Култура
Eкипата на „Медена земја“ тврди: На Атиџе ѝ обезбедивме дом, храна и лекови – здружението „Бекирлија“ и донациите ќе бидат затворени
Екипата на „Медена земја“ реагира по тврдењата што се појавија во јавноста дека Атиџе Муратова е заборавена од сите, без никаква помош. Со тоа, според нив, се осквернавени документаристите, протагонистите, успехот на филмот и неговата голема хуманистичка идеја.
„Документаристичкиот филмски кодекс советува дека филмските работници не треба да ги следат, да соработуваат, помагаат или на каков било начин да интервенираат во животот на протагонистите. И покрај оваа практика, ние одлучивме да им помогнеме затоа што целосно се соживеавме со нив, од почетокот на идејата до најзначајните успеси на филмските фестивали. Правилата ги прекршивме со добра намера и притоа ангажиравме тим од правни и социјални работници, кои нѐ советуваа како да ја реализираме помошта за Атиџе Муратова и семејството Сем.
За таа цел, го основавме здружението на граѓани „Бекирлија“ преку кое досега беа спроведени следните активности за помош на протагонистите: На Атиџе Муратова, по нејзина желба, ѝ беше купена куќа, која дополнително беше комплетно опремена (ентериер, бања, покуќнина, кревет, машини за домаќинство итн.) Обезбедени беа над сто пакети со храна и лекови и приватни лекарски прегледи. Секоја зима беа обезбедени дрва за огрев. Се погриживме и за нејзините патувањата на фестивалите во светот: Нион (Швајцарија), Сараево (БиХ), Aјвалик (Турција), Њујорк и Холивуд (САД), на кои, покрај билетите за превоз, беа обезбедени и сместување и личен асистент“, се вели во соопштението.
Во него од екипата додаваат дека на семејството Сем им е подарено возило; неколкупати се правеа интервенции во куќата, со цел да им се обезбедат услови за зима; купена е покуќнина, постојано им беа праќани лекови и големо количество храна, со што ова семејство би ги задоволило условите за прехранување на подолги периоди. Дополнително, беше обезбеден и компјутер за децата непречено да ја следат онлајн-наставата оваа учебна година.
„На отворената сметка за протагонистите собрани се средства, а меѓу другото, со свои издвоени средства учествуваше Владата, како и Советот на Град Скопје. Исто така, како дополнителен проблем се јави и социјалната помош, која протагонистите ја земаат редовно. Доколку им беа исплатени други средства, тогаш, по автоматизам, социјалната помош ќе им беше укината. Затоа, од институциите чекавме да биде изработен модел за месечно исплаќање конкретна сума, без да ја изгубат постојната социјалната помош. Со цел да не се доведува јавноста во заблуда на каков било начин, одлучивме сите досега собрани средства одеднаш да им бидат префрлени на протагонистите наместо да се најде правно решение тие да добиваат месечни надоместоци, а притоа да не биде загрозена социјалната помош што веќе ја примаат. Дополнително, здружението „Бекирлија“, како и страницата за донации, ќе бидат затворени“, се вели во соопштението.
Тие истакнуваат дека Атиџе Муратова за своето учество во документарниот филм има потпишано документ, со кој им дава право да го користат нејзиниот лик и дело во филм.
„Во документаристиката постои принцип да не им се плаќа хонорар на протагонистите, ниту да се интервенира во нивните животи. Но, ние, сочувствувајќи со нив, сепак одлучивме да им помогнеме. Горенаведените донации и активности се доказ дека тие не само што не беа заборавени од екипата туку, напротив, им беше дадена несебична помош. Екипата на филмот не заработила од милионските суми презентирани на некои медиуми. Тие пари завршуваат кај дистрибутерите, кои вложија финансии во кампањите за промоција на филмот. Всушност, кампањата за ‘Оскар’ чинеше повеќе од вкупната презентирана сума.
Македонија и светот се полни со силни приказни што заслужуваат да бидат документирани, а ние ќе продолжиме да создаваме со несмален интензитет и посветеност. Личности како нашите протагонисти има многу, но документаристи сме малкумина. Документарниот филм е медиумот што ние знаеме добро да го работиме и длабоко веруваме дека со следните проекти на кои работиме повторно ќе ги освоиме филмските фестивали. Нашата работа како промотори на културата продолжува. На крајот, би сакале длабоко и најсрдечно да им се заблагодариме на сите медиумски куќи што од почетокот соработуваат со нас и го поддржуваат филмот. Во меѓувреме, ‘Медена земја продолжува да реди интернационални успеси, признанија и пофалби во светските медиуми, меѓу кои е и репортажата на ‘Њујорк тајмс’ направена со екипата на филмот и Атиџе во Бекирлија“, се вели во соопштението.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Изложба „Графички белешки“ од Иво Пецов во Македонскиот културно-информативен центар во Софија
На 17 февруари 2026 година (вторник), со почеток во 18:30 часот, во галеријата на Македонскиот културно-информативен центар во Софија свечено ќе биде отворена изложбата „Графички белешки“ од македонскиот ликовен уметник Иво Пецов. Оваа изложба на Пецов пред софиската публика, претставува заокружен циклус на графички дела што биле создавани во континуитет во изминатите пет години.
Изложбата опфаќа дваесет графики, кои претставуваат внимателно селектиран пресек од неговото најново творештво. Делата веќе биле претставени на бројни групни изложби и меѓународни конкурси во повеќе европски и светски земји, каде што биле високо оценети од стручната јавност, но и препознаени од љубителите на класичната графика како дела со изразена авторска ракописност и концептуална продлабоченост.
Сите графики се реализирани во техниката сува игла (drypoint) – една од најсуптилните и најпредизвикувачки техники во класичната графика. Оваа техника подразбира рачно, механичко врежување на цртежот со игла директно врз метална плоча – матрица. За разлика од други графички постапки, кај сувата игла линијата се создава непосредно, без посредни хемиски процеси, со што се задржува автентичната енергија на ракописот. По врежувањето, авторот внимателно ја распоредува бојата врз матрицата, а потоа, со традиционална рачна преса, своерачно го доведува делото до неговата отпечатена форма.
Овој сложен и физички интензивен процес не дозволува големи тиражи. Со секое печатење матрицата постепено се менува, а линијата ја губи својата првобитна острина. Токму затоа бројот на оригинални отпечатоци од едно дело е мал – во случајов најчесто не повеќе од четири примероци. Оваа ограниченост не е само техничка нужност, туку и суштински дел од поетиката на авторот: секое дело е ретко, единствено и носи трага од непосредниот творечки чин.
„Графички белешки“ може да се чита како визуелен дневник, како интимна мапа на мисли, реакции и духовни состојби. Во овие дела се преплетуваат две сфери – надворешниот свет, исполнет со современи општествени и цивилизациски предизвици, и внатрешниот свет на авторот, каде што тие искуства се преобликуваат во симболи, метафори и знаци. Пецов не нуди директни наративи; напротив, неговите композиции се слоевити, отворени и асоцијативни, оставајќи простор за лична интерпретација.
За сопствениот творечки пристап, авторот истакнува:
„Се стремам да создавам дела чие значење не се открива на прв поглед. Она што се гледа е само предворје на неизразливото. Преку ликовните елементи настојувам да го насочам вниманието кон невидливото – кон просторот зад формата. Целта на моите графики е да ги сопнат и разложат концептите на рационалното. Во моментот кога мисловните структури ќе почнат да се распаѓаат, свеста може да се отвори кон една поширока, сèсодржлива перспектива. Овој пристап тежнее кон тишина и празнина што ја апсорбираат појавната реалност и ја преобразуваат. Делата содржат и текстуални белешки, кои не се објаснување, туку дополнителен слој на значење – тие комуницираат со формите и симболите, создавајќи единствено, заокружено искуство.“
Текстуалните интервенции во графиките не функционираат како наративен водич, туку како ехо на визуелното. Тие ја продлабочуваат комуникацијата со гледачот и ја нагласуваат поетската димензија на делото, каде што зборот и линијата заемно се надополнуваат.
Иво Пецов е роден во 1980 година во Кочани, Република Македонија. Средното уметничко образование го завршува во Скопје, на отсекот „Графика“, по што студиите ги продолжува на Националната ликовна академија во Софија, каде што дипломира и магистрира на насоката „Графика“ во 2005 година. Во 2010 година, на истата академија, на катедрата „Ѕидно сликарство“, го стекнува научно-образовниот степен доктор.
Во текот на својата кариера реализирал дваесет самостојни изложби во Македонија, Бугарија, Романија, Португалија и Германија. Активен е учесник на бројни меѓународни групни изложби во Македонија, Бугарија, Романија, Чешка, Португалија, Шпанија, Италија и Индија. За својата ликовна дејност добитник е на повеќе награди и признанија, а неговото присуство на меѓународни ликовни колонии сведочи за континуирана творечка активност и професионална афирмација.
Со изложбата „Графички белешки“, Иво Пецов ја потврдува својата доследност кон класичната графичка традиција, но и својата отвореност кон современата духовна и концептуална проблематика. Оваа изложба претставува можност публиката да се соочи со дела што не нудат брзи одговори, туку повикуваат на созерцание, тишина и внатрешен дијалог.
Култура
Која беше Ленче Делова – актерката од „Чук-чук, Стојанче“ и „Во светот на бајките“ со која растеа генерации
За многумина, таа беше дел од најубавите спомени – насмевката и гласот што нè пречекуваа во „Чук-чук, Стојанче“ и нè водеа „Во светот на бајките“. Но зад тие телевизиски моменти стоеше богата и посветена театарска кариера. Којa беше Ленче Делова – актерката со која пораснаа генерации?
Ленче Деловa почина вчера на 15-ти февруари.
Родена на 15 јуни 1948 година во Скопје, Делова својата актерска кариера ја започнала на само 16 години во Драмскиот младинско-детски театар, денешен Драмски театар – Скопје. Од 1970 година станува редовна членка на ансамблот, останувајќи му верна на театарот сè до пензионирањето во 2013 година.
Во текот на својата богата кариера освои бројни признанија, меѓу кои и наградата за животно дело „Војдан Чернодрински“ во 2006 година, како и престижната награда „13 Октомври“ за улогата на Офелија во претставата „Хамлет“ во 1978 година.
Нејзиниот сценски опус е обемен и разновиден. Публиката ќе ја памети по улогите во претставите „Дундо Марое“, „Ништо“, „Егор Буличов и другите“, „Хамлет“, „Рибарски караници“, „Солунски патрдии“, „Виктор или деца на власт“, „Ивона, кнегиња бургундска“, „Игранка во времето на Лунаса“ и „Ни ќар, ни зијан“.
Но за многумина, Ленче Делова беше најпрво – ликот од детските телевизиски серии со кои растеа цели генерации. „Ајде да се дружиме“, „Чук-чук, Стојанче“, „Во светот на бајките“, „Македонски народни приказни, како и ТВ-драмите „Илинка“, „Илинден“ и „Од денес за утре“, се само дел од остварувањата што ја направија блиска и сакана во домовите низ Македонија.
Со својот специфичен и автентичен сценски сензибилитет, Делова остави траен белег и во ТВ-драмите, радио драмите, сериите. Нејзиниот лик останува дел од колективната меморија – како топол глас, како мајчинска фигура, како присуство што нè учеше на емпатија и игра.
Илустрација: Горан Марковски (Фб страна: Ѓорѓи Колозов)
Култура
Љубов, серенади и поезија во срцето на Дебар Маало
Општина Центар и годинава е домаќин и покровител на традиционалната манифестација „Дебармаалски средби и серенади“, која се одржува по повод празникот на виното и љубовта, во организација на здружението „Гороцвет“ и Здружението на пензионерите од Општина Центар.
Манифестацијата почна кај познатата кафеана „Кај Жабарот“, каде што градоначалникот Горан Герасимовски, заедно со познатиот уметник Живко Поповски-Цветин и присутните граѓани, симболично закрои лозово гранче и испрати порака за љубов и мир.
„Центар ќе продолжи да ја поддржува оваа прекрасна традиција, која нè враќа во старите убави времиња на серенади, поезија и романтика. Дебар Маало и денес е место каде што се негуваат дружењата, уметноста и културата. Наша обврска е да ги чуваме овие вредности и да ги пренесуваме на идните генерации“, рече Герасимовски.
Програмата продолжи со поетски рецитал, староградска музика и прошетка низ дебармаалските улички и ресторани. Со поддршката на ваквите културни настани, Општина Центар ја потврдува својата посветеност на зачувување на традицијата, културното наследство и автентичниот боемски дух на Дебар Маало.

