Хелсиншкиот комитет за човекови права смета дека новиот закон против насилство врз жените и семејното насилство е позитивен чекор и дека институциите треба да се подготват за негова доследна примена.

„’16 дена активизам против родово базирано насилство’ е годишна меѓународна кампања, која почнува на 25 ноември, Меѓународниот ден за борба против насилството врз жените, и трае до 10 декември, Денот на човековите права. Координирана од Центарот за женско глобално лидерство, кампањата се користи како стратегија за организирање поединци и организации во светот, кои се активни на полето на спречување и елиминирање на насилството врз жените и девојчињата. Годинава, Северна Македонија го одбележува овој ден со навестувањата за промени, кои треба да ги донесе новиот закон против насилство врз жените и семејното насилство. Ние ќе инсистираме на негова целосна примена на терен за да се спречат идни случаи на убиства на жени поради непостапување на полицијата, за да запре двојното малтретирање на жртвите во социјалните центри и судовите и за да им се даде целосна поддршка“, велат од Хелсиншкиот комитет.

Оттаму додаваат дека справувањето на пандемијата на Ковид-19 значеше и повлекување во домовите како превентивна мерка за заштита на јавното здравје.

„Со оглед на тоа што домот, генерално, претставува едно од најнебезбедните места за жените, ранливоста на жените беше значително зголемена за време на рестриктивните мерки. На глобално ниво ова предизвика алармантно зголемување на веќе постојната пандемија на насилство врз жените, што беше забележано и во извештајот на генералниот секретар на ООН. Хелсиншкиот комитет за човекови права од самиот почеток апелира сите релевантни институции соодветно и навремено да постапуваат по пријавите за семејно и родово базирано насилство за да се спречат фаталните последици што може да ги предизвика насилството, особено во домот. Она што беше од особена важност овој период е овозможувањето поддршка и охрабрување на жртвите за да го пријават насилството.

Искуството покажува дека еден од најсериозните проблеми е токму непријавувањето од страна на жртвите, што е резултат на недовербата во институциите, неказнувањето на насилниците, но и стравот и срамот, а честопати и непрепознавање на насилството од страна на самите жртви. Според Министерството за внатрешни работи, за време на пандемијата е евидентиран намален број кривични дела, но има зголемен број поплаки поврзани со семејното насилство. Значаен дел од поплаките имаат елементи на кривични дела и преземените дејства на МВР за заштита на жртвите во случај на поплака не придонесуваат за надминување на проблемот. Од почетокот на годината Хелсиншкиот комитет регистрира 23 случаи на семејно и родово базирано насилство за кои беше обезбедена бесплатна правна помош. Во споредба со претходните години, ова не укажува на постоење тренд на пораст на пријавите, што неминовно повторно упатува на ниското ниво на доверба во постапувањето на институциите по ова прашање“, се вели во извештајот.

И оваа година не изостанаа случаите на фемицид, односно убиствата на жена затоа што е жена.

„Со последниот случај на фемицидот во Гостивар се потврди дека најчестата причина поради која физичкото насилство резултира во убиство е несериозниот пристап на институциите кон родово базираното насилство. Несоодветното постапување по пријавите очекувано ја потхранува недовербата. Исто така, фемицидот сè уште не е препознаен во нашето законодавство како посебно кривично дело и покрај тоа што тоа претставува најтешка форма на насилство врз жената и е една од водечките причини за прерана смрт кај жените на глобално ниво“, покажуваат податоците на извештајот.