Македонија
Почна чистењето на линданот од малата депонија во ОХИС
Денес и официјално почна процесот на чистење на линдан и неговите изомери од малата депонија во кругот на ОХИС. За таа цел избраниот изведувач Полиеко започна со подготвителни активности што подразбираат расчистување на теренот, обезбедување и поставување на потребната опрема и механизација околу малата депонија.
„Со овој проект ја потврдивме нашата решеност да ги елиминираме жешките точки во земјава. Во изминатиот период беа безбедно отстранети и уништени огромни количини на екстремно опасни хемикалии што со децении беа складирани во кругот на ОХИС, а денес присуствуваме на почетокот на чистење и на линданот, како историски проблем на чиешто решавање посветивме многу внимание и енергија“, изјави министерот Нуредини, најавувајќи дека Владата и Министерството за животна средина прават напори да се обезбедат средства од повеќе извори за чистење и на големата депонија, како и за чистење на погонот за електролиза контаминиран со жива.
За чистењето на малата депонија Министерството воспостави соработка со две агенции на Обединетите нации, УНИДО и УНОПС.
Првично, за реализација на проектот „Отстранување на техничките и економските бариери за започнување на ремедијација на локациите контаминирани со α-HCH, β-HCH и линдан во ОХИС „Министерството за животна средина и просторно планирање преку Канцеларијата за перзистентни органски загадувачи (POPs) во соработка со УНИДО како имплементациона агенција, обезбеди финансиски средства од Глобалниот еколошки фонд (ГЕФ) во висина од 3.100.000 долари.
По спроведување на изборот на компанија за чистење на овој отпад, УНИДО склучи договор со избраниот изведувач „Полиеко“ за чистење на 450 тони од висококонцентрираниот HCH отпад и на 200 тони од земјата контаминирана со HCH од малиот базен.
Потребните дополнителни средства за завршување на чистењето на „малата” депонија, УНИДО, МЖСПП, ГЕФ и Генералниот секретаријат на Владата се согласија да бидат обезбедени од Повеќепартнерскиот фонд за животна средина, а да се имплементира од страна на УНОПС.
Неодамна и УНОПС потпиша договор со грчката компанија „Полиеко“ за чистење на дополнителни 240 тони HCH отпад и 653 тони контаминирана почва со HCH со што ќе се обезбеди континуитет во чистењето на опасниот хемиски отпад од оваа локација.
„Кралството Норвешка е партнер на Владата на Северна Македонија во овој процес. Во изминатите три години, обезбедивме поддршка на Владата и на Повеќе-партнерскиот фонд за животна средина во износ од 1,5 милиони евра како поддршка на чистењето на депонијата во ОХИС“, изјави Стефан Сандстад, првиот секретар на Амбасадата на Норвешка.
„Ние во УНОПС сме горди што ни е доверено управувањето на Повеќепартнерскиот фонд за животна средина кој е воспоставен од Владата на Северна Македонија во партнерство со многу субјекти кои работат кон заедничка цел – ремедијација на линданот во ОХИС. Ќе продолжиме да работиме заедно да обезбедиме средства од донатори, меѓународни организации и финансиски институции за овој витален потфат за животната средина во државата“, изјави Микела Телатин, шеф на канцеларијата на УНОПС за Северна Македонија
„Се соочивме со многу предизвици, проблеми низ годините, почнувајќи од 2006 година кога започнаа преговорите за обезбедување средства од ГЕФ, се до 2015 година кога беше и официјално започнат проектот, за денес да ја видиме механизацијата на терен. Останува да се спроведе самиот процес на чистење, на крајно внимателен и безбеден начин согласно утврдените стандарди и критериуми. Во текот на целиот процес на чистење јавноста ќе биде редовно информирана“, изјави националниот координатор на проектот Сузана Андонова од Канцеларијата за ПОПс.
Претставникот на Полиеко имаше можност да го образложи процесот на работа на локацијата, почнувајќи од организација на теренот, поставувањето на шаторот со целата апаратура за негативен притисок, применетата методологија на ископ, пакување и обележување, како и опис на сите заштитни и безбедносни мерки следејќи ги претходно утврдените стандарди и критериуми, кои ќе овозможат минимизирање на емисии во животната средина, надвор од шаторот и пошироко.
Проценетата вредност на комплетното чистење и уништување на линданот и неговите изомери од малата депонија во ОХИС изнесува приближно 8 милиони евра.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Инвертер клими за ранливи домаќинства — објавен јавен повик до сите компании да се вклучат во борбата против енергетската сиромаштија
Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини го објави Јавниот оглас за пријавување на интерес од страна на правни субјекти кои вршат трговија со високоефикасни инвертер клима уреди, со што започнува практичната реализација на Програмата за заштита на ранливи потрошувачи на енергија.
Основната цел на јавниот повик е обезбедување директна поддршка за домаќинствата кои спаѓаат во категоријата ранливи потрошувачи на енергија, преку доделување потврда-ваучери за набавка и вградување високоефикасни инвертер клима уреди.
Со програмата е предвидено секое домаќинство кое ќе добие ваучер да може да набави и инсталира високоефикасен инвертер клима уред во вредност до 28.000 денари со вклучен ДДВ, кај компании кои ќе склучат договор со Министерството по спроведување на јавниот оглас.
Право на учество имаат сите правни субјекти регистрирани во Централниот регистар на Република Северна Македонија кои вршат трговија со високоефикасни инвертер клима уреди, а избраните компании ќе имаат обврска да обезбедат уреди со најмалку енергетска класа А+, нивна монтажа на адресата на корисникот, како и гаранција од најмалку две години, без дополнителни трошоци за граѓаните.
Министерството ги повикува сите заинтересирани компании активно да се вклучат во реализацијата на програмата и да придонесат кон нејзино успешно спроведување.
Оваа мерка претставува конкретен чекор во намалување на енергетската сиромаштија и подобрување на енергетската ефикасност во домаќинствата, обезбедувајќи поекономично и поодржливо греење за граѓаните кои имаат најголема потреба од поддршка.
Јавниот оглас, условите за пријавување и потребната документација се достапни на веб-страницата на Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини: https://energy.gov.mk/mk-MK/odnosi-so-javnost/javni-oglasi/javen-oglas-za-prijavuvanje-subjekti-koi-vrsat-trgovija-na-visokoefikasni-inverter-klima-uredi
По завршувањето на постапката по јавниот оглас и по објавувањето на листата на компании со кои Министерството ќе склучи договор, истовремено ќе бидат објавени и списоците на лицата кои се стекнале со право на користење на оваа субвенција. Со тоа ќе се создадат услови веднаш да започне процесот на доделување ваучери и набавка и инсталација на високоефикасните инвертер клима уреди, без дополнителни административни одложувања, со цел навремена и ефикасна реализација на мерката во интерес на граѓаните.
Фото: Depositphotos
Македонија
Прв национален инклузивен натпревар по роботика во Македонија
Овој викенд, на 28 февруари во Скопје, се одржа првиот национален натпревар „CTRI Innovation Robot Challenge“ – едукативен натпревар по роботика и иновации, наменет за деца и млади на возраст од 6 до 14 години.
Натпреварот е организиран од Здружението за развој на Технологија, Роботика и Иновации – CTRI, во коорганизација со Државното училиште за деца и младинци со оштетен вид „Димитар Влахов“, раководено од директорката Александра Јаковчевска.
Овој настан претставува историски чекор во развојот на националната STEM-сцена – за првпат во државата беше реализиран инклузивен национален роботски предизвик кој ги обедини технологијата, хуманоста и одржливиот развој во една силна образовна платформа.

Натпреварот е креација на м-р Васка Медиќ и Јованчо Зашаровски – основачи и визионери зад CTRI, кои ја создадоа првата национална инклузивна STEM-платформа каде технологијата не е само алатка, туку средство за општествена промена.
„Нашата цел беше да создадеме простор каде децата нема само да се натпреваруваат, туку ќе размислуваат, ќе создаваат и ќе учат како технологијата може да служи на луѓето и заедницата. Веруваме дека инклузивната роботика е иднината на образованието“, истакнуваат основачите Медиќ и Зашаровски.
На натпреварот учествуваа 19 тимови со над 50 директни учесници од Берово, Валандово, Скопје и Пехчево, додека настанот го посетија повеќе од 150 посетители. Натпреварот беше од отворен карактер и предизвика исклучителен интерес кај јавноста.
Децата се натпреваруваа во две возрасни категории (6–9 и 10–14 години), при што дизајнираа, градеа и програмираа едукативни роботи за да извршат јасно дефинирани мисии на натпреварувачките предизвици во ограничена временска рамка. Како основачи, посебен акцент ставивме на развојот на STEM знаења, критичко и креативно размислување, техничка функционалност, јасна презентација на решението, тимска работа и инклузија како суштинска вредност на целиот процес.

Натпреварот се реализираше преку две тематски категории што ја поврзуваат технологијата со хуманоста и одржливиот развој.
Првата категорија беше насочена кон роботски решенија за заштита на планетата и одржлив развој, каде тимовите дизајнираа роботи кои помагаат во заштита на животната средина, внимателно се движат низ чувствителни зони и носат поддршка за заедницата.
Втората категорија беше фокусирана на роботи кои поврзуваат луѓе, системи и информации – роботи како помошници, пријатели и поддршка во секојдневниот живот, со посебен акцент на пристапноста и инклузијата.
Главната порака беше јасна – вистинската технологија е онаа што ги вклучува сите.
Посебна тежина на настанот му даде фактот што истиот се одржа во Државното училиште за деца и младинци со оштетен вид „Димитар Влахов“.
Покрај натпреварувачкиот дел, децата имаа можност да учествуваат во две тематски работилници. Здружението и училиштето овозможија интерактивна работилница за брајово писмо, каде учесниците се запознаа со тоа како децата со оштетен вид читаат и пишуваат. Ова искуство претставуваше силна лекција за емпатија, еднаквост и разбирање и ја нагласи суштината на инклузивното образование.

Дополнително беше реализирана работилница за научни експерименти од страна на SmartLab Kids, кои преку интерактивен пристап ја приближија науката до децата и го поттикнаа нивниот истражувачки дух. Организаторите изразуваат искрена благодарност за нивниот професионален придонес.
Во категоријата 10–14 години, првото место и титулата „Златен иноватор“ ја освои тимот ГАЛАКТИЧКИ БУРЕК, второто место „Сребрен стратег на роботика“ му припадна на БЕРОВСКИ ТЕХНОЛОГИИ, додека третото место „Бронзен технолошки лидер“ го поделија тимовите GTA BOYS и LAPTU.
Во категоријата 6–9 години, првото место „Големи иноватори“ го освои ROBOTIC’S INOVATORS, второто место „Робо-ѕвезди на иднината“ му припадна на TDM Engineers, а третото место „Млади креатори на идеи“ го освои тимот ДИГИТАЛКИ.
Специјални признанија беа доделени за Најдобар алгоритам на тимот АУТОБОТ, за Најдобра стратегија на PPK SPIKE, за Најдобра инклузија на Stitch, за Најдобра тимска работа на НАЈЈАКИ и за Иноватор на натпреварот на тимот МЕП.
„CTRI Innovation Robot Challenge не е само натпревар. Тоа е движење. Градиме генерација која размислува иновативно, работи тимски, создава решенија и верува дека технологијата треба да биде хумана, достапна и инклузивна за сите. Овој прв национален чекор е темел за идни поголеми STEM движења во Македонија“, порачуваат м-р Васка Медиќ и Јованчо Зашаровски.
Со овој настан, CTRI ја отвори вратата кон нова ера во едукативната роботика и инклузивната технолошка едукација во државата.
Македонија
Општините во фокус: Перински повика на партнерска соработка преку Ресурсниот центар
Во организација на Министерството за локална самоуправа денес се одржа практична работилница на тема: „Презентација на постапката за поднесување барање за поддршка од општините во рамки на Ресурсниот центар за поддршка на развојот на општините“.
Работилницата беше наменета за претставници на општинската администрација, со цел нивно практично запознавање со дигиталната алатка, процедурите за поднесување барање за поддршка и начинот на евалуација на испорачаната поддршка кон општините.
Во своето обраќање, министерот за локална самоуправа, Златко Перински, упати апел до општините активно и рационално да ги користат расположливите механизми за поддршка.
„Иако локалната власт е самостојна и има сопствени изворни надлежности и одговорности, преку партнерска соработка и взаемна поддршка можеме да постигнеме многу повеќе. Затоа градиме концепт за синергија на сите расположливи ресурси во државата кои ќе бидат ставени во функција на општините,“ истакна министерот Перински и додаде „Станува збор за процес што заеднички со вас ќе продолжиме да го градиме, унапредуваме и прилагодуваме, водени од вашите реални потреби и искуства од секојдневното работење“.
Тој нагласи дека Владата останува силно посветена на поддршка на општините преку инвестиции, јакнење на капацитетите и обезбедување практични алатки што ќе придонесат за поефикасна локална администрација и поквалитетни услуги за граѓаните.

