Култура
Избор на највпечатливите културни настани во 2009
Годинава културата беше репрезентативна и на светско ниво застапена во сите жанрови, но според интересот на македонската културна и поширока јавност и според меѓународната репутација, доминираа гостувањата на светски музички легенди
Годинава културата беше репрезентативна и на светско ниво застапена во сите жанрови, но според интересот на македонската културна и поширока јавност и според меѓународната репутација, доминираа гостувањата на светски музички легенди: Енио Мориконе, Карлос Сантана, Пети Смит, ZZ Top со солистички концерти но и на Џулиет Луис, Guano apes, Elemental, Hladno pivo, Moonspel на Бум Таксират Фестивалот ја одушевија публиката.
За одбележување во 2009 г. од домашната културна сцена е извонредно плодната година на актерот Никола Ристановски. Десетте награди освоени во странство за неговата улога во претставата „Дервишот и смртта“ на Белградско народно позориште го вбројуваат во редот на најуспешните поединци во областа на културата во 2009-та.
Спотот за Милчо Манчевски „Македонија вечна“, по првичните обвинувања за плагијаторство, беше награден на повеќе светски фестивали.
За жал, Македонија годинава го загуби доајенот на македонската литература, еден од основоположниците на македонската книжевност, меѓу основачите на Радио Скопје…., Коле Чашуле кој почина на 88-годишна возраст во Скопје.
Јануари 2009:
Промовирана e едицијата „130 тома македонска книжевност“ во МАНУ.
Романот на Гоце Смилевски „Разговор со Спиноза“ е меѓу деветте најдобри прозни дела преведени во Србија.
Февруари 2009:
Лабина Митевска е избрана за директор на фестивалот на филмска камера „Браќа Манаки“, по што фестивалот си го врати стариот сјај .
Наградата „Петре Прличко“ му е доделена на актерот Петар Мирчевски.
Изложба на фотографии на фоторепортерот Марко Георгиев во галеријата Мала Станица на која присуствуваа околу 2500посетители.
Март 2009:
Македонскиот народен театар прв пат ја додели наградата „АМФИ“ на актерот Александар Микиќ.
Април 2009:
Најпознатиот пијанист Ричард Клајдерман одржа спектакуларен концерт во Метрополис Арената во Скопје во своето прво гостување во Македонија.
Поставена е изложба на животот и делото на Чарлс Дарвин во просториите на Природонаучниот музеј во Скопје по повод 200 години од враќањето на Дарвин и 150 години од излегување на неговото дело „Потеклото на видовите“.
Мај 2009 година:
Изложба од 94 праисториски фигури од Македонија под името „Праисториски дами“ се претставени во Подгорица.
Концерт на македонскиот виртуоз на пијано Симон Трпчески и прво гостување на театарот Бољшој во Метрополис Арената во Скопје.
Никола Ристановски ја освои наградата за најдобра театарска улога за претставата „Дервишот и смртта“ на фестивалот Јоакимфест“ во Крагуевац.
Јуни 2009 година:
Со операта „Плаштот“ од Џакомо Пучини е отворено јубилејното 30-то издание на Скопско лето“.
Спотот на Манчевски „Македонија вечна“ е прогласен за најдобар туристички спот во Плок, Полска.
Режисерот Александар Поповски ја доби наградата за најдобра режија на „Стеријно позорје“ во Нови Сад за претставата „Кандид или оптимизам“.Јули 2009:
Спектакуларен концерт на Карлос Сантана во Скопје, на кој присуствуваа 18.000 посетители. Сантана заедно со својот бенд ги отсвире своите најголеми хитови.
Откриено е непроценливо археолошко богатство од златен накит, во 17 гробници од 5 век п.н.е. во Охрид. Гробниците датираат од македонско- хеленистичкиот период, од кога и потекнува и златната маска која беше откриена во 2002 година.Во концерт на познатиот композитор на филмска Музика Енио Мориконе свечено беше отворено „Охридско лето“. На отварањето присуствуваше македонскиот политички врв а почесен говор одржа претседателот на република Македонија Ѓорѓе Иванов.
Август 2009:
Промовирана првата македонска интернет страница за археолошки ископувања од страна на Паско Кузман а поддржана од Министерството за култура. На интернет страницата се презентираат сите нови но и досегашни откриени археолошки артефакти на тлото на Македонија.
Септември 2009:
Меѓународниот фестивал на филмска камера „Браќа Манаки“ свечено беше отворен во присуството на гостите: шпанската актерка Викторија Абрил, српскиот режисер Слободан Шијан, кинематографот Питер Шуситски и снимателот Јуриј Клименко.За најуспешно актерско остварување на 17-от меѓународен фестивал на камерен театар „Ристо Шишков“ е прогласена актерката Ирена Ристиќ .
На 88 годишна возраст во Скопје почина писателот и доајен на македонската литература Коле Чашуле. Негови најпознати дела се: „Вител“, „Црнила“ и „Вејка на ветрот“.
Октомври 2009:
Златната камера 300 од „Браќа Манаки“ и припадна на кинематографката Наташа Брејер за филмот „Млеко од тага“, а наградата за животно дело му беше доделена на полскиот кинематограф Питер Сушитски.
Во Музејот на современа уметност е отворена изложба на 100 литографии од циклусот „Божествена комедија“ на надрелистот Салвадор Дали. Изложбата привлече огромен интерес кај македонската публика.
Концерт на рок групата ЗиЗиТоп во салата „Борис Трајковски“ на кој присуствуваа над 5000 фанови на американската група од крајот на 80 години. На концертот ЗиЗи Топ ги потсетија фановите на своите најголеми хитови како „Give me all your loving“ и „Legs“
Излезе од печат првата македонска енциклопедија, која предизвика бурни реакции од страна на албанската политичка и интелектуална елита. Енциклопедијата беше повлечена од јавноста, но засега не е решен нејзиниот статус.
Ноември 2009:
Народниот театар од Битола одбележа 65 години постоење, а по само неколку дена најави штрајк. На барање на вработените во битолскиот театар оставка поднесе директорот Сашо Огненовски.
Македонскиот актер Никола Ристановски ја доби наградата „Раша Плаовиќ“ за улогата во претставата „Дервишот и смртта„ во Белградско народно позориште.
Декември 2009:
На овогодишното издание од Бум Таксират фестивалот гостуваа: Guano Apes, Juliette Lewis, Hladno Pivo, Elemental, Moonspel, и македонскиот ди џеј Кирил Џајковски. Таксират Бум Фестивалот во Метрополис Арената го посетија повеќе од 8000 обожаватели.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
По премиерата на Канскиот фестивал, филмот „ЛОЈНС“ официјално селектиран на Berlin Critics’ Week 2026
Краткометражниот игран филм „ЛОЈНС“, во режија на Доријан Жесперс, а во копродукција на Веда Филм од Скопје, е официјално селектиран за учество во програмата на Berlin Critics’ Week 2026, која ќе се одржи од 9 до 17 февруари 2026 година во Берлин.
Филмската програма на фестивалот започнува во вторник, 10 февруари, во киното Hackesche Höfe Kino. Berlin Critics’ Week е независнo курирана платформа која се прикажува паралелено со Берлинале и презентира значајни филмски остварувања од тековната фестивалска сезона како важен простор за критички дијалог и најновите и најхрабрите авторски филмови.
Во својата официјална најава, фестивалот го истакнува следново за филмот и режисерот:
„Доријан Жесперс се чини дека не ги смета за свети ниту судските драми, ниту соновните секвенци. Во својот краток филм ”ЛОЈНС”, тој избира безвременска судница како сцена за кафкијанска фарса и со голем ентузијазам продолжува да крши безброј правила на наративното кино. Младиот режисер е главна тема на разговор уште од неговиот наградуван дипломски филм ‘Sun Dog’, и ние со нетрпение очекуваме да слушнеме што има да каже за својот нов филм.”
Култура
Прилепскиот џез фестивал не доби финансиска поддршка од Министерството за култура, организаторите бараат објаснување
Здружението за субкултура ПП ЏЕЗ ФЕСТИВАЛ ПРИЛЕП, организатор на фестивалот „Прилеп Џез викенд“ (Prilep Jazz Weekend), ја информира јавноста дека Министерство за култура одлучило да не го поддржи фестивалот во годината кога требаше да се одржи неговото 15-то, јубилејно издание.
Од здружението наведуваат дека по 14 години континуирана институционална поддршка, ваквата одлука не може и не смее да се третира како изолиран случај. Според нив, Prilep Jazz Weekend не е експериментален или привремен проект, туку фестивал со историја, публика, јасна програмска визија и препознатлив културен идентитет, кој повеќе од една деценија ја гради културната сцена во Прилеп и пошироко.
Во соопштението се поставуваат низа прашања до надлежните институции, меѓу кои дали културната политика на државата оди кон централизација и маргинализација на културните настани во помалите градови, дали континуитетот, квалитетот и публиката сè уште се релевантни критериуми при распределбата на јавни средства, како и дали комисиите што одлучуваат се навистина независни и стручни.
Од здружението оценуваат дека со вакви одлуки културата надвор од главниот град не се развива, туку, како што наведуваат, „се гаси тивко, без објаснување и без одговорност“. Тие додаваат дека ова не е само удар врз еден фестивал, туку порака до културните работници во внатрешноста дека нивниот долгогодишен труд и резултати лесно може да бидат игнорирани.
Во соопштението се нагласува дека Prilep Jazz Weekend ќе продолжи да постои благодарение на публиката, идејата и упорноста, но дека јавноста има право да знае зошто институциите се откажуваат од докажани културни вредности, особено оние што доаѓаат надвор од центарот.
Од Здружението бараат транспарентност, образложение и одговорност, порачувајќи дека културата не смее да биде жртва на молк, бирократија и селективна поддршка, туку право што мора да биде достапно насекаде.
Култура
„Ѕвездено арпежо“ со врвната харфистка Анлин Ленартс
Овој четврток со почеток во 20 часот оркестарот на Македонска филхармонија ќе одржи концерт насловен „Ѕвездено арпежо“ на кој како солистка ќе настапи Анлин Ленартс, водечка харфистка од Белгија, која во моментов работи во оркестарот на престижната Виенска филхармонија. Диригент е маестро Конрад ван Алфен од Холандија. На програмата се „Горе и долу – три слики од Книга на промени“ од македонскиот композитор Владимир Николов, Концертот за харфа и оркестар „Аранхуез“ од Хоакин Родриго и Симфонијата бр.5 од Лудвиг ван Бетовен.
Белгиската харфистка Анлин Ленартс е една од водечките солистки на својот инструмент. Во декември 2010 година е именувана за прва харфа на Виенската филхармонија. Како солистка настапувала со бројни реномирани оркестри, меѓу кои Симфонискиот оркестар на Баварското радио, оркестарот „Моцартеум“, Брукнеровиот оркестар од Линц, Бриселската филхармонија и Националниот оркестар на Белгија. Своето солистичко деби го имала во престижни сали како Вигмор во Лондон, Карнеги хол во Њујорк, Берлинската филхармонија…, како и на престижни фестивали. Нејзините настапи се снимени од BBC Radio 3, Radio France Musique и Deutschlandfunk. Анлин има освоено 23 награди на меѓународни натпревари за харфа, меѓу кои првата награда на Grand Prix International Lily Laskine (2005) и Награда на публиката на ARD International Music Competition во Минхен. Таа има снимено повеќе албуми за Warner Classics, вклучувајќи и издание со дела од Нино Рота, кое во 2019 година ја доби наградата Opus Klassik. Истата година ја доби и наградата „Почести на фламанската заедница“ од Владата на Фландрија. Анлин Ленартс студирала во Брисел и во Париз, а магистерската диплома по харфа ја стекнала со највисоки одлични оценки. Денес таа предава на Универзитетот во Мастрихт и е член на наставниот кадар на Aspen Music Festival (САД).
Конрад ван Алфен е инспиративен диригент кој ги прави нештата да се случуваат, ќе напише критиката за холандскиот маестро. Етаблираниот холандски/ јужноафрикански диригент Конрад ван Алфен се стекнал со својата популарност и кај оркестрите и кај публиката благодарение на посебниот начин на кој тој ги води пробите и изведбите. Маестро Ван Алфен е уметнички директор и шеф-диригент на Симфонискиот оркестар во Ротердам. Во изминатите 16 години го издигнал својот оркестар на ниво да биде интернационално признат оркестар и да стане домаќин на концертни серии во Ротердам, Хаг и Амстердам. Скорешните интенационални турнеи на оркестарот ги вклучуваат: Русија, Мексико, Бразил, Колумбија и Чиле. Од 2005 до 2009 година Конрад ван Алфен бил на позицијата шеф-диригент на Државниот симфониски оркестар „Сафонов“ во Русија, каде што се здобил со наградата за својот придонес во културата во Јужна Русија. Во моментот е уметнички директор на „Московското филхармониско здружение“ во чии рамки редовно диригира со оркестрите од Москва, во познатата сала „Чајковски“. Исто така, тој е гостин-диригент и со оркестрите на добро познатите културни центри во Новосибирск и Санкт Петербург. Во изминатите години бројни оркестри низ светот настапиле под диригентската палка на Ван Алфен, и тоа во: Холанија, Германија, Белгија, Италија, Швајцарија, Англија, Данска, Израел, Словенија, Србија, Бугарија, Романија, Полска, Јужна Африка, Кина и Мексико. Неодамна успешно дебитирал со Филхармонискиот оркестар од Брисел, со „Симфоникер“ во Бохум и со Симфонискиот оркестар „Светланов“ во Москва. Бројни солисти ја уживале неговата придружба, како што се: Даниел Хоуп, Жанин Јансен, Бенџамин Шмид, Куирин Виерсен, Роланд Браутигам, Албан Герхард, Симон Ламсма и Никита Борисо-Глебски. Низ изминатите години неговите соработки со Рускиот нацинален оркестар и солистот Михаил Плетнеев на фестивалите во Монтро и Мерано резултирале со неколку покани за соработка за турнеите во Кина и во Јужна Америка. Конрад ван Алфен е роден во 1963 година во Преторија. По завршувањето на своите музички студии на 26-годишна возраст, тој се преселил во Холандија и ја имал постојаната позиција на контрабасист во Радио-симфонискиот оркестар и на академијата „Бетовен“ во Антверпен, Белгија, паралелно студирајќи и диригирање под раководство на Ери Клас и Роберо Бензи.

