Економија
(Видео) За борба против аерозагадувањето предвидени 1,6 милион евра во буџетот за 2020
Растот на платите и пензиите, растот на вработеноста, намалувањето на невработеноста и големата социјална заштита на ранливите категории в година треба да придонесат за раст на приватната потрошувача, која е проектирана на 3,3 отсто, рече денес премиерот Зоран Заев образложувајќи го буџетот за в година.
Растот на нето-платата во 2020 година е проектиран на 6,3 отсто.
„Растот ќе биде дополнително предизвикан од покачувањето на минималната плата, која ќе порасне 2.000 денари од декември годинава, но и од поддршката во вид на субвенции што ја обезбедуваме за приватните компании што ќе ја покачат платата на своите вработени од 600 до 6.000 денари“, рече премиерот Заев.
Растот на економијата за 2020 година е проектиран на ниво од 3,8 отсто, а најголемо учество во овој раст е очекуван од домашната потрошувачка.
Во 2020 година премиерот очекува да опаѓа стапката на невработеност и да се симне на нов историски минимум, пониско од 16 отсто – и очекува и процентот на вработеност да се придвижи нагоре до 48,2 отсто.
Бруто-инвестициите во 2020 година е предвидено да се зголемат 8,0 отсто. Позитивен придонес врз растот на инвестициите се очекува да имаат планираните инвестиции на јавниот сектор, како и континуираната поддршка на инвестициската активност на домашните и странските претпријатија.
Стапката на инфлација во 2020 година се очекува да остане ниска во износ од 1,7 отсто.
„Ова значи дека пред нас останува периодот со стабилни цени“, објасни премиерот Заев.
Во здравството предвидено е покачување на платите на целокупниот медицински персонал почнувајќи од февруарската плата: 25 отсто раст кај специјалистите, 15 отсто кај лекарите од општа пракса, а 10 отсто ќе им пораснат платите на медицинските сестри.
„Специјалистите во терцијарното здравство ќе ја достигнат висината на платата од 100.000 денари со февруарската плата во 2020 година. Ова следува по покачувањето на платите од 10 отсто од јануари 2019 година за лекарите и зголемувањето од 5 отсто во септември 2019 за сите кадри во здравството, што е трето зголемување на платите по доаѓањето на власт на оваа Влада по првото зголемување на платите во септември 2018 од 5 отсто“, рече Заев.
Во буџетот за 2020 година се издвоени 1,5 милијарда денари за капитални инвестиции во здравството – за изградба и реконструкција на болници и за нова современа медицинска опрема.
В година се очекува да почне изградбата на новиот клинички центар во Скопје и да продолжи обновувањето на Клиничката болница во Штип и на болницата во Кичево, како и завршните работи во болниците во Струмица и Тетово.
За образованието се обезбедени средства за зголемување на платите на просветните работници од 10 отсто, почнувајќи од 1 јануари 2020 година, и 1,4 милијарда денари за капитални инвестиции за реконструкција и изградба на училишни згради и спортски училишни сали, на студентските домови, како и за опремување и реконструкција на универзитетите.
Буџетот за 2020 предвидува и зголемување на пензиите.
„Пензиите ќе пораснат 700 денари и заедно со веќе постојното усогласување со растот на трошоците за живот ќе пораснат вкупно од 850 до 900 денари“, рече премиерот и најави дека повеќе за покачувањето на пензиите ќе објасни министерката за труд и социјална политика, Мила Царовска, на одвоена прес-конференција.
Во буџетот за 2020 се издвоени 7,3 милијарди денари за субвенции во земјоделството и 1,1 милијарда денари за регионален рамномерен развој.
Во 2020 година буџетот на Министерството за одбрана ќе изнесува 10 милијарди денари за реформи во одбранбениот сектор во согласност со НАТО-стандардите, модернизирање и опремување на Армијата, професионална подготовка на припадниците на Армијата и за долгорочен развој на одбрана.
За борба против аерозагадувањето предвидени се 1,6 милион евра.
„Ќе продолжиме со политиките и мерките за борба против аерозагадувањето и за таа намена во буџетот за наредната година се определени 100 милиони денари. Но, тоа се само некои од вкупните средства затоа што еден сериозен дел е вклучен во буџетите на одделни министерства што имаат програми за оваа намена. Дополнително, вложуваме 10 милиони евра од буџетот на ЕСМ, за набавка на еколошки инвертери за 10.000 домаќинства“, рече премиерот Заев.
Капиталните расходи за в година се на ниво од 23 милијарди денари. Инвестициите се наменети за интензивирање на инфраструктурните проекти, односно за вложувања во патната и железничката инфраструктура, енергетската и комуналната инфраструктура, како и капитални инвестиции за подобрување на условите во здравствениот, образовниот и социјалниот систем, земјоделството, културата, спортот, заштитата на животната средина и правосудството. Во оваа сума не е вклучен буџетот на Јавното претпријатие за државни патишта, кој се формира независно.
5 милијарди денари се планирани за вложување во енергетската и комуналната инфраструктура и управувањето со отпадот. Планирано е да продолжи изградбата на гасоводната инфраструктура, како и изградба на водоводни и канализациски системи.
За инвестиции во приоритетите на локалните самоуправи ќе бидат насочени и оние 35 милиони евра на ТАВ, кои требаше да бидат инвестирани во карго-аеродромот, а преку разни фондови ќе продолжи рехабилитацијата на патната мрежа и на железничката инфраструктура.
Одвоени се и 1,5 милијарда денари за рурален развој, за изградба на хидросистеми и инвестиции за подобрување на конкурентноста и модернизација на земјоделските стопанства.
Премиерот Заев објасни дека буџетот се разгледувал на повеќе владини седници оти воделе сметка секој денар на граѓаните да биде најпродуктивно искористен.
Министерката за финансии, Нина Ангеловска, објасни дека буџетот од 3,9 милијарди евра е реален и со вложување во човечкиот капитал има цел да ги задржи граѓаните во земјата. Буџетот денес го усвои Владата, од каде што најавија дека ќе го испратат на усвојување во Собранието.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Директорката на УЈП не призна грешка во испратените решенија за данок од работа во странство, но повика секој што има доказ дека е платен, да го достави
Решенија за оданочување на доход од странство за 2020 година Управата за јавни приходи (УЈП) законски морала да ги испрати заклучно со 31 декември, е објаснувањето на директорката Елена Петрова за пристигнатите решенија кај граѓаните на само неколку дена пред Нова година во кои им бараат да си платат данок за доходот од странство иако многумина кажуваат дека данокот е платен во странската земја со која имаме меѓународен договор за избегнување на двојно оданочување. Директорката Петрова денес долго објаснуваше за решенијата за данок на доход од странство, но во ниту еден момент не кажа дека има решенија кои се испратени по грешка оти данокот бил платен во странската земја. Таа објаснуваше дека целата активност е обемна, вклучува вкрстување неколку бази и податоци, дека работеле по доставени известувања од банките и за секој поединечно проверувале дали доходот подлежи или не подлежи на оданочување кај нас.
Оние кои пред Нова година постапиле по решението и вторпат уплатиле данок оти такви насоки добиле и од вработените во УЈП кога се пожалиле, директорката Петрова рече дека ќе ги добијат средствата назад или пак ќе им бидат пресметани за некоја од следните години. И нив и оние кои се уште не постапиле по решенијата ги повика да достават докази во канцелариите на УЈП доколку данокот е платен во странската земја.
„Секако дека ќе бидат земени предвид сите докази. Ќе се утврди, зависно од меѓународниот договор доколку со земјата имаме склучено меѓународен договор, каде треба да се плати данокот, а каде треба да се изврши поврат или доколку е возможно платениот данок во странство да се прифати како даночен кредит па на уплатата што е извршена овде може да се изврши враќање или да се прифати за друг долг за следна година на соодветното лице“, реле директорката Петрова и објасни дека секој случај ќе се разгледува поединечно и даночниот обврзник ќе биде дополнително известен дали доставениот доказ се прифаќа или не.
Директорката Петрова не кажа конкретно колкав период имаат граѓаните за да достават докази за платен данок на доход од странство но јавно ги повика да го сторат тоа.
„Имајќи предвид дека граѓаните мора да се вратат и да обезбедат докази за пет години наназад, за работа што се случила пред пет години, а доказите ги обезбедуваат од странски земји ние ќе им овозможиме на граѓаните и дополнително да достават докази, еве во овој период повикани се граѓаните, јавно ги повикувам и сега сите што имаат и што може да обезбедат докази да ги достават до сите даночни канцеларии на УЈП. Ние ќе ги разгледаме тие докази и што може, ќе биде прифатено. Доставените решенија мораше да бидат донесени до 31 декември, тоа се аконтативни решенија и после врз основа на тие решенија и врз основа на, се разбира дополнително доставените докази, ние треба да преминеме кон коригирање на годишната даночна пријава за 2020 година, односно на конечниот данок за 2020 година. После тоа ќе следат оние постапки за наплата, значи се уште имаме период во кој граѓаните доколку имаат докази можат да ги достават“, објасни директорката Петрова.
За данокот на доход остварен во странство, директорката Петрова кажа дека УЈП испратило над 11.000 персонализирани известувања со секој граѓанин што се појавил во податоците. Утврдиле дека 6.600 граѓани од нив подлежат на оданочување. 2.200 граѓани сами поднеле пресметка за оданочување, а за 4.400 Управата донела решенија по службена должност.
Вкупно утврдениот данок изнесува 186 милиони денари или три милиони евра за 2020 година.
Директорката Петрова нагласи дека главна цел не е само да се соберат пари туку да се создаде даночна дисциплина.
„Јас апелирам граѓаните да си ги обезбедат во овој период што им е даден и доказите за другите години бидејќи ние ќе го утврдуваме данокот и за следните периоди од 2021 до 2025 година и редовно да си ги пријавуваат отсега натаму доходите остварени во странство. Нашата цел не е само тој данок да се утврди и плати туку и отсега понатаму да се воспостави ред и функционирање на системот“, рече директорката Петрова.
Доходот се пријавува по истекот на месецот до 10. во следниот месец освен доходите од плата и пензија кои што се пријавуваат до 31 март по истекот на годината
Економија
Од полноќ нови цени на горивата
Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Северна Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши намалување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 0,94% во однос на одлуката од 29.12.2025 година.
Од 06.01.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 95 70,00 (денари/литар)
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 98 72,00 (денари/литар)
Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 64,50 (денари/литар)
Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 64,00 (денари/литар)
Мазут М-1 НС 32,801 (денари/килограм)
Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95, ЕУРОСУПЕР БС-98 и ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) се намалуваат за 0,50 ден/лит,.
Малопродажната цена на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) не се менува.
Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се намалува за 0,848 ден/кг и сега ќе изнесува 32,801 ден/кг.
Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат намалување во просек: кај бензините за 1,200% кај дизелот за 1,395%, кај екстра лесното масло за 0,463% и кај мазутот намалувањето е за 3,841%.
Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е за околу 0,0031% повисок од курсот на доларот.
Економија
До 1 милион евра помош од државата ќе добијат компании за истражување и развој, а 4.400 евра годишно по лице ќе добиваат компаниите со нови вработувања
За да ја намали невработеноста за 20 %, колку што бара од нас Европската Унија, Владата од овој месец нуди поддршка за компаниите со нови вработувања и за компаниите со истражувања и развој. Министерот за економија и труд Бесар Дурмиши, поддршката од државата за компаниите заедно со измените на законите кои дозволуваат сезонски вработувања на невработени вработени, студенти и пензионери без да ги изгубат стекнатите права, очекува значително да се намали невработеноста во земјава.
„Од први јануари 2026 година почнува да се применува и Законот за финансиска поддршка на инвестициите кој претставува силен инструмент за поттикнување на економскиот раст, зголемување на конкурентноста и отворање на нови, квалитетни работни места. Со овој закон државата обезбедува финансиска поддршка за компании кои инвестираат, остваруваат раст на приходите и ја задржуваат стабилноста на вработувањето. Поддршката е насочена кон нови вработувања со повисоки плати при што компаниите може да добијат до 20% од исплатената нето плата односно до 4.400 евра годишно по лице како и значителна поддршка за истражување и развој до 50% од оправданите трошоци и максимален износ до еден милион евра“, рече министерот Дурмиши.
Поддршката од државата, според министерот, е охрабрување за трансформација на економијата кон поголема продуктивност и додадена вредност, а комбинацијата од двата закона вели дека е начин за сузбивање на сивата економија како и активна финансиска поддршка на формалната економија.
„Тоа е јасен сигнал дека државата создава стабилна, предвидлива и фер деловна клима со повеќе формални работни места за работниците и силна поддршка за компаниите кои инвестираат и придонесуваат за растот на нашата економија“, рече министерот Дурмиши.
Според податоците на Државниот завод за статистика, во 2024 година во земјава имало околу 694 илјади вработени, од кои приближно 85 илјади биле неформално ангажирани. Со олеснувањето за работно ангажирање сезонски работници министерот Дурмиши очекува 12.000 сезонски работници во земјоделството да бидат регистрирани за работата и околу 5400 непријавени работници во туризмот, угостителството и услугите. Очекувањата се вкупно 17.400 лица да бидат опфатени со измените кои според министерот носат корист и за работниците и за работодавачите. „Работодавачите добиваат флексибилност и поедноставна административна постапка, а работниците добиваат исплата по час, придонеси за пензиско и инвалидско осигурување, дополнителен придонес за задолжително здравствено осигурување во случај на повреда на работа или професионално заболување како и јасна правна заштита на нивните права. На овој начин воспоставуваме поправедни и потранспарентни услови на пазарот на трудот“, рече министерот Дурмиши.
Во првата фаза за сезонските работници се опфатени дејностите каде што анализите покажале дека сивата економија е најизразена – земјоделството, шумарството, рибарството, објектите за сместување, сервисните дејности за храна и дејностите во домаќинството.

