Македонија
Хелсиншки комитет: Системот не им дозволува на Ромите да излезат од маргините
Меѓународниот ден на Ромите е прилика за славење на ромската култура, но и повод да се осврнеме на фактичката состојба во која се наоѓа оваа заедница, односно на причините кои оневозможуваат вистинска социјална интеграција на ромската заедница во општеството, велат од Хелсиншкиот комитет за човекови права.
Според Комитетот, вкоренетиот расизам е во сржта на повеќекратната дискриминација со која Ромите секојдневно се соочуваат и таа се согледува и во односот на институциите кон нив, но и во третманот кој го добиваат од страна на општеството во целина.
„Токму расната дискриминација е клучниот проблем поради кој, децении наназад, сите посебни политики и мерки наменети за оваа заедница остануваат половични, недоволни и неефективни во пракса“, се наведува во извештајот.
Како што посочуваат од Хелсиншки, ова се согледува и во актуелниот проблем на неколку ромски семејства сместени во прифатниот центар во Визбегово.
„Иако една од главните цели на социјалните реформи е извлекување на луѓето од кругот на сиромаштија и искоренување на нејзините екстремни форми, последниот случај со плановите за иселување на Ромите од прифатниот центар покажува ригидно толкување на законските одредби. Со тоа што нивните деца конечно се вклучиле во образованието, а мал дел од родителите започнале самостојно да заработуваат, се смета дека овие семејства излегле од состојба на социјален ризик, иако нерешеното домување и нивното евентуално враќање на улица ќе значи поништување дури и на овие мали чекори напред.
Понатаму, и покрај тоа што образованието е еден од главните предуслови за излез од трансгенерациска сиромаштија, факт е дека голем број ромски деца се исклучени од образовниот процес, а тие кои посетуваат настава честопати се соочени со сегрегација во образовните установи. Хелсиншкиот комитет реагираше на овој проблем со поднесување тужба од јавен интерес за заштита од дискриминација (actio popularis) поради сегрегирање на ромските деца во во две основни училишта во Битола и Штип. Судската постапка е во тек, но со големи паузи помеѓу рочиштата, што укажува на задоцнета заштита и говори за односот на правосудните органи кон проблемите на оваа заедница.
Здравствената заштита е исто така право од кое Ромите често се лишени. Иако Комитетот за елиминација на сите облици на дискриминација врз жените при ООН утврди дискриминација при пристапот на сексуални и репродуктивни права на Ромки и препорача соодветно буџетирање и пристап за здравствени услуги за овие жени, токму овие програми сега се соочуваат со кратење на финансиите, што дополнително ќе ја влоши и онака неповолната состојба“, се наведува во соопштението на Комитетот.
Од таму констатираат дека расното профилирање на Ромите и понатаму останува клучниот фактор кој го спречува еднаквиот пристап до добра и услуги, предизвикува случаи на полициска бруталност и го цементира нивниот маргинализиран статус во општеството.
Повикуваат на значителна промена на односот на државните органи кон оваа заедница бидејќи, како што велат, само со системски промени се гради целосна инклузија и подобро општество.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Зелен хуман град: Јавна расправа за Луна паркот веднаш
Од моментот кога се почнати првите активности за обнова на Луна паркот до денес се сменија 4 градоначалници и помина повеќе од една деценија, ама исклучувањето на јавноста остана константно, истакнуваат од граѓанската иницијатива Зелен хуман град.
„Се чувствуваш ли дека имаш глас во одлуките што ги носи Градот? Дека твоето мислење може да ги обликува политиките што го обликуваат Скопје?
Скопјани сакаат Луна парк, ама ги прашал ли некој каков и колку голем Луна парк сакаат?
Ги прашал ли дали сакаат да ја наруши тој Луна парк основната функција на Градскиот парк – зелено прибежиште во изразено загаден град?
Замислете некој да се осмелеше да стави луда железница како во Дизниленд сред Централ парк во Њујорк?
Континуираната изградба, осветлувањето, големиот пешачки и автомобилски сообраќај и механичката бучава од реквизитите и луѓето кои ќе ги користат во текот на целата година би ги нарушиле природните живеалишта, би ги избркале птиците и животинките кои се во паркот“.
Спотред нив, поставувањето Луна парк со големи механички реквизити и возења во средината на Градскиот парк Скопје сериозно ќе го оштети биодиверзитетот на областа. Како што напоменуваат, природните екосистеми зависат од стабилност, ниски нивоа на бучава и минимално човечко вознемирување.
„Луна паркот има голема сентиментална вредност како место за спомени, дружење и рекреација на генерации скопјани. И тоа и мора да остане! Да се задржи во неговите постојни граници, да биде парк за деца, а не евтин Дизниленд. Стариот Луна парк беше направен исклучиво за деца до 10-годишна возраст, а не за возрасни.
Бараме итно да се организира јавна презентација на проектот и јавна расправа. Не може крупни проекти со потенцијал за штетни последици да се решаваат зад затворени врати“, реагираат од Зелен хуман град.
Македонија
Финансиска помош за 125 граѓани од Општина Центар со здравствени проблеми и тешка материјална положба, исплатата почнува месецов
Градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски, одобри финансиска поддршка за 125 граѓани кои се соочуваат со нарушена здравствена состојба или тешка материјална положба.
Станува збор за баратели кои поднеле барања во периодот од јули 2025 година до 31 декември 2025 година, а исплатата ќе започне во текот на месецов.
Еднократната финансиска помош е наменета за покривање на трошоци поврзани со лекување, нега и секојдневна поддршка. Висината на помошта се утврдува според индивидуалните потреби, а износите се движат од 3.000 до 25.000 денари.
За остварување на правото на финансиска поддршка, потребно е доставување на документи со кои се докажува здравствената или финансиската состојба, како што се потврда за невработеност од Агенцијата за вработување, потврда од Управата за јавни приходи, медицинска документација или друг соодветен доказ.
„Секој наш сограѓанин е важен. Заедно градиме општество на еднакви можности. Оваа финансиска помош е наменета за оние на кои им е најпотребна, за лекување, нега и поддршка во секојдневниот живот“, истакна Герасимовски.
Мерката ќе продолжи и оваа година, со цел да се помогне на жителите на Општина Центар што се соочуваат со здравствени и материјални потешкотии.
Македонија
ЗНМ одбележа 80 години постоење и ги додели годишните новинарски награди
По повод јубилејот, 80 години од своето основање, Здружението на новинарите на Македонија, ЗНМ, ги додели годишните новинарски награди, одбележувајќи осум децении континуирана и посветена работа во заштита на новинарската професија, слободата на изразување и јавниот интерес.
Комисијата за награди оваа година работеше во состав од новинарките Милка Смилевска, Семра Мусаи и новинарот Марјан Николовски, кои ги вреднуваа пристигнатите трудови според критериумите за професионалност, јавен интерес, темелност и влијание.
Годинава, наградата за животно дело му беше доделена на новинарот Ристо Тасев, за неговиот долгогодишен придонес во македонското новинарство, како и на фоторепортерот Роберт Атанасовски, за неговиот исклучителен придонес во визуелното документирање на современата историја на земјата.
Наградата за истражувачко новинарство „Јашар Еребара“ годинава беше доделена за три стории поврзани со известувањата за пожарот во Кочани и трагичните последици кои и денес се присутни во нашето секојдневие.
Оваа награда беше доделена на Истражувачка репортерска лабораторија (ИРЛ), КОД – Новинарски истражувачки магазин на Тв Телма и новинарката Ирена Мулачка од Фокус, за серија истражувачки текстови и документарни прилози што отворија прашања за одговорноста на институциите, работата на инспекциските служби, политичките влијанија и процесите што следеа по трагедијата со пожарот во Кочани, вклучително и истрагите и судските постапки.
Годинава, наградата за известување на теми од локално и регионално значење му беше доделена на новинарот Ардит Рамадани, за истражувачки стории објавени на Порталб. Преку документи и институционални реакции, истражувањето придонесе кон јавна дебата за управувањето со јавната сопственост на локално ниво.
Комисијата годинава додели признание на новинарот Владо Апостолов од Балканска истражувачка репортерска мрежа, БИРН, за придонес во промоција на професионалното истражувачко новинарство, за истражувањата „Систем вон систем: државата слепа за парите на МПЦ-ОА и ИВЗ“ и интерактивниот проект „Верски имоти“.
Признание за придонес во промоција на професионалното новинарство на теми од локално и регионално значење беше доделено на Анета Блажевска, за серијата текстови објавени во Независен.мк, поврзани со постапувањето на директорка на ученички дом во Битола.
Добитниците на овогодинешните награди изразија благодарност за признанијата, истакнувајќи дека тие претставуваат мотив за понатамошна работа во интерес на јавноста.
Претседателот на ЗНМ, Младен Чадиковски, во своето обраќање пред присутните се наврати на почетоците на новинарството, на развојот на слободната мисла, на проблемите со кои се соочувале новинарите тогаш, но и на предизвиците со кои се соочуваат и денес.
„Од првите броеви на Нова Македонија и Вечер, преку гласот на Македонско радио, тој најзначаен новинарски сегмент на цела една епоха, до сликата што ја донесе Македонска телевизија, новинарството овде растеше и паѓаше заедно со државата. Со сите нејзини премрежија, со сите нејзини слабости и со сите нејзини надежи. Денешните предизвици се поинакви. Не се секогаш груби и видливи. Понекогаш доаѓаат тивко, преку економска зависност, преку медиуми што едвај опстојуваат, преку СЛАПП тужби, правно насилство што треба да те замолчи со судски трошоци, со непроспиени ноќи, со психички притисок, преку алгоритми што ја наградуваат сензацијата, а не проверената информација, преку сајбер напади и невидливи онлајн квалификации, етикетирања, навреди и закани. Битката денес не е помалку тешка. Само е поинаква, но ЗНМ продолжува да ги брани професионалните стандарди, да стои зад новинарите и да го штити јавниот интерес“, рече Чадиковски.
Во чест на снимателите и фоторепортерите, на свечениот настан беше поставена изложба на фотографии што сведочат за нивниот професионализам, храброст и посветеност, слики што не се само визуелна хроника на секојдневните случувања, туку длабоко сведоштво за времето во кое живееме, оставајќи неизбришлива трага во нашата колективна свест и во историјата на ова општество.

