Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, на седница на Националниот совет за евроинтеграции изрази сериозна загриженост поради, како што рече, целосниот застој на европскиот пат на државата и практикувањето на антиевропски манири од страна на актуелната власт.

Филипче оцени дека во речиси половина од мандатот на Владата нема никаков напредок во исполнувањето на европските обврски, ниту пак се работи по забелешките од европските извештаи. Според него, наместо реформи, се практикуваат политики кои ја оддалечуваат државата од Европската Унија, во време кога, како што посочи, геополитичките околности драматично се менуваат, а земји како Украина и Молдавија напредуваат на европскиот пат.

Тој се осврна и на изјавите на хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ, кој повикува на политички одлуки за проширување на ЕУ, но, како што рече Филипче, во тие контексти Северна Македонија воопшто не се спомнува, што, според него, укажува дека државата не си ги завршила домашните задачи и не е подготвена за евентуална политичка одлука за прием.

Како клучен проблем, Филипче го посочи немањето политичка волја за спроведување на уставните измени, кои, како што нагласи, се единствениот начин за продолжување на преговорите и отворање на кластерите. Тој оцени дека најавите на Владата за репреговарање или промена на условите не се реализирале и дека станува збор за намерно запирање на европскиот пат на државата.

Филипче истакна дека реформската агенда не се спроведува, наведувајќи дека од 12-те закони што требало да се донесат минатата година, бил донесен само еден – Законот за Судскиот совет – и тоа, според него, со само парцијална имплементација на препораките од Оценската мисија. Според Филипче, ова било обид лажно да се прикаже дека се работи, додека суштински реформи нема.

Во своето обраќање, тој остро реагираше и на, како што ги нарече, отворените проруските ставови во Владата, наведувајќи дека вицепремиер присуствува на состаноци со луѓе блиски до Владимир Путин, без да ги крие тие контакти. Филипче ја спомена и изјавата на вицепремиерот Иван Стоиљковиќ дека Северна Македонија треба да влезе во ЕУ заедно со Србија, оценувајќи дека тоа отвора сериозни политички и безбедносни дилеми за регионот.

Тој оцени дека државата намерно е ставена на маргините на Европската Унија и дека е изложена на отворено проруско влијание, посочувајќи и на, како што рече, сомнителен капитал што влегува во земјата. Како пример го наведе влезот на Алта банка од Србија, за која рече дека била одбиена во земји членки на ЕУ, но дека актуелната власт широко ѝ ги отворила вратите во Северна Македонија.

Филипче реагираше и на, како што оцени, ограничувањето на слободата на говор, наведувајќи дека во Собранието се носат резолуции со кои се ограничува говорот на опозициските политички субјекти, што, според него, претставува антиевропски манир.

Тој зборуваше и за влошувањето на добрососедските односи, посочувајќи ги односите со Грција и Бугарија, оценувајќи дека наместо унапредување, повторно се отвораат затворени прашања заради националистичка и популистичка политика.

Како сериозен проблем, Филипче ја истакна и состојбата со слободата на медиумите, наведувајќи дека голем дел од медиумите, телевизиите и порталите се во директна или индиректна сопственост на луѓе блиски до унгарскиот премиер Виктор Орбан, спомнувајќи го Петер Шац и Адрија медиа група, за кои рече дека со години промовираат антиевропски ставови и ги поддржуваат политиките на Владата.

Во завршницата, Филипче предупреди и на директните економски последици од застојот на европскиот пат, наведувајќи дека со воведувањето на новиот електронски систем на Европската Унија ќе се ограничи движењето на македонските превозници. Тој се повика на изјавите на Александар Николоски, кој предупредил дека тоа може да доведе до крах на економијата, имајќи предвид дека над 60 до 70 проценти од извозот и увозот на земјата е поврзан со држави членки на ЕУ.

Според Филипче, цената на ваквите политики, како и досега, ќе ја платат граѓаните и стопанството.

Политичката партија Левица најостро го осудува недозволивото доцнење со исплатата на надоместоците за лицата ангажирани во спроведувањето на двата круга од локалните избори во октомври, односно ноември 2025 година.

„Иако од изборниот процес поминаа речиси три месеци, голем број ангажирани лица сè уште не ги добиле заработените средства, а процесот на исплата кој се врши преку единиците на локалната самоуправа во повеќе општини не е ни блиску до завршен. Левица укажува дека и Државната изборна комисија и локалните администрации покажуваат крајна нетранспарентност во однос на реализацијата на исплатите во многу општини каде постојат задоцнувања, како и во врска со причините за ваквата состојба“, велат од Левица.

Според партијата, со ова однесување, ДИК демонстрира не само административна неодговорност, туку и дрско непочитување на трудот на илјадници лица кои професионално и одговорно го спроведоа изборниот процес.

„Да потсетиме дека висината на надоместоците за изборни ангажмани остана иста како при претседателските и парламентарните избори во мај 2024 година, без никакво усогласување со инфлаторниот раст на животните трошоци во меѓувреме. Тоа значи дека ангажираните лица реално работеа за помал износ, што ја покажува системската негрижа кон оние што го обезбедуваат изборниот процес“, велат од партијата.

Левица бара итна и целосна исплата на сите средства што ДИК им ги должи на лицата ангажирани во спроведувањето на локалните избори, јавно објавување на податоците за реализираните и нереализираните исплати во секоја општина, како и ревидирање на сегашната пракса на исплата преку локалната самоуправа, која се покажува како исклучително неефикасна и нетранспарентна.

Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова преку видео-порака се обрати на свеченото отворање на Шестата зимска школа на Меѓународниот семинар за македонски јазик, литература и култура при Универзитет „Св. Кирил и Методиј“, која се одржува под нејзино покровителство.

Сиљановска-Давкова ја оцени Зимската школа како значаен настан што ја продолжува долгата научна и културна традиција на македонистиката и нагласи дека таа претставува жива академска дебата за македонскиот јазик како темел на идентитетот, меморијата и културната самосвест.

Таа посочи дека во услови на забрзани промени, дигитализација и глобални влијанија, македонскиот јазик мора да биде функционален и видлив во дигиталниот свет и да остане жив за идните генерации, како во земјата, така и во дијаспората.

Според неа, Зимската школа е влог и инвестиција во иднината на македонскиот јазик и македонистиката како светска научна мрежа, а како успешен пример на образовна и научна дипломатија придонесува за меѓунационалниот дијалог и меѓусебното идентитетско разбирање и признавање.

Во обраќањето, претседателката ја истакна и улогата на лекторатите по македонски јазик како културни пунктови и жаришта на македонистиката и изрази надеж за нивно зголемување. Таа ја прогласи Шестата зимска школа за отворена и им посака плодна и инспиративна работа на учесниците.