Македонија
Фетаи за „Монструм“: Овој чин не заслужува ништо помалку од доживотен затвор
Обвинителката Фатиме Фетаи, која го застапува случајот „Монструм“, преку анализа на доказите, односно вештачењата и сведочењата, му докажуваше на судот дека возилото „опел омега“ било употребено за транспорт при извршување на петкратното убиството на Смилковското Езеро. Таа посочи дека возилото не било на МВР, како што тврдеше еден од сведоците во постапката, додавајќи дека на него биле најдени билошки траги од обвинетиот Алил Демири на потпирачот на глава, но и земја од Смилковското Езеро.
„Неточна е тезата од правно фактички и правно логичен аспект“, рече Фетаи за тврдењето на сведокот дека МВР е сопственик на „опелот омега“ образложувајќи дека тој ја препознал само по бојата, но не дал никакви други детали за неа, ниту регистарски таблички.
Обвинителката докажуваше и дека телата на убиените не биле донесени на Смилковското Езеро, како што беше тврдено во текот на постапката и јавноста. Таа рече дека трагите, нивното земање, транспортот, вештачењето, го запечатуваат тврдењето дека петкраткото убиство е направено онаму каде што се пронајдени телата.
„Лишени се од живот пет лица со употреба на оружје. Настануваат траги од крв, како и патрони. Трагите од крв може да бидат локва, слевање, капка… Трагите од слевање настануваат со истекување крв од крвните садови. Сите видови траги се важни бидејќи укажуваат дали телото е поместувано или донесено. Во однос на трагите од оружје, ќе се задржиме на проектилите и патроните како траги. Може да се пронајдат цели или одредени нивни делови. За патроните важи податокот дека се утврдува од какво оружје е испукано. Вистинското место на настанот е она каде што се пронајдени телата. Фингирање проектил, природното истекување на почвата каде што се извршило убиството е невозможно. На иста линија се и на вештите лица дадени во постапката“, рече Фетаи објаснувајќи ги материјалните докази и осврнувајќи се на научниот аспект во однос на доказите.
Се лиферуваа информации дека младите момчиња биле во блиски контакти со ќерката на Трајко Вељаноски, па затоа се случил настанот, рече Фетаи, која образложи дека немало индиции, ниту се докажало дека убините се познавале со неа ниту дека имале контакти, а најмалку дека поради тоа се лишени од живот.
„Во однос на околноста дека обвинетите биле на местото на настанот претходните денови, единствен доказ е исказот од заштитениот сведок. За деновите пред убиството не постои доказ дека иделе таму за да евидентираат кои лица од која националност доаѓале“, рече Фетаи.
За тоа дека Алил Демири, Агим и Африм Исмаиловиќ ги извршиле убиствата, Фатиме Фетаи рече дека има докази и се потврдуваат со материјални докази и сведочења пред судот.
„Вишок е само тоа дека на свиреп и подмолен начин било извршено убиство. За да биде на свиреп начин, треба да има страдање на жртвата и извршителот свесно да знае дека жртвата страда… Убиството на подмолен начин е на потајно сторување, каде што сторителот ја искористува неговата доверба… Во случајот има докази за употреба на три вида оружје, приближно траење на настанот… Да се разбереме, овој чин не заслужува ништо помалку од доживотен затвор“, рече таа објаснувајќи дека делот за свиреп и подмолен начин е вишок поради недостиг на докази.
За Фетаи, неважно е кој со какво оружје пукал, со оглед на делото тероризам за кое се гонат. Таа посочи дека имало договор за лишување од живот на жртвите меѓу обвинетите образложувајќи дека контактирале, но и како се транспортирале до извршувањето на убиствата кај Смилковското Езеро.
„Исказот на Хаки Азири заслужува верба. Ги има сите елементи за исказот да биде веродостоен. Делот за исклучените телефони се потврдува со листинзите од телефонските оператори. Чекањето во Топанско Поле се поклопува со времето на извршувањето на чинот. Обвинетиот Хаки самиот го дообјаснува моментот кога застанува возилото ‘опел омега’ зад неговото за обвинетите да се префрлат во неговата кола. На иста линија е и исказот на Хаки, кој ги дава сите појаснувања за настанот и неговите дејства“, рече Фетаи, која објасни дека на подоцнежното тврдење на Хаки Азири дека бил присилен да ја даде изјавата пред судот поради деталите што ги кажал во врска со чинот, не може да му се верува.
Фетаи бара сите обвинети да бидат осудени.
„Не би сакала никигаш повеќе во вршење на функцијата јавен обвинител да бидам доведена да давам завршен збор за ваков настан. Лицата за кои се бара осуда се одговорни за делата што им се ставаат на товар“, рече Фетаи на почетокот од завршните зборови.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Објавена петиција за забрана на социјални мрежи за деца до 12 години во Македонија
Граѓанската иницијатива „Иницијатива за безбедно детство“ објави петиција со која се бара воведување забрана за употреба на социјални мрежи за деца до 12 години и регулација на пристапот за малолетници до 16 години во Македонија.
„Ние сме група загрижени и општествено одговорни родители, наставници, стручни лица и граѓани што започнуваме петиција со која бараме воведување забрана за употреба на социјални мрежи за деца до 12 години и регулација на пристапот за малолетници до 16 години во Македонија. Под името „Иницијатива за безбедно детство“, ова граѓанско движење има за цел да поттикне законски измени и системска регулација во нашата држава, што ќе ја заштитат дигиталната безбедност, менталното здравје и приватноста на најмладите“, велат од иницијативата.
Од таму велат дека штетата веќе се случува пред нашите очи.
„Сите сведочиме на негативните ефекти, од нарушено ментално здравје, онлајн врсничко насилство, самоповредување, опасни „предизвици“, намалена концентрација и изобличена перцепција за вредности и успех. Во услови на недоволна законска регулација и слаб надзор, тие остануваат изложени на ризици кои државата има обврска да ги превенира. Австралија, Франција, Шпанија, Шведска, Данска, Словенија итн. се охрабрија кон првиот и најважен чекор: забрана за употреба на социјални мрежи за деца и регулација на употребата од страна на адолесцентите. Обединетите нации препорачуваат да се подигне возрасната граница за дозволена употреба на социјални медиуми, а Европскиот парламент усвои препорака со која се предлага минимална возраст од 16 години за неограничен пристап до социјалните мрежи во ЕУ“, велат од граѓанската иницијатива.
Тие со петицијата бараат заштита на децата преку иницирање законска и практична рамка:
● Воведување забрана за употреба на социјални мрежи до 12-годишна возраст и регулација за деца до 16 години при регистрирање и самостојна употреба на социјални мрежи и платформи за кратки видеа, преку задолжителна верификација или целосна забрана доколку не се прифатат и имплементираат пропишаните стандарди.
● Обврска за социјалните медиуми и апликациите да обезбедат технички и правни механизми за родителска согласност/сертификат од родител или старател и спречување или ограничување пристап за деца под 12 години.
● Ограничување на алгоритамско таргетирање и автоматско препорачување креативни и вирусни содржини за профили идентификувани како детски.
● Обврска за посебна заштита и обработка на детските податоци согласно национални стандарди, со засилени безбедносни мерки.
● Јасно дефинирани санкции и механизми за брзо отстранување на штетна и опасна содржина.
● Национална програма за дигитална писменост и поддршка на менталното здравје на учениците и нивните семејства.
Линк до петицијата: https://c.org/g5MnSHrB8Y
Македонија
Левица: Ќе поднесеме предлог – закон за департизација и искоренување на непотизмот во јавното здравство
Пратеничката група на Левица до Собранието на Република Македонија ќе поднесе Предлог-закон за укинување на дискреционото право на директорите во јавното здравство при вработување, со кој се воведува обврска за избор на најдобро рангираните кандидати на транспарентни конкурси со јасни, мерливи и проверливи критериуми, соопштија од партијата.
Од таму појаснуваат дека со Предлог-законот се прави неопходен и одлучен чекор кон дефинитивно укинување на децениските практики на непотизам, партизација и клиентелизам, преку елиминирање на дискреционите овластувања и воведување задолжително почитување на ранг – листите и објективните критериуми при вработување.
„Јавното здравство со децении е оптоварено со системски непотизам, партизација и клиентелизам, каде што роднинските врски и партиската подобност се вреднуваат повеќе од стручноста, знаењето и професионалниот интегритет. Дискреционото право на директорите се претвори во институционализиран механизам за репродукција на привилегии, со што јавното здравство функционира како затворен систем на наследни и партиски вработувања. Како директна последица на ваквите политики, најквалитетните и највисоко рангираните здравствени работници се системски оттурнати од јавното здравство и принудени својата професионална кариера да ја продолжат во приватните здравствени установи во државата, каде што нивното знаење станува пазарна стока или во здравствените системи во странство, каде што државата практично го извезува сопствениот образуван кадар од државните универзитети“, велат од партијата.
Овој двоен одлив, кон приватниот сектор и кон странство, додаваат од Левица, претставува тежок удар врз јавното здравство.
Според Левица, државата инвестира во образование и обука на здравствени работници, а придобивките од таа инвестиција ги собираат приватните профитни структури, други држави или промена на професијата. Истовремено, велат од Левица, Фондот за здравствено осигурување сноси дополнителни трошоци за лекување во приватни установи и во странство, додека пациентите продаваат дел од својот имот да се лекуваат во приватни клиники или други држави.
„Јавното здравство мора да биде систем на знаење, одговорност и еднакви шанси, а не поле за семејни и партиски привилегии. Левица ги повикува сите пратеници во Собранието да го поддржат овој Предлог-закон и да застанат на страната на јавниот интерес, здравствените работници и пациентите. Поддршката на овој закон е јасен показател дали се брани јавното здравство или се продолжува со заштита на непотизмот и клиентелизмот“, велат од Левица.
Македонија
Продлабочување на стратешкото партнерство со САД во фокусот на средбите на Гаши во Вашингтон
За време на работната посета на Вашингтон, претседателот на Собранието, Африм Гаши, оствари средба со Даниел Џ. Лотон, заменик-помошник секретар во Бирото за европски и евроазиски прашања на Стејт департментот на САД.
„На оваа средба беше потврдено непоколебливото партнерство меѓу двете земји, изградено врз заеднички демократски вредности, посветеноста на владеењето на правото, борбата против корупцијата и посветеноста на меѓународниот мир и стабилност. Соговорниците разменија мислења за актуелните геополитички настани, безбедносните предизвици и конструктивната улога на Република Северна Македонија како фактор на стабилност во Западен Балкан“, соопштија од Собранието.
Гаши информирал за континуираните напори за полноправна интеграција во Европската унија и изразил благодарност за континуираната поддршка на САД во процесот на реформите.

Гаши на средбата беше придружуван од потпретседателите на Собранието, Антонијо Милошоски и Јован Митрески, како и од владината делегација, составена од министерот Стефан Андоновски, Златко Пирински и генералниот секретар на Владата, Игор Јанушев.
По средбите во Вашингтон, Гаши се сретна и со Филип Рикер, поранешен амбасадор на САД во Република Северна Македонија и докажан пријател на земјата, со кого разговарале за неодамнешните политички настани и продлабочувањето на стратешкото партнерство со Соединетите Американски Држави.
На средбите биле потврдени одличните билатерални односи и заедничката посветеност за продлабочување на трансатлантската соработка.

