Македонија
Иницијатива за парк во Тетово под слоганот „Град е со градски“
Под слоганот „Град е со градски“, над 60 истакнати граѓани, универзитетски професори, архитекти, лекари, правници, културни работници, денеска до општина Тетово доставија предлог со кој се бара формирање на парк во Тетово.
На денешната прес-конференција, претставници на иницијативата „Тетово сака парк“ го претставија граѓанскиот предлог, осврнувајќи се на повеќе аспекти кои се клучни во однос на формирањето и поврзувањето на зелените површини.
„Денес ние група од 60-тина етаблирани интелектуалци од градот Тетово сакајќи да дадеме конструктивен придонес кон развојот на нашиот град, повикувајќи се на јавно декларираната отвореност на локалните власти да ги слушнат предлозите и потребите на граѓаните, како и врз основ на нашите со Устав и закон загарантирани права за хуман јавен простор и здрава животна средина поднесовме рационален, издржан и аргументиран предлог до Општина Тетово, Совет на општина Тетово, со кој бараме во согласност со законските надлежности да донесе соодветни одлуки за формирање на прв вистински градски парк во Тетово, преку утврдување на урбанистичка намена Д во Генералниот и деталните урбанистички планови за модули од урбаните блокови 27, 29, 31 и 57, како прва најзначајна појдовна точка до целосна реализација“, изјави Даријан Сотировски, магистер по право.
„Сè се сведува на тоа за кого е овој град, за граѓаните, за сите нас или за капиталот. Вака веќе не може! Тетово е светски рекордер по загаденост на амбиенталниот воздух, огромна изграденост, провев нема, ниту елементарни услови за квалитетен живот, хуман јавен простор и здрава животна средина. Генерации и генерации го жртвуваа своето здравје и сегашност, за капиталот да овозможи своја иднина. Но, вака веќе не може“, истакна Сотировски.
На претставувањето се обрати и Соња Трифуновска, истакнат просветен работник.
„Секој град треба да има парк, на нашиот град тоа многу му недостасува. Тетово последниве години доживува градежна експанзија и зградите и другите изградени објекти ја спречуваат циркулацијата на воздухот. Асфалт има насекаде. Од друга страна големиот сообраќаен метеж многу го загадува воздухот и луѓето избегнуваат да се шетаат по улиците. Нашето секојдневие наложува често седење пред мобилен телефон, компјутер или лаптоп наместо практикување на прошетки и дружби со семејството и пријателите. Тоа е и поради тоа што Тетово нема простор каде би се одело на прошетки во природа за да се побара одмор и релаксација од динамичното и стресно секојдневие“.
Во излагањето, Трифуновска потсети и на пример од работата со ученици.
„Колку е важен паркот посебно за децата ќе ви кажам од еден пример: кога на училиште имавме час за да ја разберат функцијата на претседателот на општината, им дадов за задача да бидат во улога на кандидат за градоначалник и да направат своја програма. Преку програмите што ги направија учениците се гледаше како тие сакаат да изгледа градот и какви потреби имаат. Сите ученици во програмата имаа напишано дека ќе изградат парк за да може децата да играат и да одат на прошетки со семејството на чист воздух“, изјави Трифуновска.
Предлогот детално го претстави Благоја Ристовски, магистер инженер архитект и дел од иницијативата.
„Во Тетово нема ниту еден парк. Во Тетово, како јавен простор се користат шест зелени површини позиционирани на: ‘Два бреста’, стара библиотека, Шарена џамија, „Ајдучко Маало“, „Жена борец“, населбата близу тениските игралишта. Сите се помали од 1ha. Според закон за урбано зеленило, парк е зелена површина со големина над 1ha, која се користи за одмор, шетање, разонода и игра.Тетово има 0,2m² парковска површина по жител. СЗО препорачува 9m² градско зеленило по жител. Предложената површина ќе овозможи голем исчекор во приближувањето до стандардите за градска зелена површина по жител, со можни 16,4ha површина целосно дефинирана како градски парк.Површината предложена за градски парк е последното слободно, неизградено градско ткиво од толкав обем, со капацитет да биде интегрално дефинирано како парк, која инаку е 74% државно земјиште“, изјави Ристовски.
Тој посочи дека станува збор за специфично градско подрачје, во коешто градот завршува а на исток продолжува некакво неградско ткаење. Со тоа, рече Ристовски, имаме место коешто е совршено за одмор и рекреација, а е достапно до градот.
„Површината е речиси симетрично поставена на оската – булеварот што води до градскиот плоштад. Ова е можност да се создаде еден јасно дефиниран урбанистички гест зелена источна капија, кога западната зелена капија е Шар Планина, воедно се создава тампон зона кон индустриската зона на исток“, посочи Ристовски.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
ДИК–ИФЕС: фокусирана соработка за клучните стратешки приоритети на Комисијата
Членовите на Државната изборна комисија (ДИК) одржаа работен состанок со претставници на Меѓународната фондација за изборни системи (ИФЕС), на кој беше потврдена подготвеноста за продолжување и продлабочување на соработката во рамки на програмата „Поддршка на изборите во Северна Македонија“.
Од страна на директорката на Канцеларијата во Република Северна Македонија, Јоана Косма, беше истакнато дека соработката со ДИК преку проектот на Владата на Швајцарија, „Програма за поддршка на изборите во Северна Македонија“, досега резултирала со конкретни и мерливи постигнувања, особено во делот на развојот на ИТ-решенија, јакнењето на институционалните капацитети, унапредувањето на изборните процеси и зголемена доверба на граѓаните во истите.
Претседателот на Државната изборна комисија, Бојан Маричиќ, нагласи дека во текот на неговиот мандат приоритет ќе бидат зајакнувањето на кредибилитетот и видливоста на Комисијата, како и нејзината отвореност кон граѓаните. Во таа насока, тој рече дека новиот состав на Комисијата ќе продолжи со реформските процеси со јасно дефиниран фокус на клучните стратешки приоритети, меѓу кои потенцирана беше потребата од ставање во функција на Центарот за континуирана обука на ДИК. Маричиќ укажа дека Центарот за обуки веќе има воспоставена законска основа и дека во следниот период, во соработка со ИФЕС, ќе се вложат напори за негово целосно оперативно функционирање, вклучително и обезбедување соодветен кадар.
Во рамки на дискусијата, потпретседателот на ДИК, Абдуш Демири, се осврна на значењето на човечките ресурси и континуираната едукација како клучен елемент за одржливост на реформите. На состанокот членовите на Комисијата, кои и во претходниот состав учествувале во работата на ДИК, ги посочи ја досегашните искуства од соработката со ИФЕС, нагласувајќи ја важноста од надградување на постигнатите резултати и обезбедување континуитет во реформските процеси.
На состанокот беше заеднички констатирано дека партнерството меѓу ДИК и ИФЕС останува стратешко и во наредниот период, со цел унапредување на изборните процеси и зајакнување на довербата на граѓаните во изборниот систем.
Македонија
Божиновска: Со вакво темпо, за родова еднаквост ќе ни требаат уште 57 години, жените во енергетиката ни се потребни денес за посилен и поиновативен сектор
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, се обрати на настан организиран во рамки на проектот ELeVATE (2025–2028), посветен на охрабрување и поддршка на девојки и жени за развој на кариера во секторите на нето-нула технологии, паметни енергетски системи и зелена транзиција.
Во своето обраќање, министерката истакна дека енергетската транзиција не е само технолошки процес, туку и длабока трансформација на работната сила, во која жените мора да имаат еднаква и видлива улога.
„Жените во енергетиката сè уште се недоволно застапени. Тоа не значи дека недостасуваат знаење и амбиција, туку дека постои неискористен потенцијал кој државата и општеството не смеат да го игнорираат. Индексот за родова еднаквост во 2022 година изнесувал 64,5 поени од можни 100, што претставува зголемување од само 2,5 поени од 2019 година. Со вакво темпо, би биле потребни приближно 57 години за да се постигне родова еднаквост во сите области. Ова ја нагласува итноста: не можеме да чекаме со децении за да создадеме еднакви можности. Повеќе жени во секторот е бенефит за сите. Меѓународната агенција за обновлива енергија (ИРЕНА) дојде до податоци дека организациите со повеќе жени на лидерските позиции во енергетиката покажуваат 20 проценти повисоки перформанси и иновации. Светскиот Економски Форум објави дека тимовите кои вклучуваат различни полови се попрофитабилни, покреативни и поотпорни во кризни ситуации. Кога на жените ќе им се даде моќ, целиот сектор и општеството има придобивки “, порача Божиновска.
Таа нагласи дека интересот за наука и технологија кај девојките постои уште од рана возраст, но често се губи поради стереотипи, недостиг од поддршка и ограничен пристап до практични можности. Затоа, како што истакна, неопходно е создавање јасна и континуирана патека – од образование, преку практична обука, до вработување и напредување.
„Oвие бариери не се непремостливи.Ги надминуваме преку партнерства, преку вакви проекти, преку отворен дијалог и преку конкретни програми кои ги приближуваат младите жени до реалниот сектор.“ нагласи Божиновска.
Министерката ги посочи и стратешките приоритети на државата за периодот 2026–2030, меѓу кои забрзан развој на обновливи извори на енергија, енергетска ефикасност на објектите и дигитализација на електроенергетската инфраструктура, процеси кои директно ќе го обликуваат пазарот на труд и побарувачката за нови профили и вештини.
„Технологиите со нето-нула емисии ќе бараат експерти за обновливи извори, специјалисти за паметни згради и автоматизација, дигитални инженери, менаџери за енергетска ефикасност и професионалци за паметни мрежи. Нашата задача е што повеќе жени да бидат дел од оваа нова економија“, истакна Божиновска.
Таа потенцираше дека Министерството за енергетика е цврсто посветено на поддршка на девојките и жените во STEM и енергетските сектори, преку практични обуки, партнерства со компании, менторски мрежи и програми што ги поврзуваат образованието и реалниот сектор.
Проектот ELeVATE, кој ги поврзува образовните институции, компаниите, јавниот сектор и локалните власти, беше посочен како пример за конкретен и применлив модел што ги надминува бариерите и создава реални можности за жените во зелените технологии.
„Енергетската транзиција ќе биде успешна само ако е инклузивна – ако ги вклучи жените, ако создаде еднакви можности и ако ги поврзе образованието, бизнисот и институциите“, порача Божиновска.
Македонија
Коњановски даде отчет за првите 100 дена: фокусот е на инфраструктурата, образованието, спортот, културата и енергетска транзиција
Градоначалникот на Општина Битола, Тони Коњановски, го презентираше отчетот за првите 100 дена од новиот мандат, истакнувајќи дека фокусот е на инфраструктура, образование, спорт, култура и енергетска транзиција.
Во овој период беше отворена новата градинка „Пчеличка“ со капацитет за 76 деца, адаптирана од поранешниот „Дом за доенчиња и мали деца“. Во рамките на инфраструктурните проекти, се асфалтираа делови од улицата „16-та“, се поплочуваат тротоари на новата улица СРУ 5, а се изведуваат и три нови игралишта во месноста Областа.
Коњановски истакна дека во 2026 година се планирани 53 реконструкции на улици и локални патишта и изградба на шест нови паркинг простори на повеќе локации во градот. Во спортската инфраструктура се вклучени подготовки за мултифункционален спортски комплекс, атлетска патека и борилиште на стадионот „Петар Милошевски“.
Во образованието се продолжува со реконструкција на училишни спортски сали, изградба на нови игралишта и објекти за учениците, додека за заштита на животната средина се преземаат проекти за одводнување и прочистување на отпадни води на 25 локации и за системи за водоснабдување.
Градоначалникот нагласи дека дигитализацијата е приоритет, со промоција на националниот портал за електронски услуги „Е-услуги“, а општината активно се вклучува во праведната енергетска транзиција со поставување фотоволтаици во училишта и на јавни објекти.
Во рамките на културата и спортот, Битола беше домаќин на натпревари на македонската фудбалска репрезентација до 21 година, а се реализираа проекти за ракомет, бокс и други спортски активности. Општината организираше и јавни трибини, поддршка за волонтери, активности за лица со попреченост и старо население.
Коњановски истакна дека Битола го поттикнува туризмот преку проекти како физибилити студија за гондола на Пелистер и градежни активности за планинарскиот дом „Копанки“. Градоначалникот посочи дека секој проект ќе биде следен со транспарентно информирање до граѓаните, со цел локалната самоуправа да остане сервис на жителите.
„Не се фалиме, само работиме, а позитивните коментари доаѓаат од други. Критиките не не обесхрабруваат, туку нè мотивираат да продолжиме со нашата мисија“, изјави Коњановски.

