Култура
Словенија и Македонија ќе соработуваат на културен план
Словенечкиот министер за култура, Жига Турк упати покана до министерката за култура Елизабета Кначеска Милевска за присутво на конференцијата на Советот на министри на ЈИЕ во април следната година која ќе биде во духот на 1.150 години од започнувањето на ширењето на мисијата на светите словенски бра
На сребата меѓу министрите, во рамки на еднодневната посета на Словенија, Турк ја покани Канческа Милевска на министерската конференција на Форумот на словенски култури, настани од исклучително значење за двете земји.
На средбата двајцата министри изразија задоволство од досегашните односи меѓу двете земји кои се базираат на долгогодишна конструктивна соработка и заемна поддршка, како на билатерален. така и на мултилатерален план.
„Министерот за култура на Словенија на средбата потенцираше дека Словенија го следи напредокот на Република Македонија во процесот на интеграција во Европската унија и изрази подготвеност да помогне во евроинтегративните процеси на нашата земја“, соопштија од министерството за култура.
Канческа -Милевска на средбата изрази благодарност и за ангажманот околу организирањето на „Деновите на македонската култура“ во рамки на манифестацијата „Марибор, европска престолнина на културата 2012“.
Воедно упати покана до министерот Турк да ја посети Македонија и да ги види сите инвестиции и сите инфраструктурни објекти од областа на културата кои се од големо значење за Република Македонија и важен чекор во остварувањето на културата.
Министерката за култура Елизабета Канческа-Милевска ја посети и Националната универзитетска библиотека каде што оствари средба со директорката на библиотеката, Матеја Комел Сној на која разговараа за идната соработка меѓу инстутуциите од двете земји во областа на библиотечната дејност.
„На огромно задоволство, на министерката Канческа -Милевска и’ беа презентирани значајни историски ракописи кои се чуваат во трезорите на библиотеката, меѓу кои се и ракописите од 12 и 13 век: Кодексот од 12 век и Македонски посен триод од 13 век, како и писма и кораспонденција со нашите писатели Чашуле, Матеја Матевски и Гане Тодоровски“, соопштија од минстерството.
Канческа-Милевска на средбата ги презентирала проектите од областа на книжевноста кои се реализираат во Македонија, со акцент на дигитализација на културното наследство.
Директорката на библиотеката Матеја Комел Сној изрази желба за поголемо присуство на експерти од Македонија на стручните конференции за архивирање и конзервација на книжевното наследство. На средбата стана збор и околу искуствата на Словенија, во поглед на работата на Центарот за книга кој во оваа земја функционира веќе 3 години и е задолжен за меѓународна промоција и субвенција на словенечкото книжевно творештво. Беа разменети и мислења и искуства во насока на плановите за формирање таков центар во Македонија.
Министерката за култура оствари средба и со Андреа Рихтер, претседател на Форумот на словенски култури. На средбата, освен за актуелните проекти кои Министерството за култура ги има како членка на Форумот. Воедно, беа разменети мислења за одбележување на 10 годишниот јубилеј од постоењето на Форумот на словенски култури во 2014 година..
Во Марибор министерката Елизабета Канческа-Милевска ќе оствари средба со директорката на манифестацијата Марибор-европска престолнина на културата, и ќе ги посети локациите каде настапуваа македонските уметници, за кои имаше голем интерес од страна на јавноста. Канческа-Милевска вечерва ќе присуствува на изведбата на претставата „Хамлет“на Драмскиот театар, со што се заокружуваат Деновите на македонската култура во Марибор.крај/со/бб
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

