Македонија
(Видео) Премиерот со премногу овластувања во новата агенција за разузнавање, реагираат експертите
Една од главните забелешки на експертската јавноста на јавната расправа за формирањето на новата агенција за разузнавање која ќе ја замени досегашната УБК, беше тоа што законот предвидува преголеми овластувања на премиерот. Експертите реагираа тоа што премиерот ќе биде претседателот на телото за внатрешна координација на службите, а ќе го предлага и директорот на Агенцијата за национална безбедност.
При дискусијата на двата закони за формирање на Агенцијата за национална безбедност и предлог-законот за координација на безбедносно-разузнавачката заедница држвата, од собранска говорница беа упатени пораки за смена на оваа одредба од законот бидејќи така се отвора сомнеж наместо реформа, повторно да се партизира и монополизира службата.
„Мислам дека на овој начин самиот премиер добива многу инструменти во рацете. Ако сакаме да го избегнеме тој политички призвук, мора да најдеме друг модалитет. Би било подобро друг да го води тој совет или да членуваат претставници од граѓанскиот сектор, од собранието, да не биде како што е сега предложено“, рече професорот Злате Димевски.
Со сличен став беше и професорот Марјан Ѓуровски, кој рече дека не може премиерот да биде главен координатор и носител на одлуките во службата, при тоа нагласувајќи дека се занемарени улогите на шефот на државата и претседателот на собранието кои со законот не се опфатени како членови на советот за координација.
„Кога ќе го прочитаме законот за координација на службите збунува обидот претседателот на владата да се круниса како неприкосновен во координацијата и носењето на одлуките во безбедноста“, рече Ѓуровски.
Експертската фела имаше забелешки и во однос на изборот на кадри во агенцијата за разузнавање. За професорот Маријан Николовски не е спорно што ќе биде формирана комисија која ќе врши селекција на вработените во службата, туку можноста одредени кадри преку интерен оглас да се префрлат во агенцијата.
„Во делот на вработување со спогодбено преземање се остава простор за партизација на службата. Со член од законот се предвидува дека вработен од орган на државна управа, општинска администрација, администрација на Град Скопје со спогодба помеѓу градоначалник и директор на агенцијата може да премине на работа во новата агенција. Во толку големата борба за деполитизација овој член отвора можност за негова злоупотреба“, рече професорот Николовски.
Согласно законот, досегашните вработени во УБК ќе бидат префрлени во новата агенција, доколку ги поминат предвидените проверки, а останатите ќе добијат отказ од службата. За Оливер Андонов од воената академија, ова е репресивна мерка и смета дека треба да се изнајде решение овие луѓе да останат во државната администрација затоа што поседуваат важни информации за државната безбедност.
„Според искуството на безбедносните служби, можеме да кажеме дека тие постапуваат по принципот, може некој да го нацртаме како најубав на светот, а друг да го претставиме како најлош. Треба веднаш да се преработи членот 188, со кој се предвидува отказ од проста причина што овие луѓе во минатото се стекнале со доверливи информации и сега да завршат на улица, можеме да се доведеме во состојба како што ја имаше Бугарија во 90-тите години“, рече Андонов.
Агенцијата за национална безбедност ќе биде регулирана, односно ќе ѝ биде вршен надзор од повеќе државни институции, меѓу кои Врховниот суд, Собранието на СРМ, јавниот обвинител, народниот правобранител, Државниот завод за ревизија и Агенцијата за класифицирани информации. Во склоп на агенцијата, од страна на директорот ќе биде формирана и единица за внатрешна контрола по мислење на Собранието.
Инаку, двата закона и ќе се носат со двотретинско мнозинство. Се очекува целата процедура да заврши до крајот на мај, при што Агенцијата за безбедност треба да почне да функционира од први јуни.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Европската Унија ги одби предлозите на балканските превозници, најавени нови блокади: „Последниот состанок беше катастрофален“
Европската унија ги одбила сите предлози на превозниците од Западен Балкан со кои требало да се реши проблемот со нивниот престој во Шенген зоната. Истакнато е дека превозниците донеле одлука за повторна блокада на товарните гранични премини, но засега не е познат точниот датум на новите блокади.
„Последниот состанок со нив беше катастрофален. Не прифатија ништо што предложивме, само рекоа – вклопете се во правилото 90/180, поинаку не може“, изјавил претседателот на деловното здружение „Меѓународен транспорт“ Неѓо Мандиќ за „Танјуг“.
На прашањето дали превозниците размислуваат за повторна блокада на товарните премини доколку наскоро не се постигне договор со Европската унија, Мандиќ изјавил дека одлуката веќе е донесена, но дека се чека усогласување со превозниците од другите земји од Западен Балкан.
„Донесовме одлука повторно да одиме со блокади, но за сè е потребно време, бидејќи мора да ја усогласиме постапката со колегите од другите земји од Западен Балкан. Кога ќе го усогласиме терминот, тогаш ќе го одредиме точниот датум. Мора да се состанеме и да се договориме околу сите детали, така што не знам кога ќе започнат блокадите“, нагласил Мандиќ.
Предлозите што на последниот состанок властите од регионот на Западен Балкан и превозниците ѝ ги упатиле на Европската комисија биле одбиени со коментари дека се „невозможни, премногу креативни и спротивни на Шенген законодавството“, додека било предложено возачите да пријават престој во некоја од поблиските членки на ЕУ, што за превозниците било неприфатливо, прене „Вијести“.
Протестите претходно започнаа на 26 јануари 2026 година со барање професионалните возачи да не се третираат како туристи во Шенген зоната, туку да добијат посебни правила за престој.
Блокадите беа суспендирани на 29 јануари по најавата дека Комисијата ќе ги разгледа можните корективни мерки, но по објавувањето на официјалниот став на ЕК дека нема посебни измени за превозниците, се отворија нови реакции и незадоволство меѓу транспортерите.
Македонија
Oбвинувања за канабисот: ВМРО-ДПМНЕ бара истрага за лиценците, СДСМ прашува кој дозволил 5 тони дрога да ја поминат границата
Владејачката ВМРО-ДПМНЕ и опозициската СДСМ и утрово разменија обвинувања поврзани со лиценците за производство на канабис и со запленетата марихуана.
Од ВМРО-ДПМНЕ тврдат дека фирмата „ЦБД Медплант“ од Ново Село, од која, како што наведуваат, биле запленети околу 30 тони марихуана, добила лиценца во 2020 година, во период кога на власт биле Зоран Заев и Венко Филипче. Партијата наведува дека фирмата е директно поврзана со луѓе блиски до СДС и Заев и повикува Јавното обвинителство да ја испита поврзаноста на поранешни функционери со бизнисот со канабис.
„Постојат фотографии кои го прикажуваат Филипче во друштво со сопственикот, Тони Котев. Од вкупно околу 40 тони запленета марихуана, дури околу 30 тони се поврзуваат со оваа фирма или 70 отсто“, велат од ВМРО-ДПМНЕ.
Партијата нагласува и дека измените на Правилникот за одгледување на канабис во 2023 година, отвораат прашања за законитоста на процесот. Од партијата бараат институционална одговорност.
Од друга страна, СДСМ обвинува дека власта се обидува да дефокусира и да го заташка случајот со 5 тони дрога што ја поминале македонската граница и завршиле во Србија. Според СДСМ, јавноста 16 дена чека одговор како дрогата ја поминала границата и кој ќе понесе одговорност.
„Премиерот Мицкоски лицитира со 25, 40, па и 100 тони запленета марихуана, наводно нелегално произведена. Ако навистина станува збор за нелегално производство од такви размери, тоа отвора уште посериозно прашање за одговорноста која мора да се прошири на повеќе институции токму во власта“, велат од СДСМ.
Партијата прашува како се произвела марихуана на површина од речиси 40 фудбалски стадиони, наводно нелегално, а институциите не знаеле, не провериле, не контролирале.
Македонија
ВМРО-ДПМНЕ повика на целосна истрага за модуларната болница во Тетово
ВМРО-ДПМНЕ обвинува дека Венко Филипче ја составил техничката спецификација за модуларната болница во Тетово без соодветен елаборат за електрична енергија и без целосно почитување на безбедносните стандарди.
Од партијата тврдат дека Светска банка одобрила 30 милиони евра за изградба на модуларните болници, додека реалната цена по која биле изградени објектите изнесувала околу 300.000 евра.
„Јавноста има право да знае каде завршиле парите и зошто профитот бил поважен од безбедноста на граѓаните“, наведуваат од ВМРО-ДПМНЕ, додавајќи дека во здравството не смеело да се дозволуваат калкулации и импровизации за остварување личен профит.
Партијата се повикува и на, како што наведуваат, јавно изнесени тврдења на поранешната обвинителка Лејла Кадриу, според кои во обвинението биле опфатени само медицинскиот и економскиот директор на тетовската болница, додека Филипче бил надлежен за техничката документација.
„Се поставува прашањето зошто бил заштитен од правосудните органи“, стои во соопштението.
Од ВМРО-ДПМНЕ бараат Јавното обвинителство, согласно законите и доказите, целосно, темелно и неселективно да го расветли случајот со модуларната болница во Тетово.

