Македонија
Таткото негира дека кажал кога Вања ќе излезе од дома, Обвинителството и за него ќе бара притвор
Таткото на убиената Вања во истрагата негирал дека тој му ги дал информациите на организаторот, кој истовремено е и извршител на убиството, Љупчо Палевски-Палчо, сега во бегство, за местото и времето кога таа сама ќе излезе од дома. Основниот јавен обвинител на ОЈО Скопје, Гаврил Бубевски, вели дека вмешаноста на таткото засега се вади од контекстот на она што го кажуваат другите приведени. Двајца од приведените рекле дека избеганиот Палевски им кажал дека од таткото на Вања ги добиле информациите кога и каде може да ја чекаат.
„Досегашниот негов исказ во полицијата јасно го знам, не знам дали можеби во моментот нешто ќе се смени или се сменило, сѐ уште таткото ги негира овие дејства. Ние неговата инволвираност, која сè уште сметаме дека е посредна во овој случај, ја вадиме од контекстот на она што го кажуваат другите инволвирани во случајот дека едното лице им кажало оти сето ова го знае од контактот со таткото. Во однос на тоа дали ќе се бара притвор, да, затоа што ова е почетно, имаме основи на сомнение за негова вклученост и ќе се бара обезбедување негово присуство во постапката. Ќе видиме и од материјалните докази што ќе произлезе денес, можеби некои докази ќе произлезат утре. Веројатно, во текот на денот ќе има одредени промени. Ќе се бара притвор“, рече обвинителот Бубевски.
Тој уверува дека сите вербални и материјални докази што ги имаат се поклопуваат, односно се идентични и „нема бегање од тоа“.
Истражните органи допрва ќе утврдуваат и дали таткото е некако поврзан со убивањето на Вања оти засега го поврзуваат само со нејзиното грабнување.
„За таткото сега за сега само посредни докази укажуваат дека учествувал во некакви насоки кога девојчето ќе излезе само, кога би можеле да го очекуваат за да се изврши кривичното дело грабнување. Таткото не може да го осомничиме ниту дека е дел од групата, која потоа го извршила најтешкото кривично дело затоа што немаме такви сознанија за тоа. Имаме определени сознанија што ни укажуваат дека таткото имал одредена комуникација со лицето, тука ќе ја задржам пресумцијата на невиност за да не направам и друг проблем понатаму, кое сега не е тука и дека овие двајца од тројцата осомничени, кога го прашале тоа лице, тој рекол: јас овие сознанија ги имам од таткото на девојчето, кога, во колку и како излегува и дека ќе биде само тој ден кога излегува од дома“, објасни обвинителот Бубевски на денешната прес-конференција за убиствата на 14-годишната Вања Ѓорчевска и на 74-годишниот велешанец Панче Жежовски, а за кои истрагата утврди дека се поврзани.
Обвинителството сѐ уште не ги води приведените петмина и избеганиот Палевски како организирана група. Сѐ уште се утврдуваат нивните врски за да може да се наречат организирана група, засега се само соизвршители.
Групата на 22 ноември го киднапирала 74-годишниот велешанец за кој е веќе утврдено дека имал долг од 500 евра и се поврзува со еден од приведените. Му го зеле автомобилот и со него ја киднапирале Вања на 27 ноември. Ја чекале пред влезот на зградата, ѝ ги врзале рацете и нозете, ја ставиле во багажникот и ја однеле во скопското село Бразда. Таму ја убиле и ја закопале, а во близина го запалиле автомобилот.
Го убиле и 74-годишниот велешанец, кој бил закопан во Велес, а во двата случаја имало по еден сведок на убивањето.
Оружјето сè уште не е пронајдено.
Додека за истражните органи донекаде е јасно дека велешанецот бил убиен за долг од 500 и за да се искористи неговиот автомобил во случајот на Вања, сѐ уште не е утврдено за колкава сума се работи и на утврдување на мотивот сѐ уште ќе се работи. Обвинителот Бубевски објасни дека ќе проверуваат дали станот, кој мајката го продала, е можен мотив за изнуда иако досега истрагата не открила дека од неа е побаран откуп.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
(Видео) Зајкова: Уште колку жени ќе убие молкот?
„Росица, Кате, Марија. Жени кои претходно барале помош. Жени чии пријави останале без соодветна реакција. Жени кои денес ги нема. Прашањето е едноставно и болно: Колку жени уби молкот?“, прашува претседателката на Либерално-демократската партија (ЛДП) и пратеничка во македонското Собрание, Моника Зајкова.
Ова не се изолирани случаи, вели Зајкова и дополнува дека ова е образец на институционално непостапување и систем што реагира по трагедија, наместо по пријава.
„Кога постојат пријави за насилство, а нема навремена и ефикасна реакција, одговорноста не може да биде апстрактна. Затоа официјално ќе поднесам барање за отворање надзорна расправа во Собранието за институционалното непостапување во случаи на пријавено семејно насилство. Јавноста има право да знае зошто институциите молчеле, кој не постапил и дали биле преземени сите законски мерки за заштита“, вели во својата изјава Зајкова.
Претседателката на ЛДП потенцира дека дополнително, повторно ќе го достави Законот за воведување електронска нараквица за следење на сторителите на семејно и родово базирано насилство.
„Овој механизам не е политичко прашање, туку прашање на безбедност и превенција. Одбивањето без аргументи значи преземање ризик за нови трагедии. Ќе побарам и: воведување задолжителна процена на ризик во сите пријавени случаи, итни и привремени заштитни мерки без бирократски одлагања и утврдување лична одговорност таму каде што имало институционален пропуст“, вели Зајкова.
Животот на жените не смее да зависи од административна проценка или одложена постапка. Институциите постојат за да штитат, не за да молчат.
„Ова прашање нема да остане на едно обраќање. Ќе следуваат конкретни иницијативи, законски предлози и парламентарен притисок сè додека системот не почне да функционира како што му налага законот – навремено, одговорно и во интерес на заштитата на жртвите“, заклучува претседателката Зајкова во својата изјава.
Македонија
Националната мрежа против насилство врз жените: Црвено знаме за целиот систем, целосна истрага, итна одговорност и санкции за институционалното непостапување
Националната мрежа против насилство врз жените и семејно насилство бара, како што нагласуваат, итна, темелна и независна истрага за трагедијата што се случи на 2 март во скопската населба Тафталиџе, каде животот го загубија триесет и едногодишна мајка и нејзината шестгодишна ќерка.
„Според сведоштвата на најблиското семејство, мајката подолг период била жртва на семејно насилство кое било пријавувано во надлежните институции. Доколку се потврди дека институциите имале сознанија, а не презеле соодветни мерки за заштита, бараме со име и презиме да се утврди одговорност кај сите службени лица – од Министерството за внатрешни работи, центрите за социјална работа, јавното обвинителство и сите други надлежни институции. Оваа трагедија не е изолиран случај. Само во 2026 година веќе се изгубени четири животи како последица на родово базирано и семејно насилство. Според податоците на Еуростат за 2023 година, Северна Македонија е меѓу земјите со највисока стапка на фемициди во Европа што е алармантен показател дека системот за заштита не функционира ефикасно“.
Според нив, ова не се изолирани инциденти туку образец.
„Образец на недоволна превенција, задоцнети институционални реакции, слаба проценка на ризик и недоволна заштита на жртвите. Наместо системот да обезбедува навремена заштита, третман и санкционирање на сторителите, сведочиме на пропусти што ја одржуваат и продлабочуваат културата на неказнивост. Законите постојат, но нивната примена е недоследна и недоволна. Поради тоа жртвите остануваат без соодветна поддршка и заштита, додека насилниците продолжуваат неказнето да ги загрозуваат нивните животи“.
Бараат целосна и транспарентна истрага за постапувањето на сите институции во случајот во Тафталиџе, вклучително и проверка дали постоеле пријави/сознанија и какви мерки биле (или не биле) преземени;
„Суспензија на сите службени лица вклучени во постапување, се до завршување на истрагата
Утврдување индивидуална одговорност за секое службено лице кое не постапило согласно законските обврски;
Соодветни санкции, вклучително и кривична одговорност и затворски казни за службени лица од МВР, центрите за социјална работа, јавното обвинителство и сите други надлежни институции каде што ќе се утврди дека морале, а не презеле мерки за заштита и/или дека пропустот придонел за фатален исход;
Најстроги казни за сторителот на насилство;
Итна ревизија на проценките на ризик и механизмите за заштита на жртвите на семејно насилство, како и на практиките за форензичко постапување и истраги во случаи на сомнителна смрт“.
Потенцираат дека животот на жените и децата не смее да зависи од тоа дали системот ќе ја препознае опасноста дури откако трагедијата веќе се случила.
Македонија
Бракоразводна постапка и пријава за насилство – вонреден надзор во Центарот за социјални работи по трагедијата во Карпош
Министерството за социјална политика, демографија и млади изрази длабоко сочувство до семејството и блиските на мајката и детето кои го загубија животот во трагичниот настан.
Од Министерството информираат дека, согласно законските надлежности и принципот на должно внимание, веднаш бил извршен вонреден инспекциски надзор во Центарот за социјални работи – Скопје, со цел целосно и непристрасно утврдување на фактичката состојба и начинот на постапување на институцијата.
Според првичните информации од инспекторите, починатата заедно со сопругот за првпат била евидентирана во Центарот на 7 октомври 2025 година, по барање на Основниот граѓански суд во врска со постапка за развод на брак.
Во однос на пријавено насилство, од Министерството наведуваат дека допис од Министерството за внатрешни работи бил примен и заведен во Центарот на 2 февруари 2026 година, а се однесувал на настан од 19 декември 2025 година, за сторен прекршок против јавниот ред и мир, односно физички напад на сопругот врз сопругата.
„Министерството има јасен и недвосмислен став: секое евентуално пропуштање, ненавремено постапување или непочитување на законските обврски мора да биде целосно утврдено, а одговорност мора да има согласно закон“, се наведува во соопштението.
Од таму додаваат дека заштитата на жртвите на насилство и превенцијата од семејно насилство се врвен приоритет и дека нема да дозволат институционални слабости да останат неадресирани.
Инспекцискиот надзор е во тек, а по неговото завршување Министерството најавува дека транспарентно ќе ја информира јавноста за наодите и за понатамошните мерки, како и дека будно ќе го следи случајот и ќе преземе сè што е во негова надлежност за да се обезбеди целосна одговорност и зајакнување на системот на заштита.

