Сојузот на средношколците, денеска, во 11 часот, ќе одржи вонредна седница на генералното собрание, чија единствена точка на дневниот ред ќе биде државната матура.

Пред да ги претстави своите барања, Сојузот чувствува обврска да објасни зошто барањето да се укине еден интерен испит е спротивно на интересите на средношколците. Накратко, интерните испити се полесни од екстерните, а нивното укинување ќе им ја намали можноста на нашите матуранти да се запишат на универзитетски студии, велат од Сојузот на средношколците.

Како резултат на преговорите што Сојузот ги имаше со Владата во 2021 година, државната матура моментно се состои од два екстерни испита (мајчин јазик; странски јазик/математика) и два интерни испита (по избор на ученикот). Доколку се укине еден интерен испит, можноста да се запишат на факултет огромното мнозинство средношколци – околу 80 отсто според анализа на Институтот за комуникациски студии – ќе биде сериозно намалена и нарушена. Едноставно, факултетите нема да може да ги бодираат кандидатите чии испити би содржеле само македонски јазик и литература, англиски јазик или математика и уште еден изборен предмет. Ова особено важи за учениците што планираат да студираат во странство, посочуваат од таму.

Анализата на Сојузот, како што додаваат, покажува дека укинувањето еден интерен испит ќе им наштети на нашите ученици кои аплицираат за студии во странство бидејќи нема да имаат доволен опсег на предмети. „На пример, медицинските факултети во Велика Британија бараат од секој кандидат да приложи најмалку испит по биологија и хемија, а испитот по англиски јазик им служи на странските кандидати да докажат дека го познаваат јазикот. Бидејќи испитот по мајчин јазик не е прифатен на странските факултети, нашите матуранти ќе бидат ставени во подредена положба. А нивниот број не е мал.

Според Државниот завод за статистика, има околу 17 илјади матуранти во Република Северна Македонија. Според ИКС, само во Словенија се запишуваат над 1.300. Овој број не ги вклучува македонските студенти од прва година на приватните универзитети во Словенија, што значи дека, најверојатно, бројот е поголем. Според Фондот за здравствено осигурување, секоја година имаме дополнителни 300-400 матуранти што студираат во уште 17 други земји од Европската Унија, Западен Балкан и Турција. Само оваа година државата стипендира 37 матуранти, т.е. бруцоши што студираат на првите сто универзитети од Шангајската листа. Земајќи ги предвид и студентите што студираат во САД и Велика Британија без државната стипендија, Сојузот со сигурност тврди дека секоја година има над 1.700 матуранти што студираат во странство, а проценува дека бројот може да достигне и 2 илјади, т.е. околу 12 отсто од вкупниот број матуранти“, се додава во пишаната информација од Сојузот.

Оценуваат дека укинувањето еден интерен испит ќе им ги уништи трудот, амбициите и сонот на овие средношколци, а со сличен проблем може да се соочат и матурантите што ќе студираат на домашните универзитети ако и тие решат да бидат построги при уписот имајќи на ум дека факултетите се автономни институции.

Додаваат дека нелогично е барањето да се укине еден интерен испит поради фактот дека интерните испити се полесни за учениците во споредба со екстерните. Просечната оценка на интерните испити е значително повисока од просечната оценка на екстерните испити. Младинските амбасадори на Сојузот оваа недела контактираа со своите училишта и побараа статистички информации за успехот на интерните испити.

„Од досегашните наоди утврдивме дека на повеќето интерни испити 99 % од оценките се 5 (петка) и 4 (четворка), односно двете највисоки. Исто така, нашата анализа покажа дека неретко се случува просечната оценка на дадени интерни испити да биде 5.00. Оттука, Сојузот не разбира како укинувањето на еден интерен испит е во интерес на средношколците имајќи предвид дека успехот на средношколците е значително повисок на овие испити, што значи дека тие носат повеќе поени при уписот на факултет.

Честите соопштенија на групите што ги организираат протестите неделава покажаа дека лицата што стојат зад нив не ја познаваат државната матура баш најдобро. На пример, беше побарано МОН да објави кој испитен материјал е скратен, а таа информација уште од минатиот месец е јавно достапна на веб-страницата за државната матура (matura.gov.mk). Зачудува барањето МОН да објави кој материјал е скратен, кога всушност Државниот испитен центар е надлежната институција за ова прашање“, велат од Сојузот на средношколците.

Од овие причини Сојузот на средношколците смета дека е прилично лесно на јавноста да ѝ се пласираат непромислени и популистички барања и мерки, кои не се базирани на факти, статистики и докази. Борбата за квалитетно образование е навистина тешка и оттука ја прашуваме јавноста каде беа овие групи кога Сојузот секојдневно реагира на дојавите за бомби и бараше нивно итно решавање?

„Ние јавно кажавме дека за оваа генерација сите четири наставни години беа нарушени. Токму затоа нашето генерално собрание ќе донесе неколку конкретни барања, кои истовремено ќе бидат во интерес на сите средношколци и ќе го приспособат и олеснат полагањето на државната матура. Овие барања ќе бидат јавно објавени штом собранието ги усвои“, потенцираат од Сојузот на средношколците.