По десетина поништени решенија на Општина Охрид и исто толку жалби од инвеститорот, две пресуди на Управен суд и нешто повеќе од шест години надмудрувања меѓу институциите, хотелот во Лагадин, за кој охриѓани предупредуваа дека прекршува 12 закони и е спротивен на Уставот, може легално да се догради.

Хотелот може да се догради по одобрението издадено во 2016 година

Шестгодишниот синџир од институционални преписки за поништување на одобрението за градење на хотелот го прекина Министерството за транспорт и врски. Ја прифати последната жалба од инвеститорот Никола Толевски и првпат по издаденото спорно одобрение за градење во 2016 година, не ја поддржа Општина Охрид во обидите за поништување на документот. Министерот Благој Бочварски на посебна прес-конференција на почетокот на месецот ја оправда постапката повикувајќи се на пресуда од Управениот суд од минатата година, кој пресуди во корист на инвеститорот бидејќи немало доволно докази оти не пријавил навреме дека почнува со градба во услови кога објектот е веќе изграден. Министерот уверуваше дека и покрај одлуката што ја донеле, со која хотелот станува легален, не се исцрпени сите можности да се поништи одобрението за градење. Укажа дека Управниот суд дал насоки Општина Охрид да најде друг основ за поништување на одобрението и се понуди лично да му помогне на градоначалникот да ја провери целата постапка за издавање на одобрението доколку не може сам да го направи тоа.

„Досега Општина Охрид се нема обратено за евентуална правна помош за предметната постапка. По тужба на инвеститорот, Управниот суд донесе пресуда против решението на Министерството за транспорт и врски и Општина Охрид и го задолжи Министерството за транспорт и врски да постапи мериторно, но ѝ дава можност на Општина Охрид да ја прегледа повторно постапката за издавање одобрение за градење и доколку има друг основ, да го огласи за ништовно одобрението за градење по друг основ. Исто така, и Националната комисија за УНЕСКО ѝ дава препорака на Општина Охрид да го преиспита одобрението за градење“, велат од Министерството за транспорт и врски за „Макфакс“.

Пецаков: Хотелот стана легален со потпис и амин од министерот Благој Бочварски

Градоначалникот на Охрид, пак, Кирил Пецаков, за евентуалната помош од министерот чека официјална понуда од Министерството за транспорт и врски.

„Понудената помош е единствено дадена само во изјава за медиуми. Соработката треба да биде на институционално ниво“, вели градоначалникот Пецаков за „Макфакс“.

За една година и четири месеци, колку што е градоначалник на Охрид, тој двапати донел решение за поништување на одобрението за хотелот во Лагадин. Со нив Општина Охрид издала вкупно десет решенија за поништување на одобрението за градење на хотелот.

Со мериторната одлука на второстепената комисија завршуваат предметот и процесот за овој инвеститор, вели градоначалникот на Охрид, Кирил Пецаков

„На 9.6.2022 година е едното прогласување за ништовност и на тоа од Министерството за транспорт и врски има одговор дека се поништува решението што го издал првостепениот орган и предметот се враќа кај првостепениот орган на повторна постапка. И повторно Општина Охрид го прогласува за ништовно истото одобрение за веќе на десеттото решение од второстепената комисија при Министерството за транспорт и врски од 1.12.2022 година, кое станува правосилно на 1.3.2023 година, да се поништи решението на градоначалникот на општина Охрид, без да се врати повторно на одлучување на првостепениот орган. Сето тоа е потпишано и аминувано од страна на министерот за транспорт и врски, Благој Бочварски“, вели градоначалникот Пецаков.

На прашањето дали веќе бара друг основ за понишување на одобрението, како што насочува Управниот суд, тој вели дека по мериторната одлука на Министерството за транспорт се исцрпени сите постапки за овој инвеститор.

„Првпат во историјата, барем за Општина Охрид, второстепената комисија на Министерството за транспорт и врски одлучува мериторно, но не како што кажува законот дека вториот пат треба да одлучи мериторно, туку одлучува десеттиот пат мериторно и му дава правосилност истиот орган, а не Општина Охрид, што значи дека истото одобрение, кое е издадено во 2016 година, сега стапува во сила. Со ваквиот епилог на постапката основата поради која Општина Охрид го поништувала одобрението за градење веќе не држи, а со мериторната одлука на второстепената комисија на Министерството за транспорт и врски завршуваат предметот и процесот за овој инвеститор, односно според Законот за управната постапка, првостепениот орган треба да ја почитува одлуката на второстепената комисија“, вели градоначалникот Пецаков.

Бочварски го критикува Пецаков, но не размислува да му ги одземе ингеренциите

Иако е очигледно несогласувањето меѓу двете институции, Министерството за транспорт и врски, кое може да ѝ ги одземе ингеренциите на Општина Охрид и да најде друг основ за поништување на одобрението место само да нуди помош и јавно да го критикува градоначалникот, засега воопшто не размислува за таква можност.

„Во овој момент Министерството за транспорт и врски не размислува за одземање на ингеренциите. Напротив, интенцијата е да продолжи процесот на децентрализација, сѐ со цел поефикасно управување со градежното земјиште“, велат од кабинетот на министерот Бочварски за „Макфакс“.

И градоначалникот на Охрид, Кирил Пецаков, не размислува да иницира барање одговорност од својот сопартиец Никола Бакрачески, кој како градоначалник на Охрид на крајот на 2016 година го издаде одобрението за градење на хотелот.

Исполнето ветувањето на Заев до чичко Никола

Министерот за транспорт и врски, Благој Бочварски, со последната одлука го исполни ветувањето што поранешниот премиер Зоран Заев му го даде на инвеститорот Никола Толевски. Пред четири години, Заев, на трибина на СДСМ во преполната сала „Билјанини извори“, Толевски го нарече чичко Никола и му вети дека ќе се реши проблемот. Рече и дека со чичко Никола си праќале пораки за хотелот, а тој, пак, објасни дека не се работи за хотелски комплекс, туку за обично објектче со осум соби и девет апартмани.

„Дури и да постои правно-формален аспект во одделението за урбанизам, не може да се каже не. Не може – не бидува. Најлесно е да биде не. Ќе најдат начин како да биде да. Ќе се реши проблемот. Ако треба, ќе ја земам сега второстепената одлука во мои раце и ќе дојдам тука“, му рече Заев на Толевски во март 2019 година.

По ова ветување на Толевски, Заев во Владата им даваше ветувања и на жителите на Лагадин, кои бараа карабината да се урне.

Нејасно е како е занемарен Законот за водите, кој не дозволува градби 50 метри од брегот

Павлов препорачува изнаоѓање на правен механизам, со кој ќе се спречи понатамошното градење на објектот

Зоран Павлов, претседател на Комисијата за управување со светското природно и културно наследство на Охридскиот Регион, има забелешки за постапката за издавање на одобрението. Комисијата не била вклучена во постапката оти почна со работа во 2018 година кога одобрението веќе беше правосилно, но во сила беа законите за кои Павлов вели дека требало да се почитуваат.

„Зачудува фактот што не е почитуван Законот за управување со светското природно и културно наследство, кој е донесен во 2010 година, каде што една од целите е спречување активности што негативно влијаат врз исклучителните универзални вредности на светското природно и културно наследство во Охридскиот Регион, како и начелото на должна заштита. Исто така, не е јасно како е занемарен и Законот за водите, каде што се наведува дека е забрането градење во крајбрежниот појас од 50 метри“, вели Павлов.

Тој смета дека продолжувањето со градба на спорниот објект само ќе ја потврди немоќта за справување со состојби што негативно влијаат на исклучителната универзална вредност на Охридскиот Регион.

„Препораката, секако, е во насока на изнаоѓање на правниот механизам, со кој ќе се спречи понатамошното градење на објектот имајќи ги предвид сите досега издадени одобренија и акти. Во таа насока ја поддржуваме и заложбата и на Националната комисија за УНЕСКО, која ѝ препорача на Општина Охрид повторно да ги разгледа активностите поврзани со градбата. Државата доби многубројни препораки и одлуки на Комитетот за светско наследство, кои ги потврдуваат заложбите на УНЕСКО, а се во насока на подобрување на состојбата и зачувување на статусот на светско наследство“, вели Павлов за „Макфакс“.

Нерешавањето на проблемот со спорниот хотел може само да претставува поттик за слично постапување, кое Павлов вели дека во ниеден случај не е посакувано кога е во прашање статусот на светско наследство на Охридскиот Регион.

Толевски ќе го догради хотелот

„Ќе го доградам, зар така да го оставам“, вели инвститорот Никола Толевски

Никола Толевски, инвеститорот на хотелот, по последната одлука на Министерството за транспорт и врски, вели дека ќе продолжи да гради. Вели дека само барал правда бидејќи Општината му издала одобрение за градење, па тој се охрабрил да вложува.

„Не прашувајте ме колку пари вложив. Прашајте колку луѓе и нерви изгубив во текот на овие години. Општината ми зеде 200.000 евра за комуналии, па ми го поништи одобрението. Ќе го доградам, зар така да го оставам. Нема да стигнам за оваа сезона, но ќе го доградам. Не знам зошто само за мене се крена толкав метеж. Еве малку подолу, кон Пештани, има поголем објект од мојот и тоа уште поблиску до брегот, а никој не го споменува, си се гради“, вели Толевски за „Макфакс“.

Од протестот пред хотелот во 2017 година

Хотелот во Лагадин го следат скандали уште од темели. Почна да се гради во декември 2016 година за време на новогодишните празници. Соседите се пожалија дека им испукале ѕидовите и подовите при копањето на јамата за хотелот и од тогаш почнаа да се организираат за да ја спречат градбата. На нивно барање инспекцијата излезе на терен и утврди дека инвеститорот, иако гради, нема пријавено дека почнува со градење. Еден месец по почнувањето со градба, на 25 јануари 2017 година тој пријави дека гради, а во март Општината првпат му го поништи одобрението за градење бидејќи не известил навреме. Тогаш ја градеше втората плоча, но без разлика на поништеното одобрение, Толевски истовремено се жалеше на второстепена комисија и градеше. Сопре кога изгради четирикатница.

Жителите на Лагадин летото 2017 година излегоа на протест пред хотелот. Бараа да се поништи одобрението и да се урне карабината. Прецизно ги бележеа сите прекршувања што ги прави објектот и ги документираа на страницата на „СОС Охрид“. Издејствуваа и многу од институциите да се изјаснат против градбата, но по одлуката на Управниот суд, велат дека сосема изгубиле надеж. Некои од нив едвај чекаат Толевски да го догради хотелот оти сега просторот околу него е жабарник и депонија.

Со оваа сторија „Макфакс“ се приклучува кон кампањата за зголемена транспарентност на институциите што Институтот за комуникациски студии ја спроведува во соработка со медиумите, во рамките на проектот „Користи факти“, кој е поддржан од Британската амбасада.