Македонија
Жолчна расправа во МАНУ за политичката ситуација во земјата и албанската платформа
Македонската академија на науките и уметностите(МАНУ) во вторник го одржа 50-то Годишно собрание, на кое се разви жолчна расправа за политичка ситуација во земјата и платформата на албанските партии.
Претседателот на МАНУ, Таки Фити, во експозето истакна што било направено во 2016 и што ќе се прави во 2017 година, но се осврна и на најновите политички случувања во земјата, при тоа додавајќи дека одговорноста е кај политичарите и тие треба да го вратат дијалогот во институциите, јави А1он.
„Состојбата е премногу сериозна и тензична. Неопходно е сите политички субјекти во земјата да разберат дека е потребна мала искра за разгорување на внатреетнички и меѓуетнички судири, кои можат комплетно да ја дестабилизираат земјата. Оттука, е потребно, без одлагање, дебатите за клучните реформски приоритети на земјата и за комплексот прашања од меѓуетничките односи да се вратат и одвиваат во институциите на системот“, рече Фити
Според него, сите решенија треба да бидат согласно Уставот, а МАНУ ќе се произнесе кога тие решенија ќе бидат јавно објавени.
Академик Митко Маџунков настапи со текст во кој ја отвори темата за платформата нарекувајќи ја „ултранационалистичка“, која има поддршка од ЕУ и САД и дека е рамна на уцена или ултиматум.
За него, оваа платформа значи целосно уништување на Македонија и нејзино претворање во голема Албанија.
„Сега платформата на албанските партии стократно повеќе ги повредува чувствата на Македонците и за сега е ред на Албанците да се извинат и да ја повлечат својата платформа, а меѓународната заедница да се огради“, рече Маџунков.
Тој понатаму додаде дека платформата содржи прашања за унитарноста и федерализицијата на Македонија, заради што треба да се отфрли, исто онака како и предложената поделба на Македонија во 2001 година.
„Обидот за воведување двојазичност на целата територија води кон поништување на претежниот христијански и православен карактер на нашиот народ и кон исламизација и албанизација на нашата таковина, рече Маџунков, според кого на Македонија и се заканува редефинирање до непрепознатливост, со што би се решиле отворените прашања за името, јазикот, црквата и за самиот народ“, истакна Маџунков.
Според Катица Ќулавкова, Академијата не треба да застанува на страна на, како што рече, манупилирани патриотски платформи.
„Се поставува прашањето за функцијата и смислата на таа платформа. Мислам дека таа е алатка за дестабилизација на државата и институциите, а не за заштита на некои права на Албанците… МАНУ не би требало да излегува со иницијатива за контраплатформа“, рече Ќулавкова.
Таа додаде дека најдобро решение е повлекување на платформата од страна на Албанците, но и повлекување на оние што бараат одбрана од платформата.
За академик Луан Старова, ништо не е трагично за македонскиот јазик ако е објавена една политичка платформа во Тирана.
„Јас, којшто 40 години пишувам на албански и на македонски јазик, не чувствувам дека некој го загрозува овој јазик од страна на Албанците. Напротив, 25-30 отсто зборуваат македонски јазик од страна на Албанците…
Од излагањето на Маџунков се оградија академиците Алајдин Абази и Изет Зекири.
„Вие барате ревизија на целокупната активност што беше досега афирмативна на Република Македонија. Јас за тоа имам повеќе од вас да говорам, јас сум го отворил универзитетот наменет за албански, македонски и англиски јазик. Вие денеска сте ревизор на сè што е добро во меѓунационалните односи во Македонија и барате да се отфрли и да се вратиме во минатото“, рече академик Абази, прв ректор на Универзитетот на ЈИЕ.
Академик Иван Катарџиев рече дека за ваква дебата е потребна организирање посебна седница на МАНУ, на која академиците ќе бидат подготвени, а не да импровизираат.
Тој предложи други приоритети на кои треба да работи Академијата, како иницирање на попис на населението.
Исто така, смета и дека заедничките проекти со Бугарската академија на науките и уметностите треба да се однесуваат на општо светски теми, а не за историјата и етнографијата, потсетувајќи на неодамнешната изјава на поранешниот бугарски претседател дека Македонија треба да се откаже од македонизмот.
„Не треба да дозволиме нашите историски проблеми и нашето минато да бидат единствено теми за дебата со колегите од БАН“, рече Катарџиев.
Витомир Митевски рече дека приоритетна и постојана грижа на МАНУ треба да биде јазикот и дека македонскиот јазик во својата матична земја не смее да биде загрозен од малцинските јазици во РМ.
„МАНУ има должност да го унапредува статусот на македонскиот јазик во Република Македонија на сите рамништа и во соседните земји и светот.., рече Митевски, додавајќи дека секој државен службеник треба да има положен испит за познавање на македонскиот јазик и да добие дозвола за работа, а за припадниците на малцинските заедници да биде зголемен бројот на часови на македонскиот јазик во образованието.
Академик Зузана Топлињска рече „се чувствуваме дури навредени кога некои луѓе од странство немаат доволно респект и фактографски знаења за македонскиот јазик“.
„А што правиме ние сите во изминатите повеќе од 20 години за афирмација на тој јазик“, праша Тополињска.
Милан Ѓурчинов смета дека платформата во овој момент е недопустливо да се лансира бидејќи, како што рече, е запаллива и може да предизвика несовладлив оган. Но, исто така, рече тој, не треба да се негира различно мислење.
Во експозето академик Фити соопшти дека во 2016 МАНУ имала 108 научно-истражувачки проекти, нејзините членови објавиле 198 научни статии, од кои 71 во списанија со импакт-фактор. Организирани биле голем број конференции и собири, а оваа година на 10 октомври со посебна програма ќе одбележи 50 години постоење, за што подготвува три изданија. /крај/а1он
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Утре променливо облачно време со локални врнежи од снег
Времето утре ќе биде променливо облачно со сончеви периоди. Кон крајот на денот и во текот на ноќта во западните делови ќе има локални врнежи од снег. Ќе дува слаб до умерен ветер од југоисточен правец, информира УХМР.
Минималната температура ќе биде во интервал од -12 до -2, а максималната ќе достигне од -2 до 8 степени.
Во Скопје, променливо облачно со сончеви периоди. Ќе дува слаб ветер од југоисточен правец. Минималната температура ќе се спушти до -7, а максималната ќе достигне до 6 степени.
Утре кон крајот на денот, во текот на ноќта и во среда се очекуваат повремени врнежи претежно од снег. Во четврток ќе биде претежно облачно, а во петок ќе преовладува умерено облачно време со сончеви периоди.
По котлините ќе има услови за појава на магла.
Од сабота, најпрво во западните делови, а потоа насекаде, повторно се очекуваат врнежи од дожд и снег.
Македонија
Лимани од Букурешт: Северна Македонија гради модерен, инклузивен и дигитализиран систем на социјални услуги
Министерот за социјална политика, демографија и млади, Фатмир Лимани учествува на тридневна регионална конференција во Букурешт, Романија. Конференцијата насловена – Од рамка до акција: Градење посилни, поинклузивни и интегрирани социјални услуги ги обедини креаторите на владини политики на европско ниво, претставниците на Светска Банка за Европа и Азија, академската фела и експертите за социјални политики со цел размена на искуства и унапредување на социјалните сервиси.
Министерот Лимани кој се обрати во министерската сесија се осврна на реформата на системот за социјална заштита во Северна Македонија, започната во 2019 година, која претставува директен одраз на стратешките приоритети на Владата – социјална правда, економска инклузија, грижа за младите и семејствата и изградба на функционална, модерна и дигитална држава.
„Во услови на повеќекратни кризи – економски, здравствени и енергетски, ние одлучивме да инвестираме во луѓето. Затоа оваа реформа е вредносна. Таа ја промени логиката на системот: од фрагментирана помош кон интегрирана, од администрирање кон грижа, од централизирани институции кон услуги блиску до граѓаните. Оваа реформа е резултат на долгогодишната и континуирана соработка со Светска банка, чија стручна и финансиска поддршка беше од клучно значење за нејзината подготовка и успешна имплементација. Без оваа поддршка, реформскиот процес тешко дека ќе беше реализиран или ќе ги постигнеше планираните резултати ,“ истакна Лимани.
Тој истакна неколку клучни промени кои придонеле за унапредување на социјалната заштита во државата, како креирање на цврста законска и институционална рамка, усогласена со европски стандарди. Притоа ги посочи новиот Закон за социјална заштита, Законот за социјална сигурност на стари лица и измените на Законот за заштита на децата кои се темелот за градење на стабилен систем кој е правичен, транспарентен, одржлив.
„Борбата против сиромаштијата и социјалната исклученост ја адресиравме преку темелна реформа на паричните надоместоци. Го поедноставивме системот, воведовме реално таргетирање според потребите на домаќинствата и ги зголемивме износите за најранливите категории за над 300%,“ посочи Лимани.
Лимани зборуваше и за темелната реформа на центрите за социјална работа, со која социјалната заштита се трансформира од пасивен во активен систем. Зборуваше за инвестициите во инфраструктурата, човечките ресурси и професионализацијата на услугите.
Тој ја истакна децентрализацијата и развојот на социјалните услуги како јасен и директен одраз на владината политика за рамномерен регионален развој.
„Денес функционира мрежа од над 150 лиценцирани даватели на социјални услуги, а услугите за помош и нега во домот и личната асистенција се веќе реалност во десетици општини низ државата, обезбедувајќи поддршка, достоинство и поголема вклученост за најранливите категории граѓани. Како резултат, освен што се подобри грижата, се создадоа и над 1.500 нови работни места за лица кои претходно беа корисници на социјална помош или долгорочно невработени,“ рече Лимани.
Тој се осврна и на воспоставувањето на интегриран дигитален систем кој поврзува институции и овозможува 90% од податоците да се разменуваат по службена должност, во реално време. Тој посочи дека тоа значи помалку администрација, помалку коруптивен ризик и повеќе доверба во институциите.
„Оваа реформа е доказ дека социјалната политика може да биде столб на економскиот развој, демографската стабилност и европската интеграција,“ порача Лимани.
Во рамки на посетата на Романија, министерот Лимани оствари билатерална средба со министерот за труд, семејство, млади и социјална солидарност на Романија, Петре-Флорин Маноле. На средбата се разговараше за досегашната соработка помеѓу двете земји и продлабочување на истата и размена на искуства во областите кои се во надлежност на министерствата, а од која придобивки би им имале граѓаните на двете држави.
Македонија
АА: Нема да дозволиме преку политички маневри да се укине институционалната застапеност на Албанците
Алијансата за Албанците реагира на информациите дека Подрачната единица за внатрешни работи Струга–Дебар–Кичево се предвидува да биде деградирана во единица од втора категорија. Од таму велат дека нема да дозволат преку административни одлуки или политички маневри да се укине институционалната застапеност на Албанците и да се погази принципот на еднаквост во оваа држава.
„Алијансата за Албанците чувствува јавна и институционална обврска силно да реагира на сериозните информации кои кружат во јавноста, според кои Владата на Република Северна Македонија, преку Министерството за внатрешни работи, подготвува законски измени и нова систематизација на работните места кои директно и штетно го нарушуваат институционалниот статус на градовите Струга, Дебар и Кичево“, изјави Њомза Асани Шаќири, портпаролка на Алијансата за Албанците.
Според неа, со овие измени, Подрачната единица за внатрешни работи Струга–Дебар–Кичево се предвидува да биде деградирана во единица од втора категорија, при што, како што вели, ќе ги изгубат основните оперативни надлежности, командната структура и функционалната автономија. Асани Шаќири додава дека сите надлежности се предвидува да бидат префрлени под јурисдикција на Секторот за внатрешни работи во Охрид.
„Оваа административна реорганизација не е само техничко прашање. Таа произведува сериозни политички, институционални и општествени последици. Конкретно, во градовите со албанско мнозинство повеќе не се предвидуваат клучни раководни позиции во безбедносните структури, како што се: началник на полицијата, началник на одделението за борба против криминал и заменик-командир во полициските станици“, рече Асани Шаќири и додаде дека систематското укинување на овие позиции претставува сериозен удар врз институционалната застапеност на Албанците и реален ризик за локалната безбедност и довербата на граѓаните во државните институции.
Во овој контекст, рече таа, Алијансата за Албанците упатува директен повик до претставниците на коалицијата ВЛЕН да ја преземат политичката одговорност што им припаѓа, да реагираат без одлагање и јасно да се позиционираат во заштита на интересите на албанските граѓани во Струга, Дебар и Кичево.

