 и 1883 година, „Љубовен сон“ од 1850 година, како и величествениот ораториум „Кристус“ компониран меѓу 1862 и 1866 година.Културното влијание на „листоманијата“ се чувствува и денес. Во 1975 година, контроверзниот Кен Расел го режираше филмот „Листоманиаја“ во кој во насловната ролја се појави исто така легендарниот Роџер Далтри од англискиот бенд The Who, a неколку години претходно француската група Phoenix имаше забележителен хит токму со наслов Листоманија“./крај/нпр/хи/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Министерството за култура и туризам на 60. јубилејно издание на Меѓународниот саем за туризам во Берлин
Македонија учествува на јубилејното, 60-то издание на најголемиот Меѓународен саем за туризам „ИТБ Берлин“ (ITB Berlin), што се одржува од денеска до 5 март 2026 година во Берлин, Германија.
„ИТБ Берлин“ од 1966 година е водечка глобална платформа за туризмот, каде што се среќаваат претставници од туристичкиот сектор, туроператори, авиокомпании, хотели и медиуми. Годинава земја партнер е Ангола.
Македонската делегација на Саемот во Берлин, предводена од министерот за култура и туризам, Зоран Љутков, придружуван од националниот координатор за туризам, Акан Махмут, ќе реализира повеќе билатерални средби со цел интензивирање на туристичката соработка, зголемување на туристичкиот промет и заеднички настап на трети пазари.
На националниот штанд од 93 м², годинава се претставуваат рекорден број учесници од туристичкиот сектор од земјава, вклучувајќи македонски туроператори за дојдовен туризам, хотелиери и ТАВ-аеродроми Македонија.
Според Државниот завод за статистика, во 2025 година земјава ја посетиле 91 290 германски туристи, а тоа претставува зголемување од 141 % во однос на 2024 година. Во истиот период се реализирани 143 138 ноќевања, а тоа е раст од 93 % споредено со претходната година. Германските туристи најчесто ги комбинираат културниот туризам, природата, гастрономијата и автентичните локални искуства, особено ги ценат Охрид и регионот околу него, како и „сити брејк“ (city-break) во Скопје со посета на кањонот Матка. Тие покажуваат значителен интерес и за вински тури, дегустации на локална храна, рурални искуства и активен туризам, што претставува силна основа за понатамошно позиционирање на земјава како атрактивна и автентична европска дестинација.
Учеството на Саемот во Берлин е уште една потврда дека како држава продолжуваме со активна промоција на туристичките потенцијали на нашата земја, со фокус на одржлив развој, диверзификација на понудата и стратегиско позиционирање на клучните пазари.
Култура
„Сила“ – концерт на Македонска филхармонија по повод Денот на жената
Во четврток, со почеток во 20 часот, Македонската филхармонија ќе одржи концерт по Повод денот на жената, насловен „Сила“ кој ќе го води диригентката Ребека Тонг од Индонезија, а како солист ќе настапи пијанистот Ендру фон Ојен од Франција.
На програмата се „Павана“, оп. 50 од Габриел Форе, Концертот за пијано и оркестар бр.2 во ге-мол од Камиј Сен-Санс и симфониската скица „Море“ од Клод Дебиси.
Ребека Тонг е резидентен диригент на Симфонискиот оркестар и уметнички и музички директор на Ансамблот за современа музика во Џакарта. Таа ја освои Првата награда на „La Maestra“ во 2020 година во Париз, каде што, исто така ја доби и „ARTE Prize“. Нејзините настапи вклучуваат дебитантски концерти со: Симфонискиот оркестар на Барселона, Германскиот симфониски оркестар во Берлин, Оркестарот на Париз, Националниот оркестар на Франција, Филхармонијата и Симфонискиот оркестар на Лондон, Камерниот оркестар на Париз, Националниот оркестар на Монпелие, Кралскиот Филхармониски оркестар на Ливерпул, Би-би-си Филхармонијата…Во сезоната 2021/22 дебитираше со Националниот оркестар на Лион, Полскиот национален радиосимфониски оркестар, Симфонискиот оркестар на Порто…
Маестра Тонг во својата биографија запишува и дека била асистентка на диригенти како Мајкл Тилсон Томас и Франсоа Гзавие-Рот, а учествувала и на мастер-часови со врвни имиња како Туган Сокијев, Пабло Ерас-Касадо,Марин Алсоп… Таа е добитничка на Taki Award 2019 и на неколку диригентски стипендии, вклучувајќи David Effron Conducting Fellowship и Cabrillo Festival of Contemporary Music Fellowship.
Активно учествува во конципирање на програмата на Симфонискиот оркестар на Џакарта, со цел да ја запознае индонезиската публика со класични и со современи оркестарски дела. Таа е основач на Младинскиот христијански оркестар на Џакарта (2011). Родена е во музичко семејство, има кинеско потекло и уште од млада возраст ѝ се посветува на музиката и верува во нејзината моќ на поврзување на заедниците.
Ендру фон Ојен е меѓународно признат пијанист, познат по својата извонредна техника и елегантна изведба. Дебитирал со Филхармонијата на Лос Анџелес на 16-годишна возраст, а од тогаш настапувал како солист со водечки оркестри низ светот, вклучувајќи ги и Филаделфија оркестарот, Симфонискиот оркестар на Лос Анџелес, Берлинскиот симфониски оркестар, Прашката филхармонија, Марински оркестарот, Би-би-си симфонискиот оркестар, Симфонискиот оркестар на Токио, Симфонискиот оркестар на Сингапур и многу други.
Настапувал во најпрестижните концертни сали како Вигмор Хол и Барбикан Хол во Лондон, Линколн Центар во Њујорк, Кенеди Центар во Вашингтон, Симфониската сала во Бостон, Театарот Тони Хол во Лос Анџелес, Театарот Хербст во Сан Франциско, Тонхале во Цирих, Ројал Опера во Версај, Театро Олимпико во Рим…
Фон Ојен издава албуми за Warner Classics, вклучувајќи ги „Bach-Beethoven“ (2021) и „Angels & Demons“ (2024), кои веднаш достигнаа високи места на платформите за стриминг. Неговите снимки опфаќаат репертоар од Бах и Бетовен, до Дебиси, Равел, Лист, Сен-Санс и Месијан.
Роден во САД, со германско и холандско потекло, започнал да учи пијано на петгодишна возраст, а на десет години дебитирал со оркестар. Дипломирал на Колумбија Универзитетот и на Џулијард школата, каде што негови наставници биле Херберт Стесин и Џером Ловентал, а работел и со Алфред Брендел и Леон Флајшер. Добитник е на Gilmore Young Artist Award (1999) и на Првата награда на Léni Fé Bland Foundation National Piano Competition (2001). Денес живее во Лос Анџелес и во Париз, и поседува американско и француско државјанство.
Култура
Балканскиот рис доаѓа во Скопје: Патувачката фотоизложба на Македонското еколошко друштво се отвора во Лабораториум
По седум посетени места низ Македонија, Патувачката изложба посветена на балканскиот рис ќе биде отворена за скопската јавност во четврток (5 март) во културниот простор „Лабораториум“ во Скопје, со почеток во 19 часот, во организација на Македонското еколошко друштво (МЕД).
Осмислена со цел да се доближи балканскиот рис до окото на љубопитните граѓани и со тоа да се подигне свеста за важноста од зачувување на оваа кревка популација, изложбата донесува дел од најефектните „уловени“ кадри, од кои повеќето се направени со фотозамки, метод што МЕД го користи на терен веќе 18 години. Истовремено, избраните дваесетина фотографии ја доловуваат и теренската работа на МЕД кое цели две децении работи на зачувување на овој подвид преку регионалната Програма за закрепнување на балканскиот рис (Balkan Lynx Recovery Programme).
Низ годините, благодарение на оваа програма, МЕД успеа да ја процени популацијата на балканскиот рис на македонска територија, да ги збогати сознанијата за неговиот природен опсег, движењето и исхраната преку ГПС-следење и да изгради доверба и партнерства со властите, ловџиите, шумарите и ловочуварите чија улога е подеднакво важна за заштитата на рисот. Програмата придонесе и за вметнување на балканскиот рис во меѓународни спогодби со што се зајакнаа заложбите за прекугранична заштита, како и за прогласување на нови заштитени подрачја во регионот, вклучително и на Шар Планина која е од суштинска важност за опстанокот на рисот кај нас.
Досега, токму во рамките на регионалната Програма, оваа изложба беше поставена во повеќе градови и региони низ Македонија, вклучувајќи ги и националните паркови „Маврово“, „Пелистер“, „Галичица“ и „Шар Планина“. Покрај тоа што им нуди можност на посетителите да му се воодушевуваат на ова прекрасно животно и да научат повеќе за неговите навики и живеалишта, изложбата отвора и простор за разговор во врска со состојбата и планираните мерки за заштита на балканскиот рис, кој иако е наш национален симбол, и натаму е критично загрозено животно во регионот, со помалку од 50 возрасни единки во природата.
Изложбата е наменета за сите возрасти, а во Скопје ќе биде отворена до 5 април.

