Македонија
ЗНМ на тест, изборот на Чадиковски под прашалник
По којзнае кој пат новинарската фела е исправена пред нови поделби. Вчерашниот избор на Младен Чадиковски за претседател на Здружението на новинари на Македонија (ЗНМ) создаде комплетен хаос околу толкувањето дали изборот е легитимен. Претставници од телевизиите Телма и Канал 5 реагираат на изборот, дел медиуми го поддржуваат, некои претставници од верификационата комисија тврдат дека требало да има втор круг на гласање, а дел честитаат за изборот на Чадиковски, кој го наследи досегашниот претседател, Насер Селмани.
Социјалните мрежи вријат од кавги, препукувања и навреди меѓу новинарите и уредниците од различни медиуми, па оттаму, како и да завршат последните случувања, останува фактот дека новинарската фела е далеку од обединување.
Правилникот на ЗНМ под тест

Правилник на ЗНМ
На вчерашното Изборно собрание, од 555 членови на ЗНМ, се појавија односно се регистрираа 175 претставници, а од нив гласаа 169. Се претпоставува дека тие шестмина си заминале по регистрацијата.
Од 169 гласови, за Чадиковски гласале 86, за неговиот противкандидат Столе Наумов 77, а шест ливчиња биле неважечки.
Претседателот на ЗНМ, според Статутот, се избира со мнозинство гласови од присутните на изборното собрание. Тука дојде и најголемата забуна, односно дилемите се развија околу делот дали за присутни се смета бројката од 175 претставници (колку што се регистрирале на почетокот на собранието) или пак бројката од 169, колку што гласале.
Со оглед на тоа што мнозинство од 175 е 88, а не 86 (колку што доби гласови Чадиковски), дел медиуми и новинари си зедоа за право да го прогласат изборот за нелигитимен. Дел пак, за присутни членови ги сметаат само оние што гласале.
„На списокот пишува колку членови зеле избирачки листови и тој список е веднаш предаден. На него пишува 169 членови. Едно е верификација на кворум за собрание, а друго верификација на гласање. Второто одеше по име и презиме, сите кои се регистрираа беа повикани. Шестмина си заминале. По таа логика требаше воопшто да не се бројат гласовите затоа што немаше 175 пријавени за гласање. Никој не го оспори бројот на гласачи, ниту броењето, ниту пак резултатите. Така што или е неразбирање или е тенденциозност. За првото се обидувам да објаснам, за второто немам намера да влегувам во дебата бидејќи не го организирав собранието“, вели Тамара Чаусидис од изборната комисија.
Новинарот од веб-порталот „Сакам да кажам“, Горан Трпеновски, кој беше дел од верификационата комисија, се повикува на Правилникот на ЗНМ, каде што се вели дека „доколку ниту еден кандидат не го добие мнозинството, се преминува на втор круг на гласање“.
„Јас морав да реагирам како член на верификационата комисија за да бидам чист пред себе, пред кандидатите и пред колегите. ЗНМ треба да ја реши оваа дилема и сакам да излезат и да кажат дали има некакви неправилности“, вели тој.
Драган Секуловски, извршен директор на ЗНМ вели дека на самото Собрание немало ниту еден приговор и сè поминало во најдобар ред.
„Приговор немаше од страна на присутните ниту по објава на резултатите од гласањето по што истото беше затворено од страна на претседавачот. Ако има било какви дилеми околу легитимноста околу примената на статутот сакам да укажам дека автентично толкување на одредбите на Статут на ЗНМ дава Собранието на ЗНМ на седница на Собранието. Освен ова, помеѓу две собранија, толкување на одредбите на Статутот дава Управниот одбор на ЗНМ“, вели Секуловски, одбивајќи да се впушти во толкување на Правилникот на ЗНМ.
Селмани: Губитници блиски до СДСМ го спорат процесот

Насер Селмани и Атанас Кировски
Поранешниот претседател на ЗНМ, Насер Селмани, се огласи на Фејсбук велејќи дека „губитниците го спорат процесот“. Тој пишува дека од моментот кога се утврдил кворумот до моментот на гласањето поминале повеќе од два часа и шест делегати си заминале.
„Значи на Собрание за време на гласањето присутни биле 169 делегати. Младен доби 86, Столе 77, шест беа неважечки. Кој малку знае математика разбира дека Младен доби 50+1 глас од гласовите“, пишува Селмани и додава дека целата оваа операција е водена од „некои директори на националните телевизии, а новинарите што се вклучени во оваа валкана игра против ЗНМ и новинарството се само извршители“.
„Еве да објаснам од прилика како се однесуваше ова губитничка група на Собранието, блиска до владејачката партија СДСМ, потопомогната од директорите на некои национални приватни телевизии. Знаејќи дека ја немаат поддршката од колегите поради нивната јасна намера да ја инструментализираат ЗНМ за политички и лични интереси, побараа одлагање на Собранието. Нивниот предлог беше поддржан само од шест делегати од вкупно 175, колку што имаше на почеток на Собранието, кога се утврдуваше кворумот“, пишува Селмани.
„Интересот на директорите на приватните национални телевизии е да ги оневозможат новинарите да имаат свој глас во јавноста. Овие неспособни луѓе, кои единаест години беа најсилните сојузници на режимот на Груевски, сега се обидуваат да се врзуват со новиот режи за да цицат уште пари од буџетот на државата. За да ги одржат овие коруптивни врски со новата власт ќе треба претходно да ја парализираат ЗНМ, во што не успеа“.
На ова, врати главниот и одговорен уредник во ТВ Телма, Атанас Кировски, кој напиша:
„Кај мене во маало, претседателот на куќен совет го избраа со поголем број на гласови. Многу силна организација станала ЗНМ, нема што… Доколку се формира ново здружение на новинарски работници со три-четири пати повеќе активни членови, јасно е кој ќе го има легитимитетот. Друго прашање е дали вреди човек да се замара со тоа. Инаку, за какви проекции си прават муабет доволен е фактот што од Телма гласаа двајца или тројца вкупно. Јас на моите вработени сум им кажал дека е нивна работа дали ќе членуваат во ЗНМ, МАН, Синдикат, или никаде. За жал 98% не ги интересира ЗНМ. Не е тоа до мене Насер друже, до ЗНМ е….“
Нетранспарентност пред изборното собрание на ЗНМ

Од вчерашното изборно собрание на ЗНМ
Изборот за претседател на ЗНМ го следеа и други реакции од новинарската фела, почнувајќи од тоа дека краток беше периодот од кандидатурите до гласањето, односно медиумските работници имаа рок од само 2 дена да одлучат за кого ќе гласаат. Друг беше проблемот што немаше време ниту да се отворат дебати за тоа какви промени во ЗНМ предлагаат кандидатите, а немаше можност ниту прецизно да се видат програмите на кандидатите.
Освен тоа, на медиумските работници кои сакаа да се зачленат во ЗНМ последниот ден од рокот за зачленување, а 10 дена пред изборното собрание, како на пример новинарите, снимателите и останатиот кадар од „А1он“, „Макфакс“ и „Репортер“, им беше соопштено дека можат да се зачленат, но дека ќе немаат право да гласаат на претстојното собрание, бидејќи немало доволно време за ажурирање на списокот и издавање легитимации.
Некои новинарски редакции воопшто не беа известени за претстојното собрание односно од ЗНМ не пристигна официјално соопштение дека ќе се врши избор на ново раководство.
Сите овие тесни рокови кај дел од новинарската фела јавија недоверба кон организацијата, па најверојатно тоа е и една од причините зошто на собранието присуствуваа околу 170 членови, а новиот претседател беше избран со 86 гласови.
Мери Јордановска, Габриела Димковиќ – Мишевска
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
ЗНАМ: Однесувањето на Филипче предизвикува историски транфер на разочарани членови од СДСМ кон ЗНАМ
Иако Венко Филипче едновремено зборува за европската интеграција на Македонија, денес повторно покажува и докажува дека неговиот интерес е ограничен само на партиската фотелја, велат од Движењето ЗНАМ за Наша Македонија.
Од таму истакнуваат дека со загриженост ја следат реториката и однесувањето на Венко Филипче.
„Иако едновремено зборува за европската интеграција на Македонија, денес повторно покажува и докажува дека неговиот интерес е ограничен само на партиската фотелја. Жалиме што некогашната државотворна партија, наместо да делува како силна, конструктивна и иницијативна опозиција која предлага решенија и води суштински дебати за иднината на државата, се служи со вулгарен и уличен вокабулар, оддалечувајќи се од вистинскиот политички дијалог“, велат од ЗНАМ.
Од таму додаваат дека ваквото однесување и реторика на Филипче и СДСМ, предизвикува историски транфер на разочарани членови од СДСМ кон Движење ЗНАМ – луѓе кои сакаат конструктивен, реформски и државнички пристап.
„Токму поради овој трансфер и растечкото разочарување, Филипче и раководството на СДСМ се во параноја, обидувајќи се да го одржат партискиот штит и личната фотелја. Прашањето кое се наметнува е – дали ваквиот настап на Филипче е само најава за пат кон Дубаи со златни визи, каде личните интереси се пред државните? Тој впрочем одбива да учествува во разговор за клучни државни интереси и реформските закони кои се дел од агендата за европски интеграции. Ова е јасна порака дека неговиот приоритет не е напредокот на државата, туку зачувувањето на лични и партиски позиции“, велат од ЗНАМ.
Од Движењето наведуваат дека тема на лидерската средба е токму она што ја носи Македонија напред – реформи во правосудството, реформите за јавното обвинителство, унапредување на безбедноста и слободата на изразување.
Според ЗНАМ сето тоа е дел од реформската агенда за ЕУ, која има за цел економски раст и стабилност на државата.
„Венко Филипче, за жал, не е научен на ваков дијалог кога станува збор за државата. Тој и некогашното владино раководство предводено од СДСМ не ги дискутираа суштинските теми за иднината на Македонија на овој начин – Преспанскиот договор или францускиот предлог не беа предмет на лидерска средба. Одлуките се носеа зад затворени врати, без јавен дебатен простор, без грижа за суверенитетот, без почит кон граѓаните – како државата да беше нивна лична сопственост, а не татковина за сите Македонци. Филипче е заштитен од систем кој го штити од одговорност за минатите криминали: провизии од модуларни болници, тендери за јаглен за ЕСМ со лични подароци, вакцини купувани по двојно високи цени, и трагедијата во Тетово со 14 живи изгорени луѓе. Сите тие случаи се дел од мрежа на партиска корупција која го штитела, додека тој молчел и го штител својот партиски круг. За разлика од тој систем, сегашната Влада ја води државата кон стабилност и европска интеграција. Ниту еден корупциски скандал, ниту еден криминален тендер, ниту еден скандал не ја наруши довербата на граѓаните. Аферите на минатата власт – Рашковски, Ковачевски, Мухамед Зеќири, бегалецот Груби и нивните соработници – се трајно сведоштво за владеење кое ја постави Македонија во стагнација и пропаст“, велат од ЗНАМ.
Од Движењето наведуваат дека Филипче мора да излезе од мафијашкиот филм и од обвинувањата за „српскиот свет“ и, како што велат, крајно време е да го остави партискиот мит зад себе и да почне да гледа реално на државата.
„Движење ЗНАМ за Наша Македонија го повикува да престане да ја блокира реформската и европската агенда и да се посвети на вистинските интереси на државата и граѓаните, наместо на фотељата и на партиските штитови. Македонија заслужува лидери кои гледаат напред, кои градат консензус за реформите и за европската иднина, а не лични или партиски позиции“, велат од ЗНАМ.
Македонија
ЛДП: Техничката влада нема да ги нахрани граѓаните, време е за вистински реформи
Либерално-демократската партија (ЛДП) смета дека лидерска средба има смисла само доколку на неа се разговара за суштински реформи, а не за, како што велат, пазарски и ПР решенија. ЛДП е подготвена да учествува на лидерска средба, но не и доколку таа се сведе исклучиво на прашањето за укинување или задржување на техничката влада како изолирана и празна тема, без одговори на клучните прашања што директно го засегаат животот на граѓаните.
„Несериозно е политиката да се сведе на тоа: „ние сме за укинување“ или „ние сме против укинување“ на техничката влада. И што потоа? Ако се укине или ако не се укине ?! Дали ќе јадеме поевтино? Дали ќе дишеме почист воздух? Дали ќе добиеме повеќе неповратни средства од Европската Унија? Дали конечно ќе ја решиме корупцијата? Ако одговорот е не – тогаш темата сама по себе е празна. Зошто доцнат некои министерства со реализација на реформската агенда? До каде е пакетот системски реформи што треба да ја придвижи државата напред? На граѓаните им е преку глава од парцијални изјави и ад-хок решенија. Таквиот пристап покажува дека граѓаните не се точка на интерес, туку само алатка за медиумска доминација“, велат од ЛДП.
Додаваат и дека на Македонија не ѝ се потребни 120, туку 90 пратеници. На Македонија не ѝ се потребни 25, туку 15 функционални министерства. На Македонија не ѝ се потребни купишта членови на управни и надзорни одбори, ниту армија заменици директори. На Македонија ѝ се потребни повеќе пари во џебот на граѓаните.
Според партијата, на Македонија не ѝ е потребна техничка влада, туку ефикасен, рационален и деполитизиран систем – една изборна единица, отворени листи и можност граѓаните сами да одлучат кој ќе ги претставува.
Македонија
Фондот за здравство и ПМФ склучија договор за молекуларно-дијагностички анализи
Фондот за здравствено осигурување (ФЗО) склучи договор со Природно-математичкиот факултет (ПМФ) при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје за вршење молекуларно-дијагностички анализи.
Договорот го потпишаа генералниот директор на Фондот за здравствено осигурување, Сашо Клековски, и деканот на Природно-математичкиот факултет, Даворин Трпески.
Лабораторијата за молекуларна биологија и геномика при ПМФ е една од најмодерните лаборатории во земјата. Таа располага со напредна опрема за молекуларно-дијагностички анализи, вклучително и секвенционирање од новата генерација (NGS).
Првата цел во овој момент е проширување на мрежата и зголемување на капацитетот за онколошки анализи, односно за прецизно и брзо утврдување на генски мутации кои се клучни за избор на целна онколошка терапија. Најсовремената опрема и стручниот кадар со долгогодишно искуство ќе придонесат за поефикасно одговарање на зголемената потреба од онколошки анализи во здравствениот систем и ќе претставуваат значајна поддршка на постоечките капацитети.
Втората цел, како образовна и научна установа од областа на молекуларната биологија и генетиката, ПМФ со овој договор ќе им овозможи на студентите и вработените поголеми можности за практична примена на стекнатите знаења.
Со овој договор се проширува националната мрежа за молекуларно-дијагностички услуги, што претставува значаен чекор напред за здравствениот систем во земјата.
Во моментов, Фондот има договори за NGS-анализи со следните установи:
· Македонска академија на науките и уметностите (МАНУ) – претежно за ретки и наследни болести,
· Медицински факултет – Институт за патологија – претежно за онкологија,
· Медицински факултет – Институт за имунологија – претежно за имунодефициенции и трансплантации,
· Медицински факултет – Институт за судска медицина – претежно за форензика,
· Фармацевтски факултет – претежно за хематологија и онкологија,
· Институт за јавно здравје – претежно за вирусологија.
NGS-анализи извршуваат и приватни лаборатории, како и Ветеринарниот факултет.
Бројот на услуги во 2025 година (проекција) е зголемен за околу 22 % во однос на 2023 година, додека буџетот е зголемен за над 40 %, што овозможува поцелосни и посложени генетски истражувања.
Се унапредува дијагностиката за рак, со цел поголема успешност во лекувањето.
Овој договор претставува почеток на поширока соработка. Со ПМФ се разговара за воведување нови услуги, вклучително и генетска дијагностика пред имплантација (PGD) кај бременост со биомедицински потпомогнато оплодување (БПО). Станува збор за анализа на неколку клетки од ембрионот уште пред негово внесување во матката, со цел избор на ембриони без патолошки мутации. Со тоа значително се намалува ризикот од појава на одредени вродени заболувања и се зголемува шансата за успешна бременост.
Фото: Pixabay

