Македонија
ЗНМ на тест, изборот на Чадиковски под прашалник
По којзнае кој пат новинарската фела е исправена пред нови поделби. Вчерашниот избор на Младен Чадиковски за претседател на Здружението на новинари на Македонија (ЗНМ) создаде комплетен хаос околу толкувањето дали изборот е легитимен. Претставници од телевизиите Телма и Канал 5 реагираат на изборот, дел медиуми го поддржуваат, некои претставници од верификационата комисија тврдат дека требало да има втор круг на гласање, а дел честитаат за изборот на Чадиковски, кој го наследи досегашниот претседател, Насер Селмани.
Социјалните мрежи вријат од кавги, препукувања и навреди меѓу новинарите и уредниците од различни медиуми, па оттаму, како и да завршат последните случувања, останува фактот дека новинарската фела е далеку од обединување.
Правилникот на ЗНМ под тест

Правилник на ЗНМ
На вчерашното Изборно собрание, од 555 членови на ЗНМ, се појавија односно се регистрираа 175 претставници, а од нив гласаа 169. Се претпоставува дека тие шестмина си заминале по регистрацијата.
Од 169 гласови, за Чадиковски гласале 86, за неговиот противкандидат Столе Наумов 77, а шест ливчиња биле неважечки.
Претседателот на ЗНМ, според Статутот, се избира со мнозинство гласови од присутните на изборното собрание. Тука дојде и најголемата забуна, односно дилемите се развија околу делот дали за присутни се смета бројката од 175 претставници (колку што се регистрирале на почетокот на собранието) или пак бројката од 169, колку што гласале.
Со оглед на тоа што мнозинство од 175 е 88, а не 86 (колку што доби гласови Чадиковски), дел медиуми и новинари си зедоа за право да го прогласат изборот за нелигитимен. Дел пак, за присутни членови ги сметаат само оние што гласале.
„На списокот пишува колку членови зеле избирачки листови и тој список е веднаш предаден. На него пишува 169 членови. Едно е верификација на кворум за собрание, а друго верификација на гласање. Второто одеше по име и презиме, сите кои се регистрираа беа повикани. Шестмина си заминале. По таа логика требаше воопшто да не се бројат гласовите затоа што немаше 175 пријавени за гласање. Никој не го оспори бројот на гласачи, ниту броењето, ниту пак резултатите. Така што или е неразбирање или е тенденциозност. За првото се обидувам да објаснам, за второто немам намера да влегувам во дебата бидејќи не го организирав собранието“, вели Тамара Чаусидис од изборната комисија.
Новинарот од веб-порталот „Сакам да кажам“, Горан Трпеновски, кој беше дел од верификационата комисија, се повикува на Правилникот на ЗНМ, каде што се вели дека „доколку ниту еден кандидат не го добие мнозинството, се преминува на втор круг на гласање“.
„Јас морав да реагирам како член на верификационата комисија за да бидам чист пред себе, пред кандидатите и пред колегите. ЗНМ треба да ја реши оваа дилема и сакам да излезат и да кажат дали има некакви неправилности“, вели тој.
Драган Секуловски, извршен директор на ЗНМ вели дека на самото Собрание немало ниту еден приговор и сè поминало во најдобар ред.
„Приговор немаше од страна на присутните ниту по објава на резултатите од гласањето по што истото беше затворено од страна на претседавачот. Ако има било какви дилеми околу легитимноста околу примената на статутот сакам да укажам дека автентично толкување на одредбите на Статут на ЗНМ дава Собранието на ЗНМ на седница на Собранието. Освен ова, помеѓу две собранија, толкување на одредбите на Статутот дава Управниот одбор на ЗНМ“, вели Секуловски, одбивајќи да се впушти во толкување на Правилникот на ЗНМ.
Селмани: Губитници блиски до СДСМ го спорат процесот

Насер Селмани и Атанас Кировски
Поранешниот претседател на ЗНМ, Насер Селмани, се огласи на Фејсбук велејќи дека „губитниците го спорат процесот“. Тој пишува дека од моментот кога се утврдил кворумот до моментот на гласањето поминале повеќе од два часа и шест делегати си заминале.
„Значи на Собрание за време на гласањето присутни биле 169 делегати. Младен доби 86, Столе 77, шест беа неважечки. Кој малку знае математика разбира дека Младен доби 50+1 глас од гласовите“, пишува Селмани и додава дека целата оваа операција е водена од „некои директори на националните телевизии, а новинарите што се вклучени во оваа валкана игра против ЗНМ и новинарството се само извршители“.
„Еве да објаснам од прилика како се однесуваше ова губитничка група на Собранието, блиска до владејачката партија СДСМ, потопомогната од директорите на некои национални приватни телевизии. Знаејќи дека ја немаат поддршката од колегите поради нивната јасна намера да ја инструментализираат ЗНМ за политички и лични интереси, побараа одлагање на Собранието. Нивниот предлог беше поддржан само од шест делегати од вкупно 175, колку што имаше на почеток на Собранието, кога се утврдуваше кворумот“, пишува Селмани.
„Интересот на директорите на приватните национални телевизии е да ги оневозможат новинарите да имаат свој глас во јавноста. Овие неспособни луѓе, кои единаест години беа најсилните сојузници на режимот на Груевски, сега се обидуваат да се врзуват со новиот режи за да цицат уште пари од буџетот на државата. За да ги одржат овие коруптивни врски со новата власт ќе треба претходно да ја парализираат ЗНМ, во што не успеа“.
На ова, врати главниот и одговорен уредник во ТВ Телма, Атанас Кировски, кој напиша:
„Кај мене во маало, претседателот на куќен совет го избраа со поголем број на гласови. Многу силна организација станала ЗНМ, нема што… Доколку се формира ново здружение на новинарски работници со три-четири пати повеќе активни членови, јасно е кој ќе го има легитимитетот. Друго прашање е дали вреди човек да се замара со тоа. Инаку, за какви проекции си прават муабет доволен е фактот што од Телма гласаа двајца или тројца вкупно. Јас на моите вработени сум им кажал дека е нивна работа дали ќе членуваат во ЗНМ, МАН, Синдикат, или никаде. За жал 98% не ги интересира ЗНМ. Не е тоа до мене Насер друже, до ЗНМ е….“
Нетранспарентност пред изборното собрание на ЗНМ

Од вчерашното изборно собрание на ЗНМ
Изборот за претседател на ЗНМ го следеа и други реакции од новинарската фела, почнувајќи од тоа дека краток беше периодот од кандидатурите до гласањето, односно медиумските работници имаа рок од само 2 дена да одлучат за кого ќе гласаат. Друг беше проблемот што немаше време ниту да се отворат дебати за тоа какви промени во ЗНМ предлагаат кандидатите, а немаше можност ниту прецизно да се видат програмите на кандидатите.
Освен тоа, на медиумските работници кои сакаа да се зачленат во ЗНМ последниот ден од рокот за зачленување, а 10 дена пред изборното собрание, како на пример новинарите, снимателите и останатиот кадар од „А1он“, „Макфакс“ и „Репортер“, им беше соопштено дека можат да се зачленат, но дека ќе немаат право да гласаат на претстојното собрание, бидејќи немало доволно време за ажурирање на списокот и издавање легитимации.
Некои новинарски редакции воопшто не беа известени за претстојното собрание односно од ЗНМ не пристигна официјално соопштение дека ќе се врши избор на ново раководство.
Сите овие тесни рокови кај дел од новинарската фела јавија недоверба кон организацијата, па најверојатно тоа е и една од причините зошто на собранието присуствуваа околу 170 членови, а новиот претседател беше избран со 86 гласови.
Мери Јордановска, Габриела Димковиќ – Мишевска
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Сите патни правци во државата се проодни, магла на патот Штип – Неготино
Сообраќајот на државните патишта се одвива во зимски услови, по претежно влажни коловози, информира АМСМ.
Слаби врнежи од снег има на Попова Шапка без задржување на коловоз. Намалена видливост поради појава на магла до 80 метри има на патниот правец Штип – Неготино кај Серта.
Сите патни правци во државата се проодни.
Интензитетот на сообраќај на патните правци надвор од градските средини е умерен. На граничните премини од македонска страна, нема подолги задржувања за влез и излез од државата.
АМСМ препорачува прилагодена брзина на движење, почитување на поставената сообраќајна сигнализација и внимателно управување со возилата, особено на патиштата низ котлините, речните долини и клисурите, каде има можност од појава на одрони. Ова посебно се однесува за делниците Катланово – Велес, Маврово – Дебар – Струга, Виница – Берово и Кочани – Делчево.
Македонија
(Видео) СДСМ предлага минимална плата од 600 евра преку ребаланс и кратење на буџетските трошоци
СДСМ понуди, како што велат, јасно, конкретно и реално остварливо решение за зголемување на минималната плата на 600 евра.
На прес-конференција, потпретседателката на СДСМ, Јованка Тренчевска, изјави дека преку ребаланс на буџетот и со рационално кратење на трошоците од, како што наведе, „луксузот на власта“, може целосно да се обезбедат до 200 милиони евра за зголемување на минималната плата на 600 евра и за поддршка на компаниите и приватниот сектор преку субвенционирање на придонесите.
„ВМРО да не ги плаши приватните компании и работодавачите“, рече Тренчевска.
Според СДСМ, само за зголемување на минималната плата на 600 евра потребни се околу 7,5 милијарди денари, односно 120 милиони евра.
Од партијата посочуваат дека со кратење од 20 до 30 проценти на делот „стоки и услуги“, каде што се вклучени возила, мебел, патувања, репрезентации, договорни услуги и, како што велат, комфор на функционерите, може да се обезбедат 130 милиони евра.
Дополнително, со кратење на делот „разни трансфери“, од хонорари и времени вработувања, според СДСМ, може да се обезбедат уште 75 милиони евра.
„Овие пари се доволно не само за минимална плата од 600 евра, туку и за дополнителна мерка за поддршка на приватниот сектор преку субвенционирање на придонесите“, изјави Тренчевска.
Според неа, на овој начин компаниите ќе можат да ги зголемат платите без да се загрози нивната ликвидност.
Таа додаде дека не може да има пари за, како што рече, луксуз, патувања, партиски тендери и партиски вработувања, а да нема пари за работниците.
Тренчевска изјави и дека, според СДСМ, не држат изговорите на владата дека зголемувањето на минималната плата ќе ја загрози економијата или работата на компаниите.
„СДСМ во својот мандат ја зголеми минималната плата од 8.000 на 22.000 денари, па не се затворија работни места, не се загрози економијата. Напротив, со повеќе пари кај граѓаните и поддршка на компаниите се зголемува потрошувачката и расте домашното производство“, рече Тренчевска.
Од СДСМ наведуваат дека доколку власта сака да им помогне на работниците, може веднаш да предложи ребаланс на Буџетот, кој, како што велат, тие ќе го поддржат.
Македонија
Студентите што студираат во странство или се прогласени за најдобри, ќе имаат предност за вработување на државните универзитети
Со поддршка од над 60 професори, засегнати институции и установи, претставници на студентите, стручни лица и експерти, Министерството за образование и наука подготви нова законска регулатива за високо образование и наука, од која се очекува да обезбеди поквалитетна академска едукација и да ја поттикне научно – истражувачката дејност во државата.
Денес на прес конференција, министерката за образование и наука, Весна Јаневска, ги презентираше поважните аспекти на новите закони за високо образование, за квалитет во високото образование и науката и за научно – истражувачка дејност, од кои, првите два се веќе објавени на ЕНЕР системот и достапни за коментари и сугестии од јавноста.
„Споделувам убава вест за студентите кои со стипендија од државата студираат на најдобрите 100 светски универзитети или пак студираат во Македонија и се добитници на Инженерски прстен или се прогласени за најдобри студенти на универзитетот – тие ќе имаат предност при вработувањето на државните универзитети, како наставно – научен кадар. Ова е една од новините во Законот за високо образование“, рече Јаневска.
Нагласи дека утврден е нов начин на финансирање на високообразовните установи. Предвидена е развојна компонента и исклучителна компонента за успешност, односно повеќе пари за оние универзитети кои ќе се потрудат да исполнат одредени повисоки критериуми. Ова, како што рече министерката, ќе ја стимулира конкуренцијата, а конкуренцијата носи квалитет.
„Ги зајакнуваме критериумите за напредување во звања на факултетите. Секој кој ќе аплицира за избор во звање – доцент, вонреден или редовен професор, отсега зависно од звањето ќе има обврска до изборот да изработи и објави од 6 до 7 научни трудови, од кои 3 до 4 треба да бидат објавени во списание со импакт фактор од базите Web of science или Scopus. Ова е важно, затоа што светската статистика вели дека за еден универзитет да се најде меѓу најдобрите 1000 на Шангајската ранг листа, треба годишно да објавува најмалку 1200 трудови во списанија со импакт фактор. Нашите универзитети годишно објавуваат помеѓу 300 и 500 трудови и тоа мора да го промениме“, порача министерката.
Информираше дека за професорите кои се затекнати при избор во звања, ќе има олеснувања на постапката, како и дека новиот закон предвидува еден професор да може доживотно да остане во исто звање доколку ги исполнува условите за тоа звање при секој нареден избор.
Еднаш избрани редовни професори во иднина, по усвојување на законот, ќе имаат реизбор по 7 години. Оние кои се веќе се избрани во редовни професори, нема да бидат опфатени со овој закон, а академската заедница станува единствена на целата територија. Мандатот на ректорите ќе биде 4 години, наместо сегашните 3, а се менува и моделот за избор на ректор.
Законот предвидува да се воведат и стручни студии од прв, втор и трет циклус со проодност кон академски студии, како и кратки стручни програми за стекнување на специјалистички знаења. За поттикнување на транспарентноста на работата на државните универзитети, се активираат одборите за доверба со јавноста и советите на универзитетите, кои во минатото не функционираа. Националниот совет за високо образование и наука пак, добива повеќе обврски.
„Платите повеќе не се предмет на дискусија. Зголемени се за 14% минатата година, а зголемен е и буџетот за поддршка на научно – истражувачката дејност од 380 милиони денари во 2024 година, на 773 милиони денари оваа година. Повеќе од двојно“, рече Јаневска.
Паралелно со Законот за високо образование, кој како рече Јаневска, неопходно е да се донесе заради тоа што актуелниот од 2018 создаде повеќе проблеми отколку што реши, се носи и нов Закон за квалитет во високото образование и научно истражувачката дејност, со кој се предвидува реорганизација и заживување на улогата на Агенцијата за квалитет, која во изминатите 5 години постоење, вршеше само акредитација на студиски програми, но не и евалуација.
„Новина е наместо два одбори за акредитација и за евалуација, законот предвидува еден Совет кој ќе работи со стручни комисии. Дефинирање на постапките за евалуација, самоевалуација, акредитација, надзор над работата на високообразовните установи и научно – истражувачките субјекти и така натаму. Анализиравме структури на ваков тип институции во други земји и цениме дека новата организациска поставеност на АКВО ќе даде подобри резултати“, додаде министерката.
Третиот е Законот за научно – истражувачка дејност, кој предвидува типови на научни установи, доделување на средства за научно – истражувачки проекти, финансирање на научни институти и центри за извонредност, јасно дефинирање на постапки за избор во научни звања на истражувачите и слично.
„Законот е во тесна корелација со другите два и оттука, очекувам Собранието одеднаш да ги усвои сите, се разбира по претходно доставување на најдобрите текстови што ќе произлезат од јавната дебата што како Влада ја започнавме во понеделникот. Дебати ќе се одржат и на сите јавни високообразовни установи, а се надевам и на квалитетна дискусија во Собранието“, додаде министерката.

