Култура
Завршија деновите на македонска култура во Естонија
Со спектакуларен настап на Ансамблот за народни игри и песни „Танец“ во реномираната концертна сала „Нокиа“ во Талин, европската престолнина на културата за 2011 година, синоќа завршија “Деновите на македонската култура“ во оваа балтичка земја.
Со спектакуларен настап на Ансамблот за народни игри и песни „Танец“ во реномираната концертна сала „Нокиа“ во Талин, европската престолнина на културата за 2011 година, како и со концерт на Кирил Џајковски и неговиот бенд во клубот „Балоу“ синоќа завршија “Деновите на македонската култура“ во оваа балтичка земја.
Во мноштвото културни настани кои се случуваат во Талин, Ансамблот за народни игри и песни „Танец“ синоќа целосно го привлече вниманието на естонската јавност. Во распродадената сала, пред повеќе од 2000 присутни граѓани на Талин, претставници на дипломатскиот кор, поранешниот претседател на Естонија Арнолд Рутел, познати уметници и интелектуалци на Естонија и други високи гости, македонскиот амбасадор на културата беше испратен со овации и бурен аплауз. Пред публиката „Танец“ ги понуди сценските адаптации на „Тешкото“, „Седенка“, „Малешевка“, „Беломорски“ и „Драчевка“, а преку изведбата на македонските ора го пренесе најубавото, исконското, непроценливото македонско фолклорно богатство кое претставува идентитет и историја на македонскиот народ.
Пред почетокот на концертот, министерката за култура Елизабета Канческа-Милевска во своето обраќање истакна дека оваа ноќ Естонија на Балтикот и Македонија на Балканот градат еден симболичен мост на нивните идентитети, на нивните многу слични историски и духовни мемории во трезорот на европската култура.
„И Естонија и Македонија се млади држави со вековни култури. Првите записи на естонски јазик биле пронајдени во 13-тиот век во Зборникот на топоними, а македонските ракописи од Свети Климентовата школа во Охрид создавани помеѓу 10-13 век се населувале во голем број европски метрополи допирајќи до балтичките свети места и манастири. Затоа денешната поврзаност на естонската и македонската култура значи ренесанса на нашите две нации“, додаде Канческа-Милевска заблагодарувајќи им се на домаќините, министерот за култура. Реин Ланг, заменик претседателот на Собранието на Република Естонија Лајн Рандјарв и претседателот на групата за соработка помеѓу Република Македонија и Република Естонија во естонскиот парламент, Маргус Хансон, како и на амбасадорот Ненад Колев кој со голем ентузијазам ги помагаше сите сегменти од оваа комплексна манифестација.
Во комплексот „Нокиа“ пред концерот на „Танец“ претходеше и изложбата насловена „Ин ситу“ на Музејот на современата уметност која претстави дела на реномирани македонски ликовни автори кои веќе го освојуваат и европскиот културен простор.
Манифестацијата беше заокружена со концертот на Кирил Џајковски со неговиот бенд, чиј настап беше проследен со особено внимание од младата популација. Вниманието на естонската јавност го испровоцира и претставувањето на изложбата на народни носии и везови на Музејот на Македонија која беше поставена во Националната библиотека на Естонија.
Министерката за култура за време на престојот во Естонија, во текот на вчерашниот ден во Талин оствари посета на повеќе институции, а остари средба со директорите на установите , како Музејот на уметноста (КУМУ) кој во 2008 година беше прогласен за најдобар европски музеј, Националната библиотека и Куклениот младински театар и музеј (НУКУ). Претходно министерката за култура оствари и билатерална средба со естонскиот министер за култура Реин Ланг со кој се договорија за интензивирање на соработка во областа на културата меѓу Република Македонија и Естонија.
Имајќи во предвид дека во Естонија многу малку се знае за македонската култура, претставување на содржините на „Деновите на македонската култура“ помина исклучително успешно, а естонската публика и сите посетители на Талин како годинашна европска престолнина на културата имаа можност да се запознаат со дел од сегментите на македонската култура.
Презентацијата на македонската култура преку вакви комплексни меѓународни претставувања, по реализацијата на манифестациите „Денови на македонската култура“ во Русија и Естонија, во следниот период продолжува во Кина, каде од 15 до 19 ноември ќе се одржи манифестацијата „Македонскиот фолклор во Кина“. /крај/со/
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

