Делегација предводена од претседателката Гордана Сиљановска-Давкова, членови на политички партии, семејството денес оддадоа почит во помен на трагично загубените животи во авионската несреќа пред 22 година, кога загина тогашниот македонски претседател, Борис Трајковски.

„Борис Трајковски останува запаметен како претседател во време на тешки државни предизвици, човек кој со смиреност и одговорност ја водеше Македонија низ период на сериозни искушенија. Неговото делување беше насочено кон зачувување на мирот, стабилноста и меѓународниот углед на државата. Неговата политика на дијалог и единство претставува потсетник дека државничката зрелост, храброста и чувството за одговорност се темел на секоја стабилна и суверена држава. Денес, повеќе од две децении подоцна, останува обврската да се чува државата, да се гради единство и да се продолжи патот на стабилност и напредок“, велат од ВМРО-ДПМНЕ.

Цвеќе положи и скопскиот градоначалник, Орце Ѓорѓиевски.

„Пред 22 години, на овој ден, Македонија ја почувствува една од најтешките загуби во својата понова историја. Трагичната вест за падот на авионот со кој кон Мостар патуваше претседателот Борис Трајковски ја зави државата во тага. Заедно со него, животот го загубија и осуммина членови на делегацијата, луѓе посветени на службата кон татковината. Борис Трајковски беше повеќе од државник. Тој беше симбол на смиреност во тешки времиња, глас на разумот и човек што искрено веруваше во силата на единството. Со достоинство ја носеше функцијата претседател, но уште поголемо достоинство носеше во својата човечност.  Веруваше во Македонија. Во нејзината иднина, во нејзините луѓе, во можноста да бидеме подобри и посилни заедно. Неговата визија за стабилна, демократска и европска држава останува патоказ и денес. Со почит и благодарност се сеќаваме на неговото дело и на неговата жртва“, порача Ѓоргиевски.

И партиска делегација на СДСМ, заменик претседателката Фани Каранфилова Пановска, членовите на Извршниот одбор, Рената Младеновска и Александар Наумоски, денеска оддадоа почит во Алејата на великаните во Скопје.

„Трајковски беше проевропски претседател, државник кој посветено работеше за мир, соживот, за напредок и европска перспектива на нашата држава. Неговата политика беше политика на дијалог, на приближување, на отворање перспективи дома и надвор. Веруваше дека Македонија може и мора да биде дел од европското семејство, но пред сè стабилна и обединета држава во која различностите се богатство, а не поделба. Политиките на претседателот Борис Трајковски нè потсетуваат дека храброста, мудроста и одговорноста кон граѓаните се пример за лидерството“, велат од СДСМ.

Авионската несреќа се случи на 26 февруари 2004 година кај Мостар. Во несреќата загинаа и Димка Илкова – Бошковиќ, Ристо Блажевски и Анита Лозановска – советници во Кабинетот на претседателот, Миле Крстевски, вработен во МНР, Борис Велинов, Аце Велиновски – обезбедување, Марко Марковски и Бранко Ивановски – пилоти на авионот.

Последниот извештај за авионската несреќа од меѓународниот истражен тим покажа дека причините за падот на „кингерот“ се седум системски грешки на пилотите. Авионот се спуштил под минимално дозволена висина, временските услови биле неповолни, а пилотите не ја почитувале стандардната процедура, да слетаат на друг аеродром. Тие решиле да продолжат со слетување. Беше посочено и дека авионот не бил одржуван соодветно.

Љупчо Пренџов, пратеник од ВМРО-ДПМНЕ, се обрати денес од собраниската говорница на 86 седница на Собранието за пратенички прашања, каде постави три пратенички прашања, од кои две беа поставени до претседателот на Владата, во врска со актуелните случувања за Артан Груби, за што тој истакна и дека никој од опозицијата не се осмели да го постави тоа прашање, како и за фабриките со марихуана, за кои треба да се утврди дали и колку е правен криминал. Последното прашање, Пренџов го постави до министерката за финансии.

„Клучно прашање денес, кое што требаше да го постави опозицијата, без притоа да се плаши, да стравува, и да докаже тоа на јавна сцена дека е така, е прашањето со Артан Груби. Тоа е прашањето кое што требаше некој тука да се одважи и да го постави, со цел сите ние да знаеме што се случувало“, рече Пренџов и додаде:

„Она кое што се случува овие денови, почитуван премиер, вие сте мета на обвинување од страна на СДС, дека имате договор со ДУИ, прво да се пушти Артан Груби да избега од Република Македонија, дека тоа е договор, уверуваат од прес-конференции, како балерина пред огледало кога е сама, притоа кога треба да има натпревар, и овдека да се соочите, тие не ги поставуваат прашањата. Еве ние ќе ги поставиме. Дали имало договор Артан Груби да биде пуштен? Дали и како реагирате на обвинувањата со цел СДС дека сте се договориле да се врати? Значи прво да го пуштите, и потоа да се врати“.

Второто прашање исто така беше до претседателот на Владата, во врска со како што вели тој, криминал кој бил од институциите, а и со фабриките за марихуана, за што Пренџов напомена дека повторно, за ова прашање, никој од опозицијата не се одважи да праша.

„Почитуван премиер, од ова што можевме да следиме во јавноста, на седница на Влада се разговараше, и вие лично ги задолживте сите институции во рамки на системот да во рок од 45 дена се се провери, се се истражи, со цел да се утврди фактичка состојба: дали и колку е правен криминал поврзан со фабриките со марихуана, коишто каде и да отидете во кој град да отидете, ги гледате или од лево или од десно тие работат, но очигледно не работеле согласно позитивните законски прописи. Почитуван премиер, до каде е и дали може да и откриете нешто на јавноста, до каде се овие истраги, во која насока се движат овие истраги, дали имаме веќе повратно од институциите што ги истражуваат овие криминали?“, праша Пренџов.

Третото прашање беше до министерката за финансии, или како што кажа тој, за криминали во Буџетот, кои за време на ковид пандемијата и после истата, како што вели тој, ги манипулирале фирмите, дека им помагаат и им даваат средства, за подоцна да ги купат поевтино.

„Им воведоа еден солидарен данок со цел максимално, пред одење дома, пред одење во опозиција, да ги исцедат истите тие фирми. Во контекст на ова сакам да ве прашам: до каде е постапката во делот на враќање на солидарниот данок, фирмите тоа го очекуваат, кој е начинот на којшто тоа го правите, и кои се очекувањата на приватниот сектор од страна на овој солидарен данок?“, заклучи Пренџов.

Министерството за дигитална трансформација успешно ја заокружи првата етапа од соработката со Академијата за е-управување (e-Governance Academy – EGA), во рамки на иницијативата „EU Support to Western Balkans Cybersecurity Capacity Building“, финансирана од Европската Унија.

Министерот за дигитална трансформација, Андоновски, во своето обраќање истакна дека проектот претставува силен пример за тоа како партнерството со ЕУ носи конкретни резултати за државата, преку зајакнување на националните капацитети за сајбер-безбедност и унапредување на отпорноста на институциите.

„Како финална фаза од проектот беше донацијата во опрема со вредност од 149.921,20 евра со која се зајакнуваат оперативните капацитети на GOV-CSIRT и се унапредува заштитата на државните институции и критичната дигитална инфраструктура. Ова значи побрза детекција на закани, поефикасен одговор на инциденти и поголема отпорност на сајбер-напади. Оваа донација е комплементарна со инвестициите на Министерството од повеќе од 1,5 милиони евра во целосно опремување на Владиниот ЦИРТ“, изјави министерот Андоновски.

Министерот упати благодарност до Европската Унија за континуираната поддршка, како и до институциите и експертите вклучени во имплементацијата на активностите, при што нагласи дека ваквиот модел на соработка е пример за ефикасен меѓународен проект насочен кон реални и мерливи резултати.

Паралелно со зајакнувањето на сајбер-безбедноста, Министерството активно работи и на иницијативата „Роаминг како дома“, со цел граѓаните и бизнисите од Македонија да користат мобилни услуги во ЕУ без дополнителни трошоци.

„Знаете дека паралелно со зајакнувањето на сајбер-безбедноста, активно работиме и на иницијативата „Роаминг како дома“, со цел граѓаните и бизнисите од Македонија да користат мобилни услуги во ЕУ без дополнителни трошоци. Информацијата од Европската комисија од вчера покажува дека процесот е жив и ние сме вклучени во неговата реализација. Како Влада веќе го утврдивме и текстот на последниот Закон за усогласување со што, како што ветивме, ќе бидеме меѓу првите земји целосно усогласени со барањата за Роаминг како дома“, додаде министерот.

Во рамки на пошироките активности за јакнење на сајбер-отпорноста, тригодишниот проект „Cyber Balkans“, имплементиран од Академијата за е-управување и финансиран од Европската унија, овој месец официјално завршува во Македонија, означувајќи значаен чекор напред во јакнењето на сајбер -отпорноста на земјата.

Проектот беше насочен кон унапредување на сајбер-отпорноста во согласност со европските најдобри практики, со фокус на усогласување на законодавството, градење институционални капацитети, оперативна подготвеност и регионална соработка.

„Европската унија останува посветена на поддршката на Северна Македонија и Западен Балкан во усогласувањето со стандардите на ЕУ за сајбер безбедност“, изјави Михалис Рокас, амбасадор на Европската унија во Северна Македонија.

Како дел од поддршката, проектот придонесе за воспоставување на Владин Центар за безбедносни операции (GSOC) и Тим за одговор на компјутерски инциденти (CIRT), како и за спроведување на високо-ниво вежби на маса (TTX) за тестирање на моделите на управување и механизмите за координација при инциденти. Дополнително, беа подготвени одржлив план за развој на GOV CIRT и мапирање на опремата, со цел насочување на идните инвестиции и обезбедување долгорочен развој на капацитетите.

За зајакнување на техничката инфраструктура и детекцијата на инциденти, проектот ја поддржа и набавката на неопходна опрема за сајбер безбедност и мрежна заштита.

„Сајбер-отпорноста не се гради преку ноќ. Таа бара цврсти правни основи, способни институции и континуирана регионална соработка“, изјави Милан Секулоски, виш експерт во Академијата за е-управување. „Во изминатите три години тесно соработувавме со нашите партнери во Северна Македонија и низ Западен Балкан за да обезбедиме реформите да бидат одржливи, усогласени со стандардите на ЕУ и поддржани со реален оперативен капацитет. Постигнатиот напредок дава силна основа за продолжување на соработката во годините што следат.“

Министерството за дигитална трансформација останува посветено на јакнење на сајбер-безбедноста, на модернизација на дигиталната инфраструктура и на забрзување на дигиталната интеграција со Европската Унија, со јасна цел – сигурна, поврзана и европска дигитална држава.

Европската комисија предложи отворање преговори со Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Македонија и Србија за укинување на роаминг-надоместоците.