Култура
Перформансот „Марионет“ на Ели Чочова во ЦК Креаактив
Во Центарот за култура „Креактив“ во Скопшје во 20.30 часот ќе биде изведен перформансот на Ели Чочова на насловен како „Марионет“, во кој покрај самата уметница учествуваат и Наташа Гелева, Марија Смилевска, Билјана Секуловска, Ана Пандевска, Марија Стојческа и Ели Василевска.
Во Центарот за култура „Креактив“ во Скопшје во 20.30 часот ќе биде изведен перформансот на Ели Чочова на насловен како „Марионет“, во кој покрај самата уметница учествуваат и Наташа Гелева, Марија Смилевска, Билјана Секуловска, Ана Пандевска, Марија Стојческа и Ели Василевска. Со перформансот „Марионети“ на македонската уметница Ели Чочова, публиката всушност се сретнува со една несекојдневна визуелна и аудитивна инсталација на „живи објекти“ во просторот: седум девојки – кукли, кои не само што се облечени во несекојдневни модели, туку и се однесуваат според принципите кои тие парчиња текстил им ги налагаат.Во рамките на овој перформанс, време-просторот е условен од замислени трендови, кои уметницата ги поставува во сооднос со својата проекција на реалноста во еден конечен тек на иднината. Ваквиот специфичен дискурс, кој реалноста ја заменува со иреалност, рационалноста со ирацоналност, а возможното и општествено подобното се заменети со невозможно, говори истовремено за две значења. Првото ја подражава неупотребливоста на уметничкото дело, наменето само за публиката и нејзиното надворешно-сетилно уживање во него, а втората ја конотира безидејноста на новите генерации, подложни да имитираат и прифаќаат секакви трендови (дури и баналните и неудобните!) само за да бидат дел истите.Овие шест модели на интересни и забавни, но истовремено и неудобни и нефункционални парчиња гардероба, составени од двобојни материјали со геометриски принтови, во замислата на авторката функционираат во некоја паралелна димензија на општо-прифатеното. Тие тежнеат да воспостават сопствени трендови и тоа не само трендови за носење, туку и онакви кои го условуваат движењето на личноста, а оттаму и движењето на мислата, креацијата и идејата на таа личност. Тие движења се лесни за имитација и погодни за интерпретација од страна на секој, што визуелно е прикажано преку видео-проекција на уметницата, која пред публиката ги прикажува таквите имитирања и занесеноста во нив. Со други зборови, трендовите и насоките за нивно употребување во овој перформанс доаѓаат со визуелно „упатство за употреба“, демонстрирано од самата нивна креаторка. На едно подлабоко ниво, сепак, таа замислена псевдо-реалност бескомпромисно претставена пред публиката, зборува за навидум „слободниот избор“ на личноста, а кој всушност е општествено наметнат, без разлика дали се работи за обична мода на облекување, или пак размислување, а секако и многу посериозните општествени видови на (тоа што современата култура сака да го нарекува) сопствен избор на личноста.Ели Чочова со прикажаните видеа (поточно, видео-туторијал, како најсовремена форма на само-обучување и стекнување на нови знаења, најчесто преку интернет), модели и нивната шминка, ја разоткрива структурата на својата идеја која влече длабок корен од сопствената футуристичка замисла за она што би било видено на улиците во еден сосема поинаков, а сепак толку сличен на сегашноста, универзум. Неподвижноста е „новата“ подвижност, кратките и отсечни движења сведочат како симбол воедно и предупредување, за она во кое што би можело да се престори општествената послушност и подобност на имитација. Со овој перформанс, авторката не само што ги демонстрира своите размислувања за сосем возможната иднина на следењето на ирационалните трендови (кои се присутни и во сегашноста, а биле овде и во минатото), туку ги илустрира и ограниченостите кои истите тие ирационални и слепи следења на трендовите во иднината би ги проектирале врз свеста на секој што ќе тргне по нив. Така, со едноставниот метод на „претерување“ во перформативната уметност, уметницата истовремено приложува и визуелно уживање за публиката, но и своевидно предупредување за тоа каде би можело да води едно „слепо“ и пасивно следење на секој општествено наложен тренд/крај/ев/мф
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

