Култура
Државата не води грижа за родното место на Јустинијан, а даде 1.2 млн. евра за неговиот споменик
Археолошкиот локалитет „Tauresium“, родното место на византискиот император Јустинијан, се наоѓа на 20 километри од Скопје, во селото Таор, а е потполно запуштено,меѓутоа, од друга страна, во рамките на проектот „Скопје 2014“, на овој император му беше подигнат споменик на плоштадот во Скопје, во вредност од 1.200.000 евра.
Значењето на Јустинијан е огромно, а тој ја има направено првата кодификација на правото, па во рамки на проектот „Скопје 2014“ му беше оддадена посебна почест со тоа што беше подигнат споменик во негова чест на плоштадот „Македонија“ поради неговото значење во светската историја.Сепак, државата заборава на она што ја носи историската и културната вредност на фактот дека Јустинијан потекнува од селото Таор, а тоа е токму овој археолошки локалитет „Tauresium“.Доколку некој сака да го посети овој локалитет, ќе треба малку да побрза пред негрижата на државата комплетно да го уништи.Она што е најалармантно е фактот дека ископините се обраснати со трева, изложени на постојани атмосферски влијанија и оштетувања, теренот не е соодветно уреден и локалитетот полека но сигурно оди кон целосно уништување. Состојбата е ваква најмалку три години и нема ниту еден знак кој ќе даде и најмала надеж дека државата е подготвена да се грижи за зачувувањето на овој локалитет.Патот, ако воопшто може тоа да се нарече пат, со оглед на огромните дупки кои ги има, од селото до самиот локалитет е во очајна состојба. До некаде на патот има рабници и знаеме дека се движиме барем на некаков пат, но рабниците ги снемува кога се врти кон локалитетот. Натаму се продолжува по треви и запуштен терен.Исто така, никаде во селото, ниту на патот кон селото, нема патоказна табла или каква било табла која упатува на постоење на значаен археолошки локалитет. До пред некое време постоеше мала табличка на која пишуваше само „Tauresium“, без притоа да се дава какво и да е појаснување што всушност значи тоа Tauresium, но сега и таа мала табличка ја нема и многу е веројатно некој да помине низ селото и воопшто да не знае и да не го посети локалитетот.Лицемерно и срамно е од една страна да се вложуваат огромни средства за рекламни кампањи како „Истражи ја Македонија“ или „Мојата чудесна земја Македонија“, а истовремено на само 20 километри од Скопје да имаме ситуација во која археолошки локалитет значаен по својата историска и културна вредност е оставен да пропаѓа.Ако сме искрени во патриотските чувства и љубовта кон државата, ако сме искрени во нашата намера да се зачуваат сите културни посебности на Македонија и да ја афирмираме како земја која постоела многу одамна, мора да се преземе нешто и да се зачува тоа културно наследство за кое барем досега знаеме.На прашањето испратено до Министерството за култура од ден 09.10.2016, од загрижен граѓанин, до денес нема никаков одговор.Инаку, споменикот на Јустинијан, изработен во рамки на грандиозниот и контроверзен проект „Скопје 2014“ се наоѓа на десната страна од кејот на Вардар во близина на Камениот мост. Скуплтурата е изработена од бел мермер со висина од 5 метри. Поставена е на постамент изработен од бел мермер со висина од 3,50 метри. На постаментот има бронзени релјефи со површина од 10,50 квадратни метри. Автор на делото е Роза Павлеска, а изработувач е уметничката галерија Пиетро Базанти е Фиљо (Pietro Bazzanti & Figlio) и уметничката леарница Фердинандо Маринели (Ferdinando Marinelli) од Фиренца, Италија. Вреноста на нарачаната скулптура била 75.640.000 денари,односно нешто повеќе од милион евра./крај/мф
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

