Десет лица вработени во Управата за безбедност и контраразузнавање, во период од 2008 до 2016 година, незаконски прислушувале околу 4.300 телефонски броеви за кои немало судска наредба и уште 1.500 кои биле прислушувани надвор од периодот одреден за следење со судска наредба.

Како што објави Специјалното јавно обвинителство во петок на прес-конференција, биле следени телефонските броеви на новинарите Борјан Јовановски, Мери Јордановска, Горан Михајловски, но и на лицата обвинети во случајот „Пуч“, лидерот на СДСМ Зоран Заев, поранешниот разузнавач, Зоран Верушевски, неговата сопруга Соња Верушевска и службеникот од Општина Струмица, Бранко Палифров.

Со незаконското следење телефонските комуникации од 2008 до 2015 ниту им се почитувани приватноста на прислушуваните, ниту е гарантирна тајноста на податоците, иако државата според Уставот има задача да ги заштити од незаконско прислушување нејзините граѓани, појасни специјалната јавна обвинителка Катица Јанева.

Се злоупотребувале системите за следење на комуникациите од Управата за безбедност и контраразузнавање од службените лица кои работеле таму, а се платени од Буџет.

Десет лица вработени во УБК од највисоките структури до пониски позиции кои како соизвршители извршиле злоупотреба за службената положба.

„Постои основано сомнение дека осомничените лица на штета на средства од државата со злоупотреба на системите за прислушување потешко ги оштетиле правата и слободите на граѓаните“, рече обвинителката Фатиме Фетаи.

Појасни дека најмалку 4.286 телефонски броеви биле незаконски прислушувани за кои воопшто не биле издадени судски наредби, а дополнително 1.541 телефонски број за кои во одреден период имало судска наредба за следење, но биле прислушувани и вон таа рамка, што значи вкупно најмалку 5.827 телефонски броеви. Можеби таа бројка се чини мала споредено со изјавите на Зоран Заев кога ги објави прислушуваните материјали, но треба да се има предвид дека на тој начин се прислушувале и други кои не биле основен таргет, но се јавиле на некои од тие телефони.

Предмет на истражување на СЈО биле работењето на системите за следење на комуникациите во УБК од 2008 до 2015 година, при што во тој период во употреба биле три различни системи, а во однос на тоа кој систем бил во употреба биле прислушувани различни случаи.

Тројца од обвинетите спротивно на законските прописи давале нареби да се внесуваат броеви во системите за кои немало судски наредби, а внесувале и сами.

Првоосомничениот кој бил на раководна позиција иако немал законско право издавал наредби за лица од блиското окружување, но и приватни лица, како и лица од политичката и бизнис, но и новинарската фела.
Второосомничениот, раководител на оддел УБК, заедно со првоосомничениот и самостојно спротивно на закон за следење на комуникација го организирале процесот на незаконско прислушување.

Освен што давал наредби за телефонски броеви и самиот внесувал телефонски броеви за кои не биле издадени судски наредби и слушал разговори. Третоосомничената како раководител на сектор по насоки на второосомничениот проследувала телефонски броеви кои требало да бидат внесени во системите со налог до кој краен корисник да ја следи таа телефонска комуникација, а најчесто тоа биле прво и второосомничниот.

Двајца од останатите осомничени ги внесувале телефонските броеви во системот, останатите осомничени транскрибирале разговори за прво и второосомничениот.

Ова го забележало лице вработено во УБК, кој потоа прибавил дел од аудиозаписите од незаконските прислушувања и транскрипти, ги предавал на друго лице, а преку трето лице на лидерот на една политичка парија, кој, пак, ги предаде во СЈО.

„Една од последиците е потешката повреда на правата на лицата чии комуникации се следени без судска наредба, од кои дел веќе побарале отштета“, појасни Фетаи.

Таа ги наброи новинарот Борјан Јовановски, Мери Јордановска и Горан Михајловски прислушувани од 2013 до 2015 година

„Ова ќе има импликации врз предметот „Пуч“, рече Фетаи, во кој осомничени се Зоран Верушевски, Соња Верушевска, Бранко Палифров и Зоран Заев.

Во рамки на предистражната постапка произлегло дека дел од обвинетите биле незаконски следени пред издавање на судски наредби, па така Зоран Верушевски незаконски е прислушуван 600 дена пред судска наредба, Соња Верушевска 816 денови, Бранко Палифров 90 дена пред судска наредба, а Зоран Заев 1.150 денови од кои најголем дел пред судска наредба и околу година по судската наредба на едниот телефон, а на другиот број 400 денови.

По објавувањето на `бомбите` од страна на опозицијата, прислушувани разговори на високи функционери, тие беа обвинети за „шпионажа“ и „насилство спрема државни функционери“. Заев во рамки на случајот „Пуч“ е обвинет дека го уценувал Груевски со снимките од прислушуваните разговори и барал да бидат одржани избори.

Незаконското следење на телефонските комуникации е вршено со злоупотреба на системите во УБК, со тоа што уништените системи ја отежнале истрагата, појасни Фетаи.

Постои сомнение дека незаконското следење продолжило и по обелоденувањето на „бомбите“, а според системот користен до 31.12.2015 произлегува дека биле следени 138 телефонски броеви. „Доказите покажуваат дека процесот на злоупотреба продолжил и во 2016 година“, рече Фетаи.

„Уништувањето на двата системи кои биле во употреба од 2008 до 2015 значително го отежна истражувањето, но тоа се истражува во рамки на предметот „Тврдина“, додаде Фетаи.

Најави и дека се води предистражна постапка за уништувањето на архивираните материјали, но бидејќи е предистражната постапка тајна, не изнесе повеќе детали.

Обвинителката Ленче Ристовска, одговарајќи на новинарско прашање, рече дека не поседуваат докажи дека незаконското прислушување било вршено од странски служби и жолти комбиња. /крај/мф/бб