Култура
„Простор“ – самостојна изложба на Владимир Паун-Врапциу, Романија, во „Остен“
Од 6.2. до 18.2.2024 во галерија ОСТЕН е поставена самостојна изложба на романскиот уметник Владимир ПАУН – Врапциу со наслов „Простор“. Отворањето ќе се одржи утре, 6 февруари во 19ч. во галерија ОСТЕН. На отворањето ќе се обрати амбасадорката на Романија госпоѓа Моника Аксинте.
„Простор“ претставува проект во развој кој постојано добива нови форми и димензии, како што всушност се случува и во просторот околу нас. Еден постојан, неограничен развој. Со истата изложба Врапциу има гостувано во галеријата „Сафира и Вентура“ (Saphira&Ventura Gallery) во Њујорк во период од 01.03 до10.03.2022 година.
За изложбата
Зачекорете во царството каде што етеричното се среќава со опипливото, каде што безграничното пространство на универзумот се испреплетува со сложената работа на човечкиот ум. Добредојдовте во „Простор“, изложба замислена од длабочините на имагинацијата и родена како светилиште за човечката душа. Во оваа збирка на создадени форми, визијата на уметникот ја надминува физикалноста, нудејќи прибежиште за духот да шета слободно среде непознатите територии на постоењето.
Од најраните епохи на човештвото до денес, привлечноста на универзумот ја плени човечката психа, повикувајќи ги истражувачите да излезат надвор од границите на Земјата. Сепак, суштината на универзумот останува загадочна, нејзините својства подлежат на одливот и протокот на знаењето што се развива низ цивилизациите.
Но, „Простор“ е повеќе од едноставно истражување на космичките мистерии; тоа е храбар напор да се соочиме со егзистенцијалните стравови што ја зафаќаат нашата колективна свест. Среде глобалната пандемија и безбројните грижи што ја придружуваат, оваа изложба се појавува како фројдовска катарза, терапевтско патување низ уметноста за да се помириме со нашите најдлабоки стравови. Овде, среде курираните форми, лежи доказ за издржливоста, потсетник дека и покрај неизвесноста, уметноста служи како светилник на утеха и исцелување. Бидејќи во прегратката на креативноста, наоѓаме не само светилиште, туку и сила да ги надминеме неволјите. Добредојдовте во „Простор“, каде уметноста станува сад за патување навнатре, кон разбирање, прифаќање и на крајот ослободување.
„Во просторот дефиниран од Владимир Паун Врапциу, тој парадоксално ја претставува – слободата, која постои и покрај клаустрофобичната форма на живеалиштата на луѓето“.
Александру Ангел, Романија
Кустос и музеолог
„Импресивната количина на дела не му дозволува на уметникот да биде педантен или стабилен во групирањето или реконфигурирањето. Тој не преговара за идејата што доминира со него и не верува во еластичноста на емоциите. Како борец од прва линија, тој го лепи знамето на својата личност на местото избрано за освојување. Затоа неговата визија е полна со искреност, со јасен вкус“.
д-р Јон Ангел
Универзитетски предавач
За уметникот
Владимир Паун-Врапциу, современ романски уметник, го започнаува своето уметничко патување со завршувањето на средното уметничко училиште во Бузау со фокус на декорација од 1991 до 1995 година. Неговите академски определби продолжуваат и тој дипломира Архитектура и урбанизам на Факултетот за архитектура и урбанизам во Букурешт помеѓу 1996 и 2003 година. Воден од страста за уметничко истражување, Владимир дополнително ги усовршува своите вештини со магистерски студии по уметност на Националниот универзитет за уметност во Букурешт од 2019 до 2021 година.
Како успешен уметник, Владимир Паун-Врапциу се здобива со меѓународно признание. Со гордост го претставува галеријата „Сонија Монти“ во Париз, Франција, означувајќи го неговото присуство на европската уметничка сцена. Дополнително, тој е поврзан со галеријата Сафира и Вентура во Њујорк, САД, каде го покажува глобалниот досег на неговото уметничко влијание.
Владимир е активен член на различни ценети организации, вклучувајќи го Редот на архитекти во Романија, Унијата на архитекти од Романија и Унијата на визуелни уметници во Романија. Неговата посветеност на овие професионални здруженија ја одразува неговата посветеност на уметничката заедница.
Признанијата на уметникот ја вклучуваат престижната ОСТЕН НАГРАДА на Остен биеналето на цртеж во Скопје, Северна Македонија, во 2020 година. „НАГРАДА ЗА НАЈДОБАР УМЕТНИК“ од Биеналето во Фиренца и WAVA (Светска асоцијација за визуелни уметности) и „Награда на жирито“ на Биеналето во Фиренца.
Покрај неговите достигнувања во светот на уметноста, Владимир Паун-Врапциу има успешна кариера во архитектурата, особено познат по неговата експертиза во минимализмот. Неговиот архитектонски пристап се фокусира на есенцијализирање на волумените и одржување на чистотата на линиите додека ја зачувува приватноста и човечката топлина. Имено, во 2002/2003 година, тој се појавува како победник на архитектонски натпревар организиран од Фондацијата OAT FARM, спонзориран од принцот Чарлс, каде самиот принц Чарлс е претседател на жирито.
Среде предизвиците на светот, Владимир Паун-Врапциу вешто се движи низ неизвесностите, насочувајќи го своето внимание кон длабокото проучување на сликарството. Како одговор на збунувачката реалност обликувана од психолошките, социјалните и економските предизвици што го зафатија светот, тој бара одговори преку неговите амбициозни сликовни платна, создавајќи визуелен дневник на тековната пандемија. Уметничките потфати на Владимир стојат како доказ за неговата издржливост, приспособливост и длабок увид во светот околу него.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Изјавите на oбоистката Петрушевска која беше суспендирана од работа, директорот на МОБ ги оцени како невистинити и паушални
Директорот на Националната опера и балет, Оливер Арсовски, реагира на јавните изјави на првата обоистка Татијана Петрушевска, поврзани со дисциплинската постапка што се води против неа, оценувајќи ги како „невистинити и паушални“ и предупредувајќи дека со таквите тврдења ѝ се нанесува штета на институцијата и се создава искривена слика во јавноста.
„Во оваа фаза нема да изнесувам факти, бидејќи постапката е во тек, но постојат изјави од вработени и од диригентот на претставата, врз основа на кои е донесен предлогот за поведување дисциплинска постапка и решение за суспензија, согласно Законот за култура“, наведува Арсовски.
Тој додава дека не е точно оти досега против Петрушевска не биле водени постапки, бидејќи, како што тврди, во повеќе наврати членови на оркестарот побарале заштита од нејзиното однесување.
Арсовски подвлекува дека Националната опера и балет, како институција со над 500 вработени, мора да функционира врз основа на јасна хиерархија, поделба на одговорности и доследно почитување на работната етика.
„Секое отстапување директно влијае на функционирањето на целата институција. Управата не зазема страни – таа обезбедува ред, дисциплина и зачувување на уметничките стандарди“, вели директорот, посочувајќи дека нема да дозволи нарушување на работниот процес или непочитување на хиерархијата во оркестарот, каде диригентот е водечки авторитет.
Дополнително, Арсовски истакнува дека нема да дозволи лични нетрпеливости на поединци да се пренесат како непочитување кон колегите и странските соработници.
Тој нагласува дека институцијата ќе продолжи да постапува според своите правилници и законските одредби, со цел да го заштити колективот, публиката и уметничкиот интегритет на МОБ.
Во изјавата, Арсовски упати апел до Синдикатот на културата да не подлегнува на влијанија од поединци кои, како што вели, ја злоупотребуваат улогата на синдикатот, туку да продолжи да се залага за правата на колективот и достоинството на институциите.
Синдикатот вчера објави дека по 30 години работа, првата обоистка Петрушевска била незаконски суспендирана од работа и го повика министерот за култура, Зоран Љутков, да даде поддршка за вработената.
Петрушевска во својот допис до СКРМ наведува дека суспензијата ѝ била врачена по настан на проба на 16 јануари 2026 година за балетот „Мадам Бовари“, кога, според нејзиниот исказ, била таргетирана од диригентот-гостин Едуард Амбарцумјан дека не свири во темпо.
„Диригентот-гостин Едуард Амбарцумјан пред оркестарот ме обвини дека не свирам во темпо, во реакција како свесно да сака да влезе во конфликт конкретно со мене, а јас како да бев однапред зацртан таргет. Јас му одговорив дека тоа не е точно и дека „јас свирам онака како што вие диригирате“, по што тој изјави дека можел да биде и многу лош и многу добар, но сега ќе бил многу лош и ме повика да ја напуштам просторијата, по што јас побарав објаснување зошто тоа да го направам и дали го прекршив работниот процес“, раскажува.
По нејзината реакција и по забелешката на концерт-мајсторот Јане Бакевски, како што додава, пробата била прекината, а диригентот ја напуштил салата.
Според Петрушевска, истиот ден таа, заедно со Бакевски и првиот фаготист Марјан Милошевски, поднела пријава до дирекцијата за однесувањето на диригентот. Набргу по поднесувањето на пријавата, како што наведува, добила решение за суспензија со образложение за дисциплински престап од потежок карактер.
Култура
„Парусион“ во МКЦ – фјужн како договор за слобода, не како жанр
По 22 години континуирано присуство на домашната и регионалната сцена, ансамблот „Парусион“ повторно се враќа во Младинскиот културен центар со концерт што го надминува поимот жанр. На 28 јануари, МКЦ ќе биде простор за авторско фјужн доживување, каде што музиката не се репродуцира, туку се создава во моментот – низ ритам, колектив и продукција во живо.
Во актуелниот состав, „Парусион“ функционира како цврст, но отворен музички организам. Михаил Парушев на тапани и тапан го води ритамот како централна тема, додека околу него се испреплетуваат труба на Трајче Велков, кларинет и саксофон на Петар Колевски, гитара на Зоран Костадиновски, пијано на Јован Цветковиќ, бас на Иван Бејков, како и тарабука и перкусии на Горан Трајков. Секој од музичарите има простор за индивидуална интерпретација, но звукот секогаш се гради како заеднички чин.
За „Парусион“, фјужн не е стилска етикета, туку договор за слобода во рамки на однапред дефинирана структура. Композициите се внимателно аранжирани, но секогаш оставаат простор за импровизација, спонтаност и меѓусебен дијалог на сцена. Ритамот не е подлога, туку носител на музичката приказна – патос, завеса и продукција во исто време.
Концертот во МКЦ ќе понуди пресек од целиот творечки опус на ансамблот: од првите композиции што се свират уште од пред 22 години, преку материјалот од албумот „Агол“, кој бендот го смета за своја точка на полнолетство, до нови композиции и свежи интерпретации што публиката ќе ги слушне за првпат. Ова е музика што не е моментална, туку продукциска – создадена за да живее и да се менува во живиот контакт со публиката.
Албумот „Агол“ останува еден од клучните проекти во историјата на „Парусион“ – живо снимен материјал што ја потврди зрелоста на ансамблот и нивната доверба во колективниот звук. Токму тој пристап продолжува и денес: минимализам, јасна форма и силна енергија, без потреба од жанровски компромиси.
Настапот на „Парусион“ во МКЦ не нуди спектакл по шаблон, туку концерт како искуство – простор за заедничко слушање, движење и енергија. Ова е повик до публика што сака музика што се чувствува телесно, што се слуша внимателно и што постои само во моментот кога се изведува.
„Парусион“ настапува во МКЦ на 28 јануари. Влезниците се достапни преку: https://mktickets.mk/event/parussion/
Култура
Зорица Митровиќ и Петре Димовски добитници на наградата „Гоцева мисла“ за 2026 година
Фондацијата за културна и научна афирмација и презентација „Македонија Презент“ ги соопшти добитниците на меѓународната награда „Гоцева мисла“ за 2026 година, која традиционално се доделува во пресрет на 4 февруари, роденденот на Гоце Делчев, и на неговата знаменита мисла: „Јас го разбирам светот како поле за културен натпревар меѓу народите“.
Добитници за 2026 година се Зорица Митровиќ од Белград (Србија) и Петре Димовски од Битола (Македонија).
На Зорица Митровиќ наградата и се доделува за личниот придонес и животното дело во афирмацијата на македонската култура и идентитет во дијаспората.
Поточно, наградата „Гоцева мисла“ ѝ се доделува на Зорица Митровиќ за нејзиниот исклучителен личен придонес и животно дело во афирмацијата, зачувувањето и развојот на македонската култура, јазик и национален идентитет во Република Србија.
Како претседателка на Здружението на Македонците „Македониум“ од Белград, Зорица Митровиќ одигра клучна улога во градењето на Здружението како современа и активна културна платформа, која покрај организацијата на традиционални манифестации, реализација на литературни, музички и уметнички проекти, активно придонесува за креативниот развој и меѓукултурната соработка помеѓу културните чинители и институции во регионален и меѓународен контекст.
Надвор од институционалното раководство, нејзиниот личен ангажман и визија се одликуваат со доследност, организираност и поширок општествен одѕив, а нејзиното дејствување е пример за постојана посветеност на културното јадро на македонската заедница во дијаспората. Нејзиниот ангажман претставува редок пример на долгорочна, систематска и визионерска работа во полза на македонската заедница, но и на поширокото мултикултурно и мултијазично општество.
На Петре Димовски наградата му се доделува за исклучителното книжевно творештво и животното дело во македонската литература.
Поточно, наградата „Гоцева мисла“ му се доделува на Петре Димовски за неговиот исклучителен и долгорочен придонес во развојот на македонската книжевност, како и за богатото и жанровски разновидно творештво кое остава трајна трага во македонската културна историја.
Тој е автор на повеќе од педесет дела – меѓу кои 21 роман, 17 збирки раскази и 7 драмски и монодрамски дела. Димовски со својот книжевен стил, тематска длабочина и континуирана творечка енергија го збогатува македонскиот книжевен канон. Неговата книжевна продукција е предмет на анализи, студии и обработки, а тој е овенчан со бројни награди и признанија, меѓу кои се: „Стале Попов“, „Ванчо Николески“, „4 Ноември“, „Прозни мајстори“, „Живко Чинго“, „Тренд“, „Вермилион“, „Крсте Чачански“ и други. Воедно, значаен е неговиот културен придонес како основач, уредник и организатор на книжевни иницијативи во Битола и поширокиот регион.
Наградата „Гоцева мисла“ е високо признание што се доделува на личности кои со својот творечки, културен и интелектуален ангажман значајно придонесуваат за афирмацијата на македонската култура, литература и духовни вредности во меѓународни рамки, како и за унапредување на културниот дијалог меѓу народите.
Досега, меѓу добитниците на наградата „Гоцева мисла“ се бројни истакнати автори, преведувачи, уметници и културни работници од различни земји, меѓу кои се: Златко Крамариќ (Хрватска), Олга Панкина (Русија), Даниела Костадиновиќ (Србија), Тања Попова (Бугарија), Звонко Танески (Словачка/Македонија), Волф Ошлис (Германија), Горан Калоѓера (Хрватска), Сабахудин Хаџиалиќ (Босна и Херцеговина), Лилјана Јанаќковиќ (Србија), Ресул Шабани (Македонија), Суат Енѓулу (Турција), Елка Наголова (Бугарија), Ристо Василевски (Србија), Кирил Темков (Македонија), Жан-Патрик Конрад (Франција), Зафир Хаџиманов (Србија), Вања Ангелова (Бугарија) и други истакнати културни фигури од Европа и пошироко.

