Во Малата сала на Центар за култура – Битола беше промовирана платформата за следење на квалитетот на амбиенталниот воздух „Земи здив“, а истовремено беше објавен и првиот месечен извештај за квалитетот на воздухот генериран врз основа на мерењата направени во февруари со 4-те активни мерни станици во мрежата на платформата „Земи здив“.

Платформата е формирана од страна на 5 здруженија на граѓани на почетокот на март со основна цел: воспоставување и одржување сензорска мрежа за континуирано следење на квалитетот на амбиенталниот воздух, која ќе генерира податоци и информации што ќе бидат достапни за граѓаните.

„Земи здив“ следењето на параметрите на квалитетот на амбиенталниот воздух во Битола во овој момент го врши со 7 сертифицирани мобилни мерни станици кои се набавени од независната глобална светска мрежа AIRLY и се референтни уреди што ги поседуваат сите сертификати за квалитет и стандард ISO EN 16450:2017. Сензорите на овие мерни станици мерат концентрации на ПМ 1 (единствен уред во Македонија што ја мери концентрацијата на овие честички), ПМ 2,5, ПМ 10 и од нив го генерираат нивото на CAQI. Покрај овие параметри, тие ја мерат и температурата, како и воздушниот притисок и влажностa на воздухот, а податоците се графички презентирани на веб-платформата на AIRLY, на која може да се пристапи од секој паметен уред. Податоците се прикажуваат во реално време, а вредностите се ажурираат на секои 3 минути. Нашата заложба е инсталирање дополнителни 13 сензори, кои со постојните 7 ќе генерираат точни интерполирани мерења и податоци за секој дел од Битола.

Податоците од ваквата мрежа ќе помогнат во идентификација и мапирање на загадувачите и ќе бидат основа за доставување поднесоци до институциите, кои ќе се базираат на докажливи податоци од мрежата. Анализата на податоците од мрежата ќе овозможи изработка на месечни и квартални извештаи за квалитетот на воздухот врз база на кои ќе се предлагаат конкретни мерки и ќе се следат ефектите од спроведувањето на тие мерки. Сето ова, заедно со користењето на алгоритмите за прогноза на аерозагадувањето, ќе помогне во изнаоѓање соодветни решенија што треба да се применуваат при креирањето на политиките во борбата со загадувачите и последиците од загадениот воздух. Податоците генерирани преку мрежата се од јавен карактер и ќе им бидат достапни и на овластените субјекти (општинската власт, инспекциите за животна средина, градоначалникот, Советот на Општина Битола), кои располагаат со овластувањата да преземат соодветни мерки. Податоците од континуираното следење на квалитетот на воздухот, структурирани во месечни и годишни извештаи, ќе бидат алатка преку која граѓаните ќе може да проценат дали се преземаат мерки за намалување на загадувањето и каква е ефективноста на мерките што ги преземаат носителите на јавни функции.

Граѓанските организации Центар за европски развој и интеграција, „Сфера Македонија“, „Геосфера“, „Јасмин“ и младинската асоцијација ИМКА како основачи на платформата „Земи здив“, заедно со здруженијата што ќе ѝ се приклучат на оваа платформа, ќе се грижат за одржување, развој и проширување на мрежата.

Загадениот воздух е јавен проблем во Битола за кој веќе постои високо ниво на свест кај граѓаните. Платформата „Земи здив“ преку генерирање релевантни податоци во реално време ќе им помогне на граѓаните да преземат индивидуални мерки за заштита и намалување на изложеноста на аерозагадување и подигање на индивидуалната еколошка свест, што ќе води кон промена на дел од навиките.