Во врска со актуелната тема во јавноста за научна студија за мозочни примероци меѓу Институтот за судска медицина и МАНУ, потенцираме дека Министерството за здравство нема директни надлежности во спроведувањето на научно-истражувачката дејност, истакнуваат од таму.

„Од Медицинскиот факултет сме информирани дека научно-истражувачката работа која е поврзана со биолошки материјал кој во себе содржи генетски карактеристики е предмет на ригорозно нормативно регулирање, како што е Закон за научно истражувачка дејност, Правилник за клинички испитување, Упатство за начинот на постапување при трансфер и транспорт на биолошки материјали, како и начинот на пакување и обележување биолошки материјали.

Дополнително потенцираме дека во посочениот временски период законската обврска за чување на оваа документација била 15 години, а од 2018 наваму законската обврска за чување на документацијата е 25 години.

Постапката за транспорт на ткива во тој временски период се состоела од: Информирана согласност на семејството, по што следувала одлука од Етичка комисија за истражување кај луѓе, за постапката да продолжи со дозвола за извоз на ткива од тогашно Биро за лекови, во кое прецизно се наведува дека ткивото е за научноистражувачка дејност и за кои цели се користи материјалот.

Дополнително појаснуваме дека кога се работи за извоз на биолошки материјал, пред да отпочне самата постапка, потребно е меѓу научните институции во земјава и странство, кои бараат одобрени за извоз на биолошки материјал, да постои склучен формален договор (меморандум), каде се наведени и прецизирани детални протоколи согласно денешната регулатива и нормативна рамка – строго определени услови каде се прецизно се третира секое постапување со биолошкиот материјал, како и зошто се спроведува истражувањето, децидно да биде наведено постапувањето со биолошкиот материјал, како што се земањето, транспортот, примањето од установата и натамошното постапување“.

Владата ја усвои Програмата за работа на Владата за 2026 година која претставува стратешки, сеопфатен и реформски документ од над 400 страници, кој јасно ги дефинира приоритетите, динамиката и визијата за развојот на државата во наредниот период, исткна на прес-конференција владината портпаролка Марија Митева.

Програмата како што рече е структурирана по области коишто ги опфаќаат надлежностите на законодавната, но и на извршната власт и претставува јасна мапа на Владата за реформите што следуваат и кои директно ќе влијаат врз квалитетот на животот на граѓаните, функционалноста на институциите, но и на европската перспектива на државата.

Во однос на законодавниот дел или надлежноста на Собранието, фокусот, појасни Митева е ставен таму каде што државата има најголема одговорност, здравството и образованието. Предвидени се нови, современи и системски закони кои го уредуваат високото и средното образование, научно-истражувачката дејност, но и педагошката служба, како и унапредување на статусот и професионалниот развој на наставниот кадар. Овие решенија се насочени кон квалитет, достапност и одржливост на образовниот систем, како темел на долгорочниот развој.

„Паралелно, Владата силно ја турка и дигиталната трансформација, меѓу другото преку носење на нов Закон за електронска фактура, со кој дигитализацијата на даночните процедури станува клучен столб на даночната реформа. Со ова ќе обезбедиме повеќе ефикасност, повеќе транспарентност, но и помал административен товар за граѓаните и за компаниите.

Реформата на правосудството останува наш висок приоритет. Во надлежност на Министерството за правда се предвидени измени на Изборниот законик, со целосно инкорпорирање на препораките од меѓународните мисии, како јасен сигнал за посветеноста кон демократски стандарди, фер избори, но и владеење на правото.

Особено значаен сегмент, којшто сакаме да го потенцираме на оваа прес-конференција, е реформата на јавната администрација. Предвидени се системски закони за висока раководна служба, унапредување со квалитетот во јавниот сектор и за првпат воспоставување на единствен систем на плати во јавниот сектор. Станува збор за решавање на долгогодишен проблем, каде платите се уредуваат фрагментирано, често неусогласено и спротивно на уставни начела. Новото решение носи правичност, транспарентност и најважно, усогласеност со Реформската агенда, поточно со чекор 18.

Во вториот дел од Програмата, оној којшто се однесува на актите и материјалите по коишто одлучуваме ние како Владата, предвидени се низа на програми коишто се насочени кон директно подобрување на животниот стандард, во областа на животната средина, здравството, безбедноста, образованието и социјалната заштита“.

За 2026 година според неа, е планиран Оперативен план за активни мерки за вработување, усогласен со реалните потреби на пазарот на трудот, со цел зголемување на опфатот на невработени лица и поефикасна интеграција на ранливи категории.

Во економски и промотивен контекст, се отвора ново поглавје преку национално брендирање на туризмот, економијата и државата, под еден јасен, препознатлив и современ имиџ. Ова, како што оценува Митева, е силна можност Македонија стратешки да се позиционира пред европската јавност како атрактивна туристичка дестинација и стабилна, отворена економија со сериозен инвестиционен потенцијал.

„Во здравството, Министерството за здравство иницира подготовка на Стратегија за млади лекари 2026–2030, нешто што има јасна цел а тоа е задржување, мотивирање и професионален развој на медицинскиот кадар. Свесни сме дека во време на недостиг и одлив на здравствени работници, оваа стратегија ќе воспостави системска поддршка, менторство, но и континуирана едукација, што долгорочно ќе значи посилен и постабилен здравствен систем.

Исто така, многу важно да се напомене е што за прв пат ќе се воспостави и Центар за дигитални вештини во јавната администрација, клучен инструмент за дигитална трансформација на државата. Програмите ќе бидат наменети за сите структури, од раководни, носители на одлуки и сајбер експерти, но и за целокупниот административен кадар затоа што дигитализацијата не е проект, туку за нас претставува еден долгорочен процес“.

Откога владин претставник вчера не се појави во Сојузот на синдикати на Македонија (ССМ) да потпише спогодба за зголемување на минималната плата и сите останати плати, претседателот на ССМ, Слободан Трендафилов, денес кажа дека протестите за минимална плата 600 евра и линеарно покачување на сите останати плати за 100 евра, продолжуваат со блокади на институциите. Прва институција која што ќе ја блокираат работниците ќе биде Собранието. Во вторник следната недела, 10 февруари, нема да им дозволат на пратениците да дојдат во Собранието со автомобили.

„Советот на ССМ за организирање протести, блокади и штрајкови одржа седница на која одлучи на 10-ти февруари да го блокираме Собранието. Да ги блокираме пратениците кои нема да можат да наплатат патни трошоци, а ќе треба да поминат покрај работниците и да им кажат зошто тие ќе имаат право на зголемување на нивните плати, а го чуваат во фиока предлогот на ССМ за зголемување на платите на работниците“, рече претседателот на ССМ, Трендафилов.

Во четврток, пак, на 12 февруари работниците ќе ги блокираат газдите, односно Организацијата на работодавачи, Стопанската комора и Сојузот на стопански комори, а на 17 февруари ССМ ќе ја блокира Владата и нема да дозволи министрите, како и претседателот на Владата да дојдат со автомобили туку ќе бидат принудени пеш да минат пред работниците.

ССМ утре во Собранието официјално ќе ја достави иницијативата за измени и дополнувања на Законот за плата и други надоместоци на пратениците и на другите избрани и именувани лица со која предлагаат место просечна плата основица за пресметка на платите да биде минималната плата.

„На овој начин, им даваме можност да покажат дека нема да овозможат дополнително зголемување на инфлацијата во Македонија и дека се подготвени да ги намалат своите плати за 40 проценти само со измена на оваа законска одредба, а дополнително да ги намалат и коефициентите за сложеност за 40 проценти“, најави претседателот на ССМ, Трендафилов.

Доколку Владата и понатаму нема слух за барањето на работниците минималната плата да се покачи на 600 евра  плата и 100 евра линеарно покачување на сите останати плати, можен е уште еден голем протест пред конечна одлука за генерален штрајк.