Македонија
Акција за стопирање на хидроцентралите на Жировничката река, населението стравува дека ќе остане без вода за пиење
„Фронт 21/42“ и Месната заедница на Жировница спроведоа акција за зачувување на Жировничка река, под мотото„Стоп за хидроцентралите на Жировничка река“.
Организаторите на настанот истакнуваат дека Националниот парк Маврово е под закана од над 20 хидроенергетски проекти – три од нив на Жировничка река, која обезбедува вода за пиење за второто најголемо село во Маврово, Жировница. Тврдат дека зафатите се лоцирани над самата каптажата за вода за пиење на селото и со тоа несомнено се загрозува доводот на вода.
На акцијата беше истакнато дека населението воопшто не било консултирано за можното влијание од хидроцентралите ниту пак имаат гаранции дека нема да останат без основниот потребен ресурс за живот- вода за пиење. Се поставува прашањето „Дали изградбата на овие хидроцентрали има поголемо значење од основното право на живот на ова село?“, „Дали финансиските добивки на инвеститорите имаат поголемо значење од Националниот Парк Маврово?“ и „Дали граѓаните имаат право да кажат што сакаат во нивната околина?
„Ние како месна заедница сме против изградбата на хидроцентралите на Жировничка река. Зад нашиот став стои и локалното население и дијаспората, општината и Националниот парк. Жалосно е ова што ни се случува.“, изјави Претседателот на Месната заедница на Жировница.

„Студиите се правени канцелариски и не соодветствуваат со актуелната состојба. Поконкретно ќе кажам еве за издашноста на водата. Најнови мерења не се вршени. Концесиите се дадени на стари немеродавни податоци. Правото на пристап до вода е основно човеково право! Нашите извори за вода се веднаш под зафатите. Нема мерења кои докажуваат или покажуваат дека нема да влијаат врз нашето снабдување. А никој никогаш не не прашал.“, изјави Анес Ахмети од месната заедница Жировница
Од заедницата тврдат дека планираните хидроцентрали се лоцирани во недопрената долина на реката Жировничка која изобилува со зрела букова шума, во зона на паркот во која ваков тип на активности се забранети – зона која претставува дом на кафеавата мечка, Балканскиот рис и дивокозата. Нивната изградба ќе значи пореметување на водотеците низ оваа зона, што значително ќе влијае на локалната животна средина и засекогаш ќе го смени изгледот на паркот.
„Ако му ја земаш водата на одреден простор му ја земаш душата. Овие водотеци се 8 до 9 месеци на биолошкиот минимум, дури и испод минимум. Сега можеме да одиме на лице место. Предвидени се 200 литри, а не знам дали има 30 до 40 литри. Ги прошетав сите хидроцентрали кои досега се имаат изградено во паркот, сите се со испод 20 литри. Реките се суводолици, нема вода за струја.“ – изјави Цане Петрески од Националниот парк „Маврово“.

Во постапките за добивање дозволи детектирани се бројни пропусти тврдат од Фронт 21/42.
„Издадени се дозволи врз основа на нецелосни студии кои изобилуваат со погрешни информации, бесправно се издадени позитивни мислења од институции кои не се базирани на аргументи и факти, како и флагрантно прекршување на одредбите за консултациите со јавност. Сепак, и покрај
детектираните пропусти и отпочнати правни постапки против издадените дозволи, инвеститорот најави започнување со изградба на проектите овој април. Изградбата на хидроцентрали во заштитени подрачја е спротивна на Законот за заштита на природата и меѓународното и европското
право и спротивна на целта заради која се воспоставуваат заштитените подрачја.“ – изјави Александра Бујароска, Извршен Директор на Фронт 21/42.
Велат дека проблем има и со самите концесиски договори.
„За двете хидроцентрали – Жировничка бр. 5 и Жировничка бр. 6, постапката за концесија започна во 2014 кога понудата на компаниите, Фероинвест и Хидроген груп беше избрана за најдобра понуда. Концесиските договори беа потпишани во 2015 година, а инвеститорот имаше рок до 2018 година да заврши со градба. Рокот од три години истече, но новата Владата не ги раскина договорите за концесија. Спротивно на
препораките на Бернската конвенција, Владата им даде дополнителен рок за градба.“ – додаде Бујароска.
Со поставување на банер „Стоп за хидроцентралите на Жировничка река“ локалното население испраќа апел до сите носители на одлуки да го сопрат уништување на Жировничка река и Националниот парк Маврово. Акцијата заврши со порака од најмладите активисти од
Жировница кои изиграа ревијален фудбалски натпревар со порака за зачувување на Жировничка река. Акцијата се спроведе во рамки на „Недела на акции за зачувување на Балканските реки“ дел од кампањата „Да го зачуваме синото срце на Европа“ поддржана од меѓународните организации Еуронатур и Ривервоч.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Левица: Административна тортура врз повредените во „Пулс“, секој месец мора да се појавуваат пред комисии
Со тешки изгореници, незараснати рани и длабоки психолошки трауми, повредените од смртоносниот пожар во кочанската дискотека „Пулс“ се принудени секој месец да се појавуваат пред комисии за продолжување на боледувањето. Уште од првите денови по пожарот лекарите укажуваа дека дел од повредените ќе се соочат со лекување што ќе трае со години. Наместо државата да го земе тоа во предвид и да обезбеди мир, стабилност и непречено лекување, таа ги изложува на дополнителен физички, психолошки, административен и финансиски притисок, кој го загрозува и нивното закрепнување, велат од Левица.
Според партијата, дополнително загрижува фактот што постојната законска регулатива за боледување е крута за вакви трагедии. Од Левица велат дека според важечките прописи долгорочно боледување се продолжува преку месечни лекарски комисии, со временски ограничувања и административни процедури кои се целосно несоодветни за масовна трагедија со тешки телесни и психички последици.
„Токму затоа државата уште од првиот момент имаше морална должност да изнајде начин за решавање на овој правен вакум. Државата во изминатава речиси година од трагедијата требаше да донесе посебен указ, подзаконски акт или да направи интервенција во законите за да обезбеди автоматско и долгорочно боледување без месечни комисии за сите повредени. Освен што владата на ДПМНЕ не се заангажира тоа да го направи дополнително им отежна повредените. Иако Владата на ДПМНЕ по трагедијата најавуваше апсолутна помош, реалноста е поинаква – не е обезбедена никаква финансиска поддршка ниту за семејствата на загинатите, ниту за повредените. Трошоците за патувања за лекување во странство, скапите креми, силиконски лепенки и медикаменти неопходни за долгорочна нега, целосно паѓаат на товар на семејствата“, велат од Левица.
Од таму додаваат дека најсрамен пример за институционална бесчувствителност е фактот што државата не само што не помогна, туку од хуманитарната солидарност на граѓаните наплати и данок од милион денари.
„Средствата собрани преку граѓанската иницијатива „Супорт Кочани“, наменети за помош на настраданите, беа оданочени од државата, наместо самата да застане зад тие луѓе. Додека граѓаните покажуваат човечност и солидарност, институциите демонстрираат ладна бирократија и финансиски апетит. Левица смета дека е недозволиво државата да ги малтретира повредените со месечни комисии, да не обезбеди непречено боледување до конечно излекување, да не покрие трошоци за лекување, патувања и медицинска нега, а притоа да оданочува хуманитарна помош и да троши милиони на папаја во владината луксузна кујна“, се наведува во соопштението.
Македонија
Патниот правец Струга-Ќафасан е пуштен за сите видови возила
Од 11.00 часот патниот правец Струга-Ќафасан е пуштен за сите видови возила, информира АМСМ.
Од таму најавија дека денеска граничниот премин Богородица, односно ГП Евзони од 17 часот ќе биде затворен за сите видови на возила.
„Поради протест на грчките земјоделци, од денес 08.01.2026 г. со почеток во 10:00 часот на ГП Ники (ГП Меџитлија) ќе има забрана за движење на товарни возила во наредните 48 часа заклучно со 10.01.2026 г. во 10:00 часот. Сообраќајот за патнички моторни возила ќе се одвива со нормален тек“, информира АМСМ.
Сообраќајот на државните патишта се одвива во зимски услови,по влажни коловози.
Врнежи од снег со променлив интензитет се бележат во Куманово, Страцин, Крушево, Железнец, како и на планинските превои Стража, Буково, Ѓавато и Пресека, но во моментов не преставуваат пречка за одвивање на сообраќајот.
Македонија
Синдикат на култура: Преседан во културата, министерот Љутков повторно против колективните договори
Министерот за туризам, „културно“, но доста ехидно и веќе видено (за Велигден), сега им ја честиташе Новата година и божиќните празници на вработените во културата со честитка во форма на „Упатство“, со кое ПОВТОРНО се обидува да го поништи она што судот веќе јасно и недвосмислено го утврди: дека платите во културата мора да се зголемат согласно член 14 став 1 од Општиот колективен договор, односно за 10% од основната бруто плата утврдена со Колективниот договор за културата, велат од Синдикатот на културата (СКРМ).
Според нив, наместо да спроведе судска пресуда, министерот самоволно и тврдоглаво, незнајно од кои причини, повторно ја воведува истата незаконита формула – т.н. „разлика меѓу август и септември 2023“, формула која, како што велат, судот експлицитно ја прогласи за спротивна на Општиот колективен договор и на утврдените права на вработените.
Со ваквото дрско и свесно постапување, велат од Синдикатот, кое претставува морална недоличност со умисла, преку одбивање да се постапува по службена должност и преку непочитување на универзалните начела на правото, господинот министер не само што ги пречекорува своите овластувања, туку се поставува над судот, над колективните договори и над законите.
„Ова е директно кршење на владеењето на правото, создавање правна несигурност и грубо мешање во веќе утврдени работнички права. Ова не е „упатство“, туку обид за поништување на правниот поредок во културата. Не станува збор за никаква „административна грешка“, туку за свесно и јавно кршење на колективните договори, самоволно редефинирање на платите и демонстрација дека господинот министер си зема за право да ИЗМИСЛУВА права, наместо да ги спроведува. Ова „упатство“ е срочено без ИССО стандарди, нема кој го составил и кој го одобрил, потписот на министерот е осамен – како министерот сам да го срочил – затоа што е јасно: никој што ги познава законите не сака да стави потпис на ваков противзаконски документ. Министерот за туризам, кој во моментов си ја додели улогата на правник, адвокат и судија, утре можеби вештак, а зошто да не и премиер, мора да научи една едноставна, но суштинска лекција: не постои акт на министер што е над судска пресуда и над колективен договор“, се наведува во соопштението.
Во него се додава дека СКРМ нема да дозволи платите во културата да се пресметуваат по „министерска математика“, наместо согласно закон и колективни договори.
„Повторно ќе ги преземеме сите расположливи правни механизми – од управни спорови, до иницирање постапки за утврдување кривична одговорност – со цел да се запре ова самоволие и да се заштитат правата на вработените во културата, кои добро знаат колку трнлив беше патот до склучување на Колективниот договор, на кој очигледно министерот заборави откако стана дел од извршната власт. Кога извршната власт се поставува над судската, во случајов – Вие, господине министре – тоа не е чин на управување, туку чин на узурпација на воспоставените и договорени норми и правила кон кои, барем декларативно, и самите се стремите. Или не? Дали премиерот Христијан Мицкоски знае дека министерот за туризам донел упатство без претходно да биде свикана Комисијата за толкување на Општиот колективен договор, како што јасно стои во информацијата на Влада од 9 декември 2025, што по редот на нештата треба да е основа за да се донесе какво било упатство за проблем кој зависи од сосема други страни. Дали господинот министер, со ова самоволие преку ова упатство, покрај тоа што се става над законите и судовите во државата, има намера да делува спротивно на насоките на владата од која е дел?“, прашува синдикатот.
„Затоа СКРМ учтиво возвраќа на вашата „честитка“ со следнава порака: „Изнудени судски пресуди“, „донесени на начин на кој се донесени“ и „без вештачење“ – цитат, постојат исклучиво во Вашата имагинација и претставуваат произволни конструкции со кои се обидувате да ги оправдате сопствените погрешни постапки по преземањето на министерската функција. Конечно, имајте доблест да ја преземете одговорноста за своите постапки и да покажете здрав разум, бидејќи не Вие, туку судот одлучува дали е потребно вештачење и под кои услови се носи судска пресуда. Ниту еден министер нема уставна или законска надлежност да ја преиспитува или релативизира судската одлука по сопствено убедување. Со вакво однесување, преку континуирано кршење на законите и колективните договори, не се добиваат поени во една Влада; напротив, директно се нарушува нејзиниот кредибилитет и се урива нејзиниот рејтинг. СКРМ доби уште 13 судски пресуди кои со претходните две се веќе 15, и истите ќе бидат објавени. Среќни и весели празници, министре!“, пишува во соопштението на СКРМ.

